Εφιαλτικό σενάριο για την ευρωζώνη

Το Βήμα
11 Ιουλίου 2010

Εφιαλτικές όχι μόνο για την Ελλάδα και την ευρωζώνη αλλά και για το σύνολο της παγκόσμιας οικονομίας θα είναι οι επιπτώσεις από μια ενδεχόμενη χρεοκοπία της χώρας μας, που θα σημάνει και την έξοδό της από το ευρώ. Υφεση, κατακόρυφη πτώση της κατανάλωσης, άνοδος του πληθωρισμού και αύξηση της ανεργίας είναι τα βασικά χαρακτηριστικά του νέου οικονομικού περιβάλλοντος που θα διαμορφωθεί. Πρόκειται για τρομακτικά σενάρια που περιγράφονται σε έρευνα της ΙΝG, η οποία προσπαθεί να σκιαγραφήσει το νέο τοπίο που θα σημάνει για την Ευρώπη η ελεγχόμενη πτώχευση της Ελλάδας ή η διάλυση της ευρωζώνης και η επιστροφή στα εθνικά νομίσματα. Οι συνέπειες μιας τέτοιας εξέλιξης προκύπτουν από ένα χρηματοοικονομικό μοντέλο που δημιουργείται για πρώτη φορά με στόχο την προσομοίωση του τέλους της Οικονομικής και Νομισματικής Ενωσης.

Σε αποκλειστικές δηλώσεις του στο «Βήμα» ο επικεφαλής οικονομολόγος της ολλανδικής τράπεζας κ. Μark Cliffe, ο οποίος επιμελήθηκε της σχετικής έρευνας, επεσήμανε ότι οι προκλήσεις για την ελληνική οικονομία παραμένουν μεγάλες, προσθέτοντας ότι η εφαρμογή επώδυνων μέτρων για τη βελτίωση των δημόσιων οικονομικών αποτελεί μονόδρομο. «Χρειάζεται πολιτική βούληση για να γίνουν οι απαιτούμενες μεταρρυθμίσεις» υπογράμμισε σχετικά, συμπλήρωσε όμως ότι το κακό ιστορικό της χώρας μας και το μέγεθος των προβλημάτων καθιστούν επιφυλακτικούς τους αναλυτές. Πάντως ο κ. Cliffe προειδοποίησε ότι όσοι βλέπουν ως ενδεδειγμένη λύση για την έξοδο από την τρέχουσα κρίση τη χρεοκοπία δεν αντιλαμβάνονται το ντόμινο που θα προκληθεί σε μια τέτοια περίπτωση, οδηγώντας σε «οικονομική βαρυχειμωνιά» για μεγάλο διάστημα, όχι μόνο την Ελλάδα αλλά μια ολόκληρη ήπειρο

Περισσότερα

The Submarine Deals That Helped Sink Greece

Wall Street Journal
July 10, 2010

As Greece slashes spending to avoid default, it hasn't moved to skimp on one area: defense.

The deeply indebted Mediterranean nation, whose financial crisis roiled the global financial system this year, is spending more than a billion euros on two submarines from Germany.

It's also looking to spend big on six frigates and 15 search-and-rescue helicopters from France. In recent years, Greece has bought more than two dozen F16 fighter jets from the U.S. at a cost of more than €1.5 billion.

Much of the equipment comes from Germany, the country that has had to shoulder most of the burden of bailing out Greece and has been loudest in condemning Athens for living beyond its means. German Chancellor Angela Merkel has admonished the Greek government "to do its homework" on debt reduction.

The military deals illustrate how Germany and other creditors have in some ways benefited from Greece's profligacy, and how that is coming back to haunt them.

More

Aντισυνταγματικότητες: όχι στην ανεύθυνη πλειοδοσία

του Νίκου Κ. Αλιβιζάτου

Καθημερινή
11 Ιουλίου 2010

Δεν είναι η πρώτη φορά που, σε στιγμές μεγάλης έντασης, όσοι αντιτίθενται στην πολιτική της κυβέρνησης ή σε συγκεκριμένα μέτρα της επικαλούνται το Σύνταγμα για να εμποδίσουν τη θέσπιση και στη συνέχεια την εφαρμογή τους. Τέτοιου είδους διενέξεις είναι φυσιολογικές σε μια δημοκρατία: εδώ και χρόνια, σε Ευρώπη και Αμερική, κόμματα και οργανωμένες ομάδες εμπλέκουν τα δικαστήρια στην πολιτική αντιπαράθεση. Τα τελευταία δεν λένε όχι, καθώς εκτιμούν ότι έτσι ο ρόλος τους αναβαθμίζεται. Συνήθως παρεμβαίνουν όχι βέβαια για να ματαιώσουν τις προωθούμενες μεταρρυθμίσεις, αλλά για να αμβλύνουν τις οξύτερες «γωνίες» τους. Την αλήθεια αυτή, το ότι δηλαδή στο κοινοβουλευτικό πολίτευμα την οικονομική πολιτική την καθορίζει κατ' αρχήν η κυβέρνηση της πλειοψηφίας και οι δικαστές παρεμβαίνουν μόνο κατ' εξαίρεση, φαίνεται πως την ξεχνούν στη χώρα μας όσοι κατά σύστημα χρησιμοποιούν το Σύνταγμα περισσότερο ως ιδεολογικό όπλο παρά ως νομικό επιχείρημα. Και οι μεν επαγγελματίες της πολιτικής ενδεχομένως δικαιολογούνται, αφού γι' αυτούς το κυνήγι των εντυπώσεων είναι εν τέλει αυτό που μετράει. Δεν συμβαίνει όμως το ίδιο και με τους νομικούς, ιδίως όταν είναι έμπειροι. Διότι, όπως έχει αποδειχθεί, η καταχρηστική επίκληση της αντισυνταγματικότητας αποδυναμώνει το Σύνταγμα, περιορίζει την κανονιστικότητά του και έτσι, μεσοπρόθεσμα, λειτουργεί υπέρ των κρατούντων, όποιοι και αν είναι αυτοί. Είναι σαν τις διαδηλώσεις: αν για ψύλλου πήδημα κλείνεις το κέντρο της Αθήνας, στα μείζονα θα βρεθείς μόνος.

Μακριά από μένα η άποψη ότι τα μέτρα που προβλέπει το Μνημόνιο που συμφώνησε η χώρα μας με την περίφημη «τρόικα» είναι όλα συνταγματικώς άμεμπτα. Μερικά από αυτά είναι τόσο ισοπεδωτικά και ανεπιεική που μοιραία, αργά ή γρήγορα, θα πέσουν. Ισχυρίζομαι απλώς ότι ορισμένα προνόμια, όπως π. χ. το δικαίωμα συνταξιοδότησης μητέρων ανηλίκων προτού συμπληρώσουν καλά καλά τα σαράντα ή oι παροχές κάποιων «ευγενών» ταμείων, είναι τόσο σκανδαλώδη, ώστε η κατάργησή τους δεν είναι πράξη αυθαιρεσίας αλλά δικαιοσύνης. Διότι αποκαθιστά προκλητικές ανισότητες.

Περισσότερα

Δεν τελειώσαμε με το ασφαλιστικό

του Στέφανου Μάνου

Καθημερινή
11 Ιουλίου 2010

Στην «Καθημερινή» της περασμένης Τετάρτης (7/7/2010) έγραψα ότι -αν ήμουν στη Βουλή- θα ψήφιζα «ναι» για το ασφαλιστικό νομοσχέδιο. Ναι, αλλά με βαριά καρδιά. Διότι, μολονότι έχει θετικά στοιχεία, δεν αγγίζει την καρδιά του προβλήματος. Και γι’ αυτό είμαι βέβαιος ότι σε δύο τρία χρόνια, αν όχι και ενωρίτερα, το ασφαλιστικό θα ξαναέρθει στο προσκήνιο. Ο πρώην υπουργός Οικονομίας Ν. Χριστοδουλάκης στο βιβλίο του «Το εκκρεμές της σύγκλισης» (2006) επεσήμανε ότι «η Ελλάδα εξακολουθεί να είναι μια χώρα η οποία έχει ταυτόχρονα τους πιο πλούσιους και τους πιο φτωχούς συνταξιούχους σε όλη την Ε.Ε.» και πρόσθεσε ότι οι «αγκυλώσεις στο ασφαλιστικό σύστημα επωάζουν τη διαχειριστική αναποτελεσματικότητα και οδηγούν στην παραγωγή απαράδεκτα πενήτων αλλά και αδικαιολόγητα προνομιούχων συνταξιούχων». Στο άρθρο μου της περασμένης Τετάρτης είχα δώσει τον τίτλο «7,3% των συνταξιούχων, 50% των συντάξεων!» και επεσήμανα ότι το ασφαλιστικό του κ. Λοβέρδου όχι μόνο δεν αγγίζει αυτή την κατάσταση, αλλά την κατοχυρώνει. Αλλά και κατά τη διάρκεια της συζήτησης του νομοσχεδίου στη Βουλή, πρόσεξα ότι σχεδόν όλοι οι βουλευτές στις ομιλίες τους ασχολήθηκαν με την περιπτωσιολογία και τα συμφέροντα των «αδικαιολόγητα προνομιούχων συνταξιούχων». Για άλλη μια φορά φάνηκε πόσο δύσκολο είναι για το πολιτικό σύστημα να αποδεσμευτεί από τα ισχυρά συντεχνιακά συμφέροντα και να ασχοληθεί με το γενικό συμφέρον.

Τον περασμένο Δεκέμβριο (13/12/2009), πάλι στην «Καθημερινή», παρουσίασα το περίγραμμα μιας ολότελα διαφορετικής προσέγγισης για το ασφαλιστικό. Μιας προσέγγισης που θα ευνοούσε αφάνταστα τους «πένητες συνταξιούχους» και ταυτόχρονα θα έδινε μια τεράστια αναπτυξιακή ώθηση στην οικονομία. Τον Δεκέμβριο όμως τα ΜΜΕ και η ελληνική κοινωνία ζούσαν ακόμη με την εντύπωση ότι η Ελλάδα αντιμετωπίζει ασήμαντα προβλήματα που θα τα αντιμετώπιζε με μικροδιορθώσεις μόνη της, χωρίς εξωτερική βοήθεια, χάρη στη διεθνή πειστικότητα του πρωθυπουργού. Ποιος λοιπόν ήθελε να σκεφτεί μεγάλες αλλαγές στο ασφαλιστικό; Αλλά και σήμερα με την ψευδαίσθηση ότι το ασφαλιστικό τακτοποιήθηκε, αμφιβάλλω αν υπάρχει κάποιος να ενδιαφερθεί για μεγάλες αλλαγές.

Περισσότερα

Κρίσιμος Σεπτέμβριος

του Αλέξη Παπαχελά

Καθημερινή
11 Ιουλίου 2010

Οπως ίσως θυμόμαστε όλοι, ο πρωθυπουργός αντελήφθη τον πραγματικό κίνδυνο της χρεοκοπίας όταν πήγε στο Νταβός και βρέθηκε να τον κυνηγούν στους διαδρόμους τραπεζίτες, ξένοι πολιτικοί και δημοσιογράφοι. Ο κ. Παπανδρέου ήταν τακτικός θαμών στις συναντήσεις του Νταβός και λάτρευε πάντοτε τις συνεδριάσεις που είχαν να κάνουν με διεθνή κοινωνιολογικά ή κλιματολογικά ζητήματα. Υπέστη πραγματικο σοκ όταν όλοι του έλεγαν το ίδιο πράγμα: «Kάνε κάτι, γιατί θα χρεοκοπήσεις». Ακολούθησε, μια Κυριακή μεσημέρι, εκείνη η περίφημη συνάντηση με μια ομάδα τραπεζιτών κατά την οποία άκουσε από τα πιο υπεύθυνα χείλη τα ίδια περίπου πράγματα.

Ισως τώρα έχει έλθει η στιγμή για μια νέα εμπειρία «τύπου Νταβός», μια συνάντηση κατά την οποία ο κ. Παπανδρέου θα ακούσει και θα μάθει τα πράγματα όπως έχουν από την επιχειρηματική «πιάτσα». Η αλήθεια είναι πως έχουν γίνει πολλά τους τελευταίους μήνες. Από τις αλλαγές στο ασφαλιστικό και το εργασιακό έως τον «Καλλικράτη» και τον νόμο για τη μετανάστευση, η χώρα βιώνει ένα μπιγκ μπανγκ. Ο κ. Παπανδρέου μοιάζει να αγνοεί το πολιτικό κόστος όταν χρειάζεται να πάρει δύσκολες αποφάσεις, αρκεί κάποιος να τις έχει έτοιμες και να έχει τον άνθρωπο που θα τις εφαρμόσει...

Περισσότερα

Τα ερωτήματα της κρίσης

του Πάσχου Μανδραβέλη

Καθημερινή
11 Ιουλίου 2010

Σε κάθε περίοδο κρίσης πληθαίνουν οι ερωτήσεις για το μέλλον: «πού πάμε;», «θα τα βγάλουμε πέρα;», «υπάρχει φως στον ορίζοντα;» «θα πιάσουν τόπο οι θυσίες των πολιτών;», «το “η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει” ισχύει, ή ήταν κι αυτό ένας από τους μύθους της μεταπολίτευσης;» κ. ά. Αντιθέτως σε περιόδους ευημερίας (πραγματικής ή πλασματικής) το ερωτηματολόγιο περιορίζεται στο «πού θα πάμε το βράδυ;».

Στα παραπάνω ερωτήματα δεν υπάρχει σαφής απάντηση, αλλά ένα από τα καλά της κρίσης είναι ότι μας αναγκάζει να στοχαστούμε όχι μόνο για το «πού πάει η χώρα;», αλλά κυρίως για το «πού θέλουμε να πάει η χώρα». Για την Αριστερά κι ένα κομμάτι του ΠΑΣΟΚ η απάντηση είναι εύκολη: «στο παρελθόν» · τότε που είχαμε μεγάλο δημόσιο τομέα, δηλαδή τότε που κάναμε δέκα χρόνια να βάλουμε τηλέφωνο κι έπρεπε να έχουμε μπάρμπα βουλευτή για να εγκριθεί το στεγαστικό δάνειο πριν πεθάνουμε.

Περισσότερα

Στη σκιά του Μνημονίου

του Γιώργου Παγουλάτου

Καθημερινή
11 Ιουλίου 2010

Kι έτσι λοιπόν, με ταχύτητες πρωτοφανείς για το αποστεωμένο μας πολιτικό σύστημα αλλά εφάμιλλες των σάλτων που δίνουν οι πίθηκοι όταν ξανανεβαίνουν στα δέντρα, δεξιά κι αριστερά, νεοδεξιά Ν.Δ., παλιό ΠΑΣΟΚ και παμπάλαια Αριστερά, βρήκαν τον Δαίμονα που αγαπούν να μισούν: το Μνημόνιο έγινε ο νέος διαιρετικός άξονας της πολιτικής μας ζωής. Ακόμα κι η ώς χθες κυβερνώσα Ν.Δ., αφού έριξε την οικονομία στα βράχια και εγκατέλειψε το κράτος ναυάγιο κακοδιαχείρισης, ψαρεύει κι αυτή στα θολά νερά της «Συμμαχίας ενάντια στο Μνημόνιο».

Η ετερόκλητη αυτή λαϊκιστική αντιπολίτευση αποσιωπά, συσκοτίζει, διογκώνει, αποσυνδέει. Αναπαράγει ψευδείς εντυπώσεις αλλά δεν αντέχει στη λογική. Σχεδόν το μισό της ΑΕΠ απέσπασε η χώρα σε δανεισμό, 110 δισ. – το μεγαλύτερο ποσό παγκοσμίως. Δεν υπήρχε άλλη εναλλακτική, πέραν μιας μονομερούς χρεοκοπίας που θα γύριζε την Ελλάδα τριάντα χρόνια πίσω. «Μα η κυβέρνηση παρέλαβε κρίση χρέους και ελλείμματος και τη μετέτρεψε σε κρίση δανεισμού», λένε: προφανώς, μια κρίση χρέους και ελλείμματος όταν κλιμακώνεται μετατρέπεται σε κρίση δανεισμού – ρωτήστε την Πορτογαλία και Ισπανία, που ξεκινώντας από πολύ ευνοϊκότερη θέση ακολουθούν κατά πόδας την Ελλάδα. «Μα τι θέλαμε να τους αποκαλύψουμε το έλλειμμα, μόνοι μας βγάλαμε τα μάτια μας», λένε: κουβέντες κουτοπόνηρων πολιτικάντηδων, που θεωρούν ότι η χώρα μπορούσε εσαεί να κοροϊδεύει τους κουτόφραγκους, σαν συνοικιακός φοροφυγάς που βάζει τον λογιστή να του μαγειρέψει τα στοιχεία. Η εθνική στρατηγική μιας έντιμης καινούργιας αρχής (clean start) ήταν η μόνη που μπορούσε να μετατρέψει την αγανάκτηση των εταίρων σε θετικό κεφάλαιο στήριξης – υπό την προϋπόθεση βέβαια να μην επαναλάβουμε τα ίδια στο μέλλον. «Μα η κυβέρνηση μας οδήγησε στο ΔΝΤ», λένε: αποσιωπώντας ότι το ΔΝΤ ήταν όρος των Ευρωπαίων και ιδίως των Γερμανών, που υιοθέτησαν ακριβώς το ίδιο σχήμα 1/3 συμμετοχής του ΔΝΤ για τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό των 750 δισ. «Μα οι πολιτικές του Μνημονίου επιτείνουν την ύφεση», λένε, λες και μπορεί να υπάρξει ανάπτυξη χωρίς δημοσιονομική εξυγίανση.

Περισσότερα

Τραπεζίτες, πολιτικοί, νέα διαπλοκή

του Μπαμπη Παπαδημητριου

Καθημερινή
10 Ιουλίου 2010

Ο Γιώργος Παπακωνσταντίνου και ο συνονόματός του κ. Προβόπουλος συμφωνούν ότι οι ελληνικές εμπορικές τράπεζες «καλά θα κάνουν» να επεξεργαστούν προσεχώς αμοιβαίες συγχωνεύσεις. Ο ίδιος ο πρωθυπουργός φαίνεται να συμφωνεί με αυτή την προτροπή. Οφείλουν να εξηγήσουν το «γιατί» και, κυρίως, το «πώς». Ακόμη, κάποιος από τους επισπεύδοντες πρέπει να βρει το θάρρος να το αναγγείλει στους φορολογουμένους. Πόσοι, αλήθεια, πολίτες έχουν αντιληφθεί ότι το ελληνικό τραπεζικό σύστημα θα είχε καταρρεύσει, μετά τις εκλογές του 2009, υπό το βάρος της απολεσθείσης εμπιστοσύνης των διεθνών αγορών προς το ελληνικό κράτος και της αδυναμίας των μετόχων τους να διαχειριστούν αυτήν ακριβώς την καταστροφή;

Ομως, τα λεφτά των φορολογουμένων -Ελλήνων και Ευρωπαίων- τα διαχειρίζονται οι πολιτικοί. Υπάρχουν μέλη της Ε.Ε. που έχουν ανοίξει καινούργιες τρύπες στο ζωνάρι τους και όμως δανείζουν την Ελλάδα. Λοιπόν, για όσον καιρό η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και ο εν Ελλάδι εκπρόσωπός της, διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος σε αγαστή συνεργασία –που έχει μάλιστα πολλούς εκπλήξει– με τον υπουργό Οικονομικών διαχειρίζονται τα χρήματα αυτά, πρέπει να το κάνουν με τη μεγαλύτερη διαφάνεια. Για παράδειγμα, οι κυβερνητικές πιέσεις προς τις τράπεζες για να δανείσουν «εδώ και τώρα» τις περιώνυμες ΔΕΚΟ, όπως τον ΟΣΕ (200 εκατ.), τα μέσα συγκοινωνίας της Αθήνας (400 εκατ.) και ποιος ξέρει ποιο άλλο κομμάτι του αδηφάγου κράτους, μας επιστρέφουν στην εποχή του πρώτου Παπανδρέου, όταν τα πάντα διοικούντο από το κράτος και το κόμμα που το είχε κατακτήσει.

Περισσότερα

Crisis Economics

by N. Gregory Mankiw

National Affairs
Summer 2010

To understand the challenge government economists have faced over the past year and a half, it is useful to imagine the case of a physician trying to treat an ill patient. The patient presents herself in terrible shape; the physician has never treated a condition with symptoms quite like hers before; and the causes of the ailments are unclear. The doctor remembers reading about a similar case in medical school — and, trying to recall as much of his training as possible, he endeavors to come up with a theory as to why the patient is sick and to determine what will make her better.

In an ideal world, the doctor would run a controlled experiment: He would assemble 100 patients with similar symptoms, give 50 of them the medicine that seems most likely to work and the other 50 a placebo, and then see whether the patients on the medicine in fact improved. But the doctor does not have 100 patients — he has only one. So, based on his assessment of what is causing the patient's troubles, and the most likely remedy, he takes a risk and administers the medicine.

More

"Fault Lines: How Hidden Fractures Still Threaten the World Economy" by Raghuram G. Rajan

The left has figured out who to blame for the financial crisis: Greedy Wall Street bankers, especially at Goldman Sachs. The right has figured it out, too: It was government's fault, especially Fannie Mae and Freddie Mac. Raghuram Rajan of the University of Chicago's Booth School of Business says it's more complicated: Fault lines along the tectonic plates of the global economy pushed big government and big finance to a financial earthquake. To him, this was a Greek tragedy in which traders and bankers, congressmen and subprime borrowers all played their parts until the drama reached the inevitably painful end. (Mr. Rajan plays Cassandra, of course.) But just when you're about to cast him as a University of Chicago free-market stereotype, he surprises by identifying the widening gap between rich and poor as a big cause of the calamity.

David Wessel Wall Street Journal

World economic recovery driven by global imbalances

Washington Post
July 9, 2010

The catastrophic economic downturn that began two years ago was supposed to shake up the global economy, ending an era in which Americans consumed too much and saved and exported too little.

But the recovery is being driven by a return to the very global imbalances that were a major cause of the crisis. Americans' savings rates have fallen over the past year, imports are rising faster than exports, and countries around the world are again turning to Americans to be the consumers of last resort.

"Despite all the good words and good intentions, I'm afraid we're going back to the same conditions that led us into this mess to begin with," said C. Fred Bergsten, director of the Peterson Institute for International Economics.

More

Θα χαθούν 304.000 θέσεις έως τα τέλη του 2011

Καθημερινή
9 Ιουλίου 2010

Ακρως απογοητευτικά και ταυτόχρονα ενδεικτικά των επιπτώσεων στην πραγματική οικονομία, της κρίσης που διανύει η Ελλάδα είναι τα στοιχεία που ανακοίνωσε χθες ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) για την απασχόληση.

Σύμφωνα με σχετική μελέτη του Οργανισμού, από το τέταρτο τρίμηνο του 2007 έως και το τέταρτο τρίμηνο του 2009, χάθηκαν στην Ελλάδα 50.000 θέσεις εργασίας.

Ακόμα πιο απαισιόδοξη, όμως, είναι η πρόβλεψη του ΟΟΣΑ για το τι μέλει γενέσθαι έως τα τέλη του 2011. Για φέτος και έως το τελευταίο τρίμηνο του επόμενου έτους, ο Οργανισμός εκτιμά ότι στην Ελλάδα θα χαθούν 304.000 θέσεις εργασίας, γεγονός το οποίο σημαίνει ότι θα καταγραφεί και μεγάλη αύξηση της ανεργίας. Για φέτος εκτιμά ότι το ποσοστό ανεργίας θα ανέλθει στο 12,1% και στο 14,3% το 2011, από 9,5% το 2009.

Περισσότερα

Staring into the abyss

Economist
July 8, 2010

As the euro-zone crisis spooks governments, opinions are diverging dramatically about what the union is for

Will the European Union make it? The question would have sounded outlandish not long ago. Now even the project’s greatest cheerleaders talk of a continent facing a “Bermuda triangle” of debt, demographic decline and lower growth.

As well as those chronic problems, the EU faces an acute crisis in its economic core, the 16 countries that use the single currency. Markets have lost faith that the euro zone’s economies, weaker or stronger, will one day converge thanks to the discipline of sharing a single currency, which denies uncompetitive stragglers the quick fix of devaluation.

Yet the debate about how to save Europe’s single currency from disintegration is stuck. It is stuck because the euro zone’s dominant powers, France and Germany, agree on the need for greater harmonisation within the euro zone, but disagree about what to harmonise.

More

Can anything perk up Europe?

Economist
July 8, 2010

Yes: the European Union will thrive if its leaders seize the moment in the same way they did 20 years ago

When Europeans fear for their jobs and their savings, when their governments and companies cannot easily borrow money, when banks fail and the single currency trembles, then the European Union is facing not just an economic crisis, but a political crisis, as well. And, so far, Europe’s leaders have not been equal to the threat. Over the past 18 months they have mostly taken refuge in denial and bluster, punctuated by bickering and by heaping blame on financial markets. Despite a recent bout of austerity and the 11th-hour launch of a vast bail-out fund for its most fragile economies, Europe seems a diminished force in the world.

In Asia and America it has become fashionable to look upon these failings with disdain. Europe’s time is past, it is said. Its ageing, inward-looking citizens no longer have the resolve to overcome adversity. And yet an ailing Europe benefits nobody. Even now the European Union is the world’s biggest economy. Were it healthy, the worst of the global economic crisis would be over. Politically, everyone has a stake in the fate of Europe’s Big Idea, that rival nation states can do better by pooling some sovereignty instead of going to war. And socially, all democracies eventually have to grapple with Europe’s Big Problem, that governments and social protection tend to grow until they choke the economies that pay for them.

So rather than sneer at Europe’s impotence, the world should be asking whether Europe can rediscover its vigour—and if so how. This newspaper offers an unfashionably optimistic answer. There is nothing ordained about Europe’s failure. Indeed, if EU leaders show a little courage this crisis offers the best chance at revival since the 1980s.

More

The neighbours fall out: Why Nicolas Sarkozy and Angela Merkel disagree about the future of Europe

Economist
July 8, 2010

Diplomatic stagecraft is a fine art, complete with its own lexicon of codes and cues. To hold a “frank discussion” is to row. To “welcome the recommendations” is to drop such advice crisply into the waste-paper bin. In French diplomatic speak, the word naturellement is usually followed by an assertion that is anything but. Games of appearance are the daily routine of diplomacy. But two conflicting versions cannot both, in the long run, be true. When it comes to its dealings with Germany, France is suffering from what psychologists call cognitive dissonance.

One account of how President Nicolas Sarkozy and Chancellor Angela Merkel are getting on holds that the pair are bound like squabbling neighbours, condemned to live together despite their differences. They are linked by post-war history and a mesh of institutional bonds between ministers, officials, soldiers and students. Despite finding each other “mutually unbearable”, as one European ex-foreign minister puts it, the two have found a way to get along. They smile for the cameras together, issue joint statements and hold joint cabinet meetings. They agree on taxing banks, more financial regulation and an “economic government” for Europe. They declare, as Mr Sarkozy did after talks with Ms Merkel in Berlin last month, that “more than ever, Germany and France are determined to speak with one voice.”

More

IMF warns of contagion threat to US

Financial Times
July 8, 2010

The US economy has rebounded faster than expected but faces the threat of contagion from sovereign debt problems in Europe, the International Monetary Fund has warned.

In an advance summary of its annual health check of the US economy, the IMF said: “While still modest by historical standards, the recovery has proved stronger than we had earlier expected, owing much to the authorities’ strong and effective macroeconomic response.”

The release of the report on Thursday was accompanied by a piece of good news about the US economy, which contrasts with a run of disappointing data. The number of Americans filing for jobless claims last week fell more than expected, offering some measure of comfort that the recovery in the labour market is advancing, albeit slowly.

More

Mapping the EU's debt, jobs and growth worries

Economist
July 7, 2010

Europe is damned if it does and damned if it doesn't, fiscally speaking. Fears that Greece's debt crisis presage similar episodes elsewhere in the euro zone—notably in Portugal and Spain—have sent sovereign-bond yields for several southern European countries drifting higher, and have fuelled fears about the exposure of Europe's banks to indebted governments. Attempts to rein in the public finances may calm bond markets but they also risk weakening growth, which makes life more difficult for exporters in places like China and America, and spells trouble of a different kind for the banks.

More (and the interactive graphic)

Europe presents main threat to global recovery, IMF says

Washington Post
July 8, 2010

Europe's weakened economy is now the central threat to global recovery, as its countries struggle with heavy debt, banks face a reckoning over their lack of capital and growth is slowing, the International Monetary Fund said Wednesday in its first assessment of the world economy since a crisis over government borrowing in Greece.

While the agency estimated that growth in the United States and emerging Asian and Latin American countries remains on track, it scaled back projections for Europe and outlined a series of issues there that could -- unless controlled -- spark problems rivaling those that caused the 2008 collapse of Lehman Bros.

"Downside risks have risen sharply" in recent months, the IMF said. "The ultimate effect could be substantially lower global demand."

More

Greece Isn't Lost, Yet

by Michael Heise

Wall Street Journal
July 6, 2010

Conventional wisdom increasingly has it that the €110 billion European Union/IMF bailout for Greece will only delay a debt restructuring. The Greek economy, so the argument goes, could not possibly pull off the required austerity program.

But back-of-the envelope calculations supposedly showing Greece's inevitable fiscal death are somewhat exaggerated. The slashing of the Greek budget deficit (13.6% of GDP last year) is actually proceeding faster than planned. The consolidation program agreed with the EU and the IMF projects for this year a deficit of 8.1%. In light of the progress in the first five months of this year, Greece might even manage to undershoot this target.

More

Αύξηση της ανεργίας στην Ελλάδα προβλέπει ο ΟΟΣΑ

Ναυτεμπορική
7 Ιουλίου 2010

Δυσοίωνες προβλέπεις για την εξέλιξη της ανεργίας στη χώρα μας περιλαμβάνει η ετήσια έκθεση για την απασχόληση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), την οποία παρουσίασε σήμερα ο Γενικός Γραμματέας του Οργανισμού Άνχελ Γκουρία.

Συγκεκριμένα, προβλέπει αύξηση της ανεργίας στην Ελλάδα στο 12,1% φέτος και στο 14,3% το 2011 από 9,5% το 2009.

Στην έκθεση σημειώνεται ακόμη ότι η ανεργία στις χώρες του ΟΟΣΑ ενδεχομένως κορυφώθηκε τον περασμένο Μάιο, όταν έφθασε το 8,6%. Ο κ. Γκουρία τόνισε όμως πως «παρά τις ενδείξεις ανάκαμψης στις περισσότερες χώρες, παραμένει ο κίνδυνος ότι εκατομμύρια ανθρώπων θα μείνουν εκτός της αγοράς εργασίας».

Περισσότερα

Europe: The Lost Continent

Time
July 12, 2010

The following is an abridged version of an article that appears in the July 12, 2010 print and iPad editions of TIME.

The Polos are a typical Spanish family — unfortunately for them and for the European economy. Jesús, 59, has worked as an accountant at an electrical-parts supplier for 20 years. His job is protected by the extensive rights awarded to the Spanish permanent employee. By his estimate, his employer would have to shell out as much as $120,000 in mandated severance payments to lay him off, a prohibitive expense that likely gives him a job for life.

More

Τρεις νάρκες βλέπει η Ε.Ε.

Καθημερινή
7 Ιουλίου 2010

ΔΕΚΟ - Δημόσιο, νοσοκομεία και πληθωρισμός αποτελούν τις τρεις νάρκες που μπορεί να τινάξουν στον αέρα το πρόγραμμα οικονομικής προσαρμογής της Ελλάδας, σύμφωνα με την Κομισιόν. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην ενδιάμεση έκθεσή της για την πορεία του προγράμματος στην Ελλάδα προειδοποιεί, επίσης, ότι αν ο προϋπολογισμός δεν εκτελεστεί σύμφωνα με το σχέδιο κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2010, τότε ίσως να είναι απαραίτητη η πιθανή ποσοτική προσαρμογή των μέτρων λιτότητας. Πάντως, η Κομισιόν αξιολογεί θετικά την εφαρμογή του ελληνικού προγράμματος οικονομικής προσαρμογής κατά το πρώτο πεντάμηνο του έτους και εκφράζει ικανοποίηση για την εκτέλεση του προϋπολογισμού και την εφαρμογή των μέτρων λιτότητας που είχαν ως αποτέλεσμα τη σημαντική μείωση του δημοσίου ελλείμματος κατά 40%.

Από την άλλη, το πρώτο πρόβλημα που εντοπίζουν οι ελεγκτές είναι η άνοδος των τιμών, παρά την ύφεση κατά 2,5%. Το δεύτερο σημαντικό πρόβλημα που εντόπισαν οι ελεγκτές αφορά την έλλειψη πληροφοριών και στοιχείων για τον ευρύτερο δημόσιο τομέα, «όπου στο παρελθόν υπήρχε μεγάλη υπέρβαση δαπανών».

Αναφέρεται ο τομέας της υγειονομικής περίθαλψης «όπου η πρόοδος είναι αργή και τα στοιχεία σπάνια». Ακολουθούν οι ΔΕΚΟ όπου «χρειάζεται καλύτερος ελεγκτικός μηχανισμός και λεπτομερής έλεγχος».

Περισσότερα

7,3% των συνταξιούχων, 50% των συντάξεων!

του Στέφανου Μάνου

Καθημερινή
7 Ιουλίου 2010

Βουλευτής με ρώτησε τι θα έκανα στη θέση του για το ασφαλιστικό και το εργασιακό. Για το εργασιακό έχω ήδη απαντήσει αναλυτικά με άρθρο μου στην «Καθημερινή» στις 24/6/2010. Υποστηρίζω ανεπιφύλακτα όσα προβλέπει το Π.Δ. που έδωσε στη δημοσιότητα ο κ. Λοβέρδος (αν δεν το αλλάξει) διότι με την εφαρμογή τους οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις διευκολύνονται να προσλαμβάνουν νέους εργαζόμενους. Διότι κανείς δεν προσλαμβάνει αν φοβάται ότι στην ανάγκη δεν θα μπορεί να απολύσει.

Σε ό,τι όμως αφορά το ασφαλιστικό τα πράγματα δεν είναι τόσο ξεκάθαρα. Οπως σωστά επεσήμανε η κ. Ξαφά στο άρθρο της στην «Καθημερινή» στις 4/7/2010 το νομοσχέδιο έχει πολλά θετικά στοιχεία επειδή περιλαμβάνει διατάξεις που θα συμβάλουν στη βιωσιμότητα του συστήματος, όπως προβλέπει το Μνημόνιο ΔΝΤ - Ε.Ε. Τέτοιες διατάξεις είναι η αύξηση του ορίου ηλικίας και ο περιορισμός ειδικών ρυθμίσεων που μειώνουν σημαντικά τη μέση ηλικία συνταξιοδότησης (μητέρες ανηλίκων, «βαρέα και ανθυγιεινά», συντάξεις αναπηρίας κ.λπ.). Θετική είναι η δημιουργία ενιαίου κέντρου ελέγχου και πληρωμής των συντάξεων και ενιαίου φορέα διαχείρισης των αποθεματικών, που μπορούν να περιορίσουν σημαντικά το διοικητικό κόστος. Τέλος, αποφασιστική είναι η ρύθμιση που προβλέπει ότι για τη σύνταξη λαμβάνονται υπόψη τα εισοδήματα ολόκληρου του εργασιακού βίου.

Περισσότερα

Ομάδα διάσωσης, όχι φίλων

του Μπαμπη Παπαδημητριου

Καθημερινή
7 Ιουλίου 2010

Τι γνωρίζουν όσοι ξεπουλάνε και τα τελευταία ελληνικά ομόλογα που τους είχαν απομείνει; Η «τεχνική» απάντηση είναι ότι το ελληνικό «χαρτί» είναι, οριστικά, «σκουπιδόχαρτο» και ήδη αφαιρείται από όλους τους δείκτες ή ό, τι άλλο αναφέρεται σε αξίες αναπτυγμένων κρατών. Μέσα σε μερικούς μόνον μήνες, η κυβέρνηση Παπανδρέου κατόρθωσε να μας βγάλει από την «παρέα» των σοβαρών κρατών. Πάλι καλά που υπάρχει και η προστασία.

Ο κίνδυνος να κηρύξει, τελικά, πτώχευση το ελληνικό κράτος έχει απελπιστικά μεγαλώσει. Σύμφωνα με τον εξειδικευμένο οίκο CMA Datavision, που υπολογίζει το κόστος ασφάλισης μιας πτώχευσης στα προσεχή πέντε χρόνια, η Ελλάδα κατέχει πλέον τη δεύτερη υψηλότερη θέση στον κόσμο. Αμέσως μετά τη Βενεζουέλα! Ο Αλέξης Τσίπρας βλέπει τώρα πόσο κοντά στο ίνδαλμά του, τον πρόεδρο Τσάβες, βρίσκεται ο Γιώργος Παπανδρέου, πρόεδρος της Σοσιαλιστικής Διεθνούς!

Περισσότερα

Τα δάχτυλα των ψηφοφόρων

του Πάσχου Μανδραβέλη

Καθημερινή
7 Ιουλίου 2010

Δυστυχώς, κάποιος πρέπει να πάει τα κακά μαντάτα στον κ. Δημήτρη Ρέππα. Προφανώς δεν είδε τον τελευταίο καιρό εφημερίδες και γι’ αυτό έκανε τη χαριτωμένη δήλωση «να μην κουνάμε το δάχτυλο στους εργαζόμενους, γιατί θα μας κουνήσουν τα πέντε δάχτυλα κάποια στιγμή». Αν διάβαζε εφημερίδες ή έστω αν έβλεπε δελτία ειδήσεων, θα διαπίστωνε ότι οι εργαζόμενοι ήδη μουτζώνουν με κάθε ευκαιρία τη Βουλή. Και αυτό όχι επειδή τους κούνησε κάποιος το δάχτυλο, αλλά επειδή οι προκάτοχοι του κ. Ρέππα δεν άνοιξαν τα κλειστά επαγγέλματα, ήταν χαλαροί με τις δαπάνες των ΔΕΚΟ κ. λπ., με αποτέλεσμα να χρεοκοπήσει η χώρα. Για να το κάνουμε λιανά: οι πολίτες σήμερα μουτζώνουν την πολιτική και τους πολιτικούς επειδή δεν έκαναν όλα αυτά που εξακολουθεί να μην κάνει ο κ. Ρέππας: δεν απελευθερώνει τα κλειστά επαγγέλματα, δεν τραβάει τα γκέμια στις διοικήσεις των ΔΕΚΟ, για να σπαταλούν όσα ακριβώς προϋπολογίστηκε ότι θα σπαταλήσουν.

Ενα από τα εμφανή προβλήματα του δημόσιου τομέα είναι ότι κινείται αργά. Πολύ αργά. Οχι μόνο σε ό, τι αφορά την εξυπηρέτηση των πολιτών, αλλά και τις αναγκαίες αλλαγές που πρέπει να κάνει. Το μόνο που πράττει άριστα η γραφειοκρατία είναι να αναπαράγει τον εαυτό της. Τι κι αν υπάρχει κρίση; Οι μηχανισμοί κάποιον ανώτερο κοινωνικό λόγο θα επικαλεστούν ή θα σκαρφιστούν για να ξοδεύουν τα ίδια ή περισσότερα.

Περισσότερα

Τα σύνδρομα και το μέλλον

του Αλέξη Παπαχελά

Καθημερινή
7 Iουλίου 2010

Βρέθηκα τις προάλλες στην τελετή αποφοίτησης ενός Αμερικανικού Κολλεγίου στη Θεσσαλονίκη. Και μέσα σε μια ώρα κατάλαβα πόσα λάθη έχουμε κάνει σαν χώρα, πόσες ευκαιρίες έχουμε χάσει τα τελευταία είκοσι χρόνια. Το Κολλέγιο αυτό είναι μια σοβαρή, μη κερδοσκοπική προσπάθεια στον χώρο της εκπαίδευσης και από τις λίγες που κατάφεραν να επιβιώσουν και να ανθήσουν παρά τον «πόλεμο» που υπέστησαν. Δεν έχει σχέση με τα διάφορα πειρατικά και ημιπειρατικά «κολλέγια» που φύτρωσαν στην Ελλάδα χωρίς κανένα ουσιαστικό έλεγχο.

Το εντυπωσιακό ήταν πως ο φοιτητής που βραβεύθηκε ως ο καλύτερος της χρονιάς προερχόταν από τα Σκόπια. Με σπαστά ελληνικά και καλά αγγλικά εξηγούσε πόσο αγαπάει την Ελλάδα και πως ήταν γι’ αυτόν μια μοναδική εμπειρία. Κάποιοι καθηγητές θυμήθηκαν βέβαια τι τράβηξαν οι πρώτοι φοιτητές που ήλθαν στο Κολλέγιο από τη FYROM, όταν διάφοροι ανεγκέφαλοι έσπαγαν τα αυτοκίνητα των γονιών τους επειδή είχαν πινακίδες Σκοπίων. Στη φετινή τάξη οι περισσότεροι από τους φοιτητές που πήραν κάποια διάκριση ήταν από γειτονικές χώρες. Στα πρόσωπά τους έβλεπε κανείς μια μελλοντική βαλκανική ελίτ, που ξεκινούσε με κέφι την επαγγελματική αναζήτηση έχοντας ζήσει μερικά καλά χρόνια στη Θεσσαλονίκη.

Περισσότερα

Καρατζαφέρης 2000, Χατζηγάκης 2010...

του Στέφανου Κασιμάτη

Καθημερινή
7 Ιουλίου 2010

Τα συνέδρια των πολιτικών κομμάτων στην Ελλάδα είναι ένα είδος κοινωνικής δραστηριότητας, που μοιάζει περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο με τη Θεία Λειτουργία. Τα συνέδρια ανήκουν στην κατηγορία των μυστικιστικών εμπειριών. Η ανάλυση και ο ορθολογισμός μόνον επιφανειακή σχέση έχουν με την ουσία των συνεδρίων. Αυτό που συμβαίνει, κατά κανόνα, είναι μια προσπάθεια, η οποία γίνεται με τη χρήση επικής ρητορικής και θεατρικότητας και απευθύνεται κυρίως στους ευπειθείς και ευήθεις, με σκοπό την εσωτερική αναγέννηση διά της πίστεως. Ο σύνεδρος καλείται, ως πιστός, να κάνει ένα άλμα πίστεως και να δεχθεί ότι σε μια στιγμή μέσα, όλα έχουν αλλάξει! Τα σφάλματα πληρώθηκαν, η παράταξη εξιλεώθηκε και η λεωφόρος του μέλλοντος ανοίγεται πλέον μπροστά της. (Να φαντασθείτε ότι ο Αντώνης Σαμαράς συμπεριέλαβε στα επιτεύγματα του συνεδρίου ώς και την «αλλαγή νοοτροπίας»...) Ωσπου, σαν τον Φασουλή που τον τινάζει ένα ελατήριο μέσα από το κουτί, εμφανίζεται στο προσκήνιο η θλιβερή υπόθεση Χατζηγάκη...

Η υπόθεση Χατζηγάκη είναι άκρως διαφωτιστική ως προς τη λειτουργία του συστήματος έως σήμερα. Για να γίνει κατανοητή, όμως, πρέπει να πάμε πίσω κατά μία δεκαετία. Τότε, μία εβδομάδα πριν από τις εκλογές του 2000, ο Γιώργος Καρατζαφέρης, διαπρύσιος κήρυκας του ακραίου λαϊκισμού, είπε σε δημόσια ομιλία του το περίφημο: «Ναι στην αξιοκρατία, αλλά αφού πρώτα βάλουμε εμείς 500.000 δικά μας παιδιά, όπως έκανε και το ΠΑΣΟΚ». Το ολίσθημά του εκμεταλλεύθηκε το ΠΑΣΟΚ και η αφέλεια του Γ. Καρατζαφέρη ίσως κόστισε στη Ν. Δ. τις εκλογές.

Περισσότερα

Οικογενειακός καπιταλισμός

του Τάσου Τέλογλου

Protagon.gr
6 Ιουλίου 2010

Τις τελευταίες μέρες όχι λίγα ΜΜΕ, επισημαίνουν ότι το κράτος «στραγγαλίζει» την υγιή ιδιωτική επιχειρηματικότητα της χώρας. Η κυρίαρχη αφήγηση είναι ότι όλα πήγαιναν καλά στις επιχειρήσεις αυτής της χώρας έως ότου συσσωρεύτηκε το τεράστιο δημόσιο χρέος και το κράτος έπνιξε την ανάπτυξη. Με αφορμή αυτή την παρατήρηση προσπάθησα να θυμηθώ μερικές από τις μεγαλύτερες «υγιείς» επιχειρήσεις της χώρας και σχεδόν πάντα ανακάλυπτα επιχειρήσεις που οι γιοί διαδέχθηκαν τους μπαμπάδες, απλά επειδή ήταν γιοί, στις οποίες δεν ισχύει καμία απολύτως αρχή εταιρικής διακυβέρνησης, από εκείνες που γνωρίζουμε στον πολιτισμένο κόσμο και στις οποίες η μειοψηφία των μετόχων αντιμετωπίζονται σαν παρείσακτοι.

Οι ιδιωτικές αυτές επιχειρήσεις στη συντριπτική τους πλειοψηφία και εξ’ αιτίας του οικογενειακού τους χαρακτήρα σπάνια δουλεύουν με μεγαλύτερη διαφάνεια από το κράτος. Οι ισολογισμοί τους και οι εμπορικές πρακτικές τους έχουν σχέση με μία ιδιότυπη ελληνική αντίληψη για την «ανάπτυξη» σύμφωνα με την οποία η διατήρηση του «στάτους κβο» για «την οικογένεια» είναι σημαντικότερη από την μεγέθυνση της εταιρείας που θα μπορούσε να προκύψει μέσα από ένα ανεξάρτητο με την ιδιοκτησία μάνατζμεντ και τον σεβασμό των δικαιωμάτων της μειοψηφίας.

Περισσότερα

A Little Economic Realism

by David Brooks

New York Times
July 5, 2010

Let’s say you’re the leader of the free world. The economy is stuck in the doldrums. Naturally, you want to do something.

Many economists say we need another stimulus bill. They debate about whether the stimulus should take the form of tax cuts or spending increases, but the ones in your party are committed to spending increases. They trot out a plausible theory with computer models to go with it. If the federal government borrows X amount of dollars and pumps it into the economy, that would produce Y amount of growth and Z amount of jobs. In a $14 trillion economy, you’d probably have to borrow hundreds of billions more to have any noticeable effect, but at least you’d be doing something to help the jobless.

More

Ελληνική μετάφραση στην Καθημερινή

Καλύτερα πλούσιος, υγιής και όμορφος...

του Στέφανου Κασιμάτη

Καθημερινή
6 Ιουλίου 2010

Αφ’ ότου η χώρα απέφυγε τη χρεοκοπία, με την προσφυγή της στο ΔNT και στην Ε. Ε. και ανέλαβε, με το Mνημόνιο, την υποχρέωση να πραγματοποιήσει αλλαγές, που θα έπρεπε να τις έχουμε εφαρμόσει αυτοβούλως εδώ και δεκαετίες, οι θεσμοί, η οργάνωση και η συνοχή της ελληνικής κοινωνίας δοκιμάζονται από ένα φοβερό ερώτημα. Ερώτημα το οποίο (ας μου συγχωρηθεί ο στόμφος...) συγκλονίζει τον υπαρκτό Ελληνισμό: Είναι καλύτερα να είσαι υγιής, πλούσιος και όμορφος ή μήπως άρρωστος, φτωχός και άσχημος; Διότι κάπως έτσι διεξάγεται η πολιτική συζήτηση για τα μέτρα του Mνημονίου. Και, φυσικά, υπό τους όρους με τους οποίους τίθεται το ζήτημα, δεν υπάρχει κανείς που να μην προτιμά να είναι πλούσιος, υγιής και όμορφος. Ούτε, όμως, κανένας που να μπορεί να μας πει πως είναι εφικτό.

Κανονικά –δηλαδή, αν ο πολιτικός διάλογος γινόταν με σκοπό τη ρεαλιστική εκτίμηση αυτών που μας επιβάλλει το Mνημόνιο, καθώς και εκείνων από τα οποία μας σώζει– στην παρέμβαση Βρυξελλών, Φρανκφούρτης και ΔNT, θα έπρεπε να βλέπουμε ένα νέο Ναυαρίνο. Οπως και το 1827 (αλλά και αργότερα το 1897, το 1947...), η παρέμβαση των ξένων μας σώζει. Μικρή σημασία έχει αν και κατά πόσον «μας το χρωστούν» ή όχι, σημασία έχει ότι μας προσφέρουν τα μέσα της σωτηρίας: δάνεια και μεταρρυθμίσεις. Περιέργως, ελάχιστοι γύρω μας δείχνουν με τη στάση τους ότι θέλουν να σωθούμε. Για τους περισσότερους προέχει να σωθούν αυτοί και οι ομάδες τους. Φυσικό είναι, σε μια κατακερματισμένη κοινωνία και με ουσιαστικά αδύναμο κράτος, η κάθε ομάδα ή συντεχνία να θέτει τα δικά της συμφέροντα υπεράνω των άλλων.

Περισσότερα

Οι μισθοί και η ανταγωνιστικότητα

του Πάσχου Μανδραβέλη

Καθημερινή
6 Ιουλίου 2007

Δυστυχώς η Ελλάδα δεν έχει μόνο δημοσιονομικό πρόβλημα, όπως λανθασμένα επαναλαμβάνεται. Εχει και πρόβλημα ανταγωνιστικότητας. Τα «Made in Greece» προϊόντα, είναι ακριβά και αναξιόπιστα. Ούτε οι Ελληνες δεν τα προτιμούν. Απόδειξη το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, που είναι μεγαλύτερο και από το δημοσιονομικό έλλειμμα. Εφτασε το 2008 στο 16% του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος. Το 2009 κάναμε εισαγωγές προϊόντων ύψους 46 δισ. ευρώ και μόνο 15,3 δισ. εξαγωγές. Με άλλα λόγια καταναλώνουμε τριπλάσια εισαγόμενα, από τα προϊόντα που εξάγουμε. Αυτό πιστοποιείται κάνοντας μια βόλτα στο σούπερ μάρκετ. Δεν εισάγουμε μόνο προϊόντα προστιθέμενης τεχνολογίας (τομέας στον οποίο για διάφορους λόγους μείναμε πίσω), αλλά στα ράφια θα δούμε φακές Τουρκίας, λεμόνια Αργεντινής, μήλα Χιλής, ντομάτες Ισπανίας και λάδι Ιταλίας. Και όλα σε χαμηλότερες τιμές από τα αντίστοιχα ελληνικά. Ενας από τους παράγοντες της χαμηλής ανταγωνιστικότητας των ελληνικών προϊόντων είναι το εργασιακό κόστος. Δεν είναι υψηλό σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη, απλώς είναι το μόνο που μπορεί να ρυθμιστεί με Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου. Το μεγαλύτερο, όμως, πρόβλημα των ελληνικών προϊόντων είναι η χαμηλή έως ανύπαρκτη ελληνική επιχειρηματικότητα. Οι περισσότεροι Ελληνες επιχειρηματίες -από τους αγρότες μέχρι τους αποκαλούμενους «μεγαλοεπιχειρηματίες»- είναι απλώς αεριτζήδες. Σε μια χώρα με μεγάλο, αδιαφανές και «γαλαντόμο» κράτος αυτό είναι φυσιολογικό. Αν μπορείς κλείνοντας τους δρόμους να πάρεις ένα «δωράκι» 500 εκατομμυρίων ευρώ δεν υπάρχει κανένας λόγος να ανησυχείς για το χωράφι. Αν φορώντας ένα «Αρμάνι» και με ένα πούρο ανά χείρας μπορείς να κλείσεις δουλειές εκατομμυρίων με τον «φίλο» υπουργό, που συχνάζει στα ίδια στέκια του Κολωνακίου, δεν υπάρχει κανένας λόγος να εκσυγχρονίσεις το μαγαζί, να ψάξεις νέες μορφές μάνατζμεντ, να επενδύσεις σε τεχνολογία. Αν εκβιάζοντας με απολύσεις το κράτος σκορπά θαλασσοδάνεια, ποιος ο λόγος να σκεφτείς τι μπορείς να κάνεις για να αναβαθμίσεις την επιχείρηση;

Το χειρότερο είναι ότι αυτού του τύπου οι κρατικές παρεμβάσεις διώχνουν την καλή επιχειρηματικότητα από την αγορά. Οι αεριτζήδες αποκτούν συγκριτικό πλεονέκτημα, έναντι εκείνων που θέλουν να παράγουν. Οι τελευταίοι είτε θα γίνουν σαν τους πρώτους είτε απλώς θα φύγουν από την αγορά. Ισχύει ο αφορισμός του Γκρίσαμ: η κακή επιχειρηματικότητα διώχνει την καλή.

Περισσότερα

Το ασφαλιστικό ως ευκαιρία

της Μιράντας Ξαφά

Καθημερινή
4 Ιουλίου 2010

Το νομοσχέδιο για το ασφαλιστικό που κατατέθηκε στη Βουλή στοχεύει στη δημιουργία «ενιαίου, κοινωνικά δίκαιου καθεστώτος συνταξιοδότησης, με κοινές προϋποθέσεις και όρους για όλους τους ασφαλισμένους». Δυστυχώς δεν πρόκειται να πετύχει αυτόν τον στόχο, διότι διατηρεί την προνομιακή μεταχείριση κάποιων συντεχνιών με ισχυρά ερείσματα στο πολιτικό σύστημα σε βάρος του κοινωνικού συνόλου.

Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Το νομοσχέδιο έχει πολλά θετικά στοιχεία εφόσον περιλαμβάνει διατάξεις που θα συμβάλουν αποφασιστικά στη βιωσιμότητα του συστήματος, όπως προβλέπει το Μνημόνιο ΔΝΤ - Ε. Ε. Τέτοιες διατάξεις είναι η αύξηση του ορίου ηλικίας στα 65 χρόνια και ο περιορισμός ειδικών ρυθμίσεων που μειώνουν σημαντικά τη μέση ηλικία συνταξιοδότησης (μητέρες ανηλίκων, «βαρέα & ανθυγιεινά», συντάξεις αναπηρίας κ. λπ.). Το σύστημα γίνεται επίσης πιο στοχευμένο προς όσους έχουν πραγματική ανάγκη με τη μετατροπή της 13ης και 14ης σύνταξης σε επίδομα για τους χαμηλοσυνταξιούχους, την εισαγωγή εισοδηματικών κριτηρίων στην παροχή συντάξεων στις ανύπαντρες θυγατέρες και την επιβολή εισφοράς αλληλεγγύης στις υψηλές συντάξεις. Επίσης θετική είναι η δημιουργία ενιαίου κέντρου ελέγχου και πληρωμής των συντάξεων και ενιαίου φορέα διαχείρισης των αποθεματικών, που μπορούν να περιορίσουν σημαντικά το διοικητικό κόστος. Ο κατακερματισμός του σημερινού συστήματος εκτρέφει την αδιαφάνεια και επιτρέπει τη διατήρηση προνομίων των λίγων εις βάρος των πολλών, που αδικούνται συστηματικά.

Περισσότερα

Βασικές αλήθειες

του Αλέξη Παπαχελά

Καθημερινή
4 Ιουλίου 2010

Είναι χρήσιμο, στην κρίσιμη φάση που βρισκόμαστε, να ξαναθυμηθούμε μερικές βασικές αλήθειες πριν... χάσουμε εντελώς το μυαλό μας. Το ελληνικό κράτος έχει υπογράψει μια δανειακή σύμβαση βάσει της οποίας θα δανεισθεί 110 δισεκατομμύρια προκειμένου να μπορεί να πληρώνει μισθούς, συντάξεις, τα παλαιότερα αστρονομικά του χρέη και μερικές βασικές υπηρεσίες. Αν για κάποιον λόγο η σημερινή, ή και η επόμενη, κυβέρνηση τρελαθούν τελείως και θελήσουν να καταργήσουν ολικώς ή μερικώς το Μνημόνιο, ο μόνος άλλος δρόμος είναι αυτός της χρεοκοπίας και της επιστροφής στη δραχμή. Αλλος δρόμος σήμερα δεν υπάρχει, και ούτε αναμένεται να ανακαλυφθεί.

Το Μνημόνιο συμπεριλαμβάνει πολλά επώδυνα, ίσως και άδικα μέτρα. Υπάρχουν όμως δεκάδες διατάξεις του που θα έπρεπε να έχουν ψηφισθεί εδώ και χρόνια από τη Βουλή, ανεξαρτήτως ΔΝΤ ή Ε.Ε. Οι κυβερνήτες μας, όμως, δεν τόλμησαν να το κάνουν και στο τέλος, όταν βουλιάξαμε στο χρέος και την ανυποληψία, ήλθαν οι δανειστές μας και μας φόρεσαν ένα «ζουρλομανδύα» που είναι ταυτόχρονα και σωσίβιο και μας είπαν «έτσι θα το κάνετε και με αυτές τις προθεσμίες». Ποιος λογικός άνθρωπος μπορεί να έχει αντίρρηση στο ενιαίο μισθολόγιο ώστε να ξέρει το κράτος τι πληρώνει σε ποιον, στην αναδιάρθρωση των φορολογικών μηχανισμών, στην τομή στο ασφαλιστικό, κ.λπ.;

Περισσότερα

Αν είχε Ελεγκτικό Συνέδριο το Νταρφούρ

του Πάσχου Μανδραβέλη

Καθημερινή
4 Ιουλίου 2010

Φίλος συνταγματολόγος σάρκαζε ότι «το βασικό πρόβλημα του Νταρφούρ είναι ότι δεν έχει ένα Σύνταγμα σαν το δικό μας που να προασπίζεται τα κοινωνικά δικαιώματα των λιμοκτονούντων κατοίκων του». Αν είχε το Σουδάν καταστατικό χάρτη, όλο και κάποιο Ελεγκτικό Συνέδριο θα έβρισκε αντισυνταγματικό το ένα δολάριο την ημέρα με το οποίο ζουν οι κάτοικοί του και το πρόβλημα της πείνας θα είχε λυθεί. Αλλά και στην περίπτωση που το Ελεγκτικό Συνέδριο του Σουδάν δεν θα ήταν τόσο καλό όσο το δικό μας, κανένα πρόβλημα: Ο Δικηγορικός Σύλλογος του Χαρτούμ θα προσέφευγε στο οικείο Συμβούλιο της Επικρατείας και πάλι το πρόβλημα της πείνας θα λυνόταν. Για την ακρίβεια, με νομικές ακροβασίες επί χάρτου, που δεν λαμβάνουν υπόψη την πραγματικότητα, θα μπορούσαν να λυθούν όλα τα προβλήματα της οικουμένης. Μην ξεχάσουμε ότι θα λυνόταν και το βασικό πρόβλημα των δικαστών, διότι όπως λέει και το Ελεγκτικό Συνέδριο «η διάταξη που εξομοιώνει τους δικαστές με τους λοιπούς δημοσίους υπαλλήλους στις προϋποθέσεις της πρόωρης συνταξιοδότησης παραβιάζει τη δικαστική ανεξαρτησία». Τέτοιος καημός για την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης, σε μια χώρα που οι σημερινές ηγεσίες των ανώτατων δικαστηρίων είναι διορισμένες από την κυβέρνηση.

Το ασφαλιστικό είναι για την Ελλάδα κάτι σαν το Κυπριακό. Μια ιστορία χαμένων ευκαιριών. Είναι σίγουρο ότι τα τρία σενάρια της πρότασης Γιαννίτση είναι καλύτερα από τη σημερινή πρόταση για το ασφαλιστικό. Οι χρόνοι προσαρμογής τουλάχιστον ήταν μακρύτεροι. Είναι σίγουρο επίσης ότι αν -ο μη γένοιτο- δεν περάσει ο σημερινός νόμος, ο επόμενος θα είναι ακόμη χειρότερος. Διότι πέρα και άσχετα από τις ακροβασίες του Ελεγκτικού Συνεδρίου, λεφτά δεν υπάρχουν. Χωρίς λεφτά όχι μόνο δεν φτιάχνεται «κοινωνικά δίκαιο» (ότι και αν σημαίνει αυτό) ασφαλιστικό, αλλά δεν θα πληρώνονται ούτε συντάξεις.

Περισσότερα

Ελεγκτικό Συνέδριο και ελλείμματα

του Στέφανου Μάνου

Καθημερινή
4 Ιουλίου 2010

Το Ελεγκτικό Συνέδριο, σύμφωνα με δημοσιεύματα της περασμένης εβδομάδας, έκρινε αντισυνταγματική τη διάταξη του ασφαλιστικού νομοσχεδίου που προβλέπει ότι το κράτος από την 1η Ιανουαρίου 2011 δεν θα καλύπτει τα ελλείμματα των επικουρικών ταμείων.

Μια τέτοια γνωμοδότηση, αν επιβεβαιωθεί, μου φαίνεται εξωφρενική και επικίνδυνη. Η επικουρική σύνταξη είναι αυτό ακριβώς που υποδηλώνει ο όρος· επικουρεί την κύρια σύνταξη, την υποβοηθά, την ενισχύει. Είναι ένα συμπλήρωμα της κύριας σύνταξης που, σε αντίθεση με τον αναδιανεμητικό χαρακτήρα της κύριας σύνταξης, έχει χαρακτήρα κεφαλαιοποιητικό. Αν η επικουρική σύνταξη ήταν ό, τι είναι η κύρια σύνταξη δεν θα υπήρχε λόγος να υπάρχει· θα ήταν ενσωματωμένη στην κύρια σύνταξη.

Τα ταμεία επικουρικής σύνταξης είναι συνήθως αυτοτελή και δεν ταυτίζονται με τα ταμεία της κύριας σύνταξης. Το επικουρικό ταμείο συγκεντρώνει τις εισφορές για την επικουρική σύνταξη (50/50 εργοδότης και εργαζόμενος) και έχει την ευθύνη και αρμοδιότητα, με τη μικρότερη δυνατή δαπάνη διαχείρισης, να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις να τιμήσει τις υποχρεώσεις του έναντι των ασφαλισμένων.

Περισσότερα

Αυθαιρεσία - ανοχή: Greece as usual

του Χαριδημου Κ. Τσουκα

Καθημερινή
4 Ιουλίου 2010

Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο στην επιτυχή παρεμπόδιση του απόπλου δεκάδων πλοίων από συνδικαλιστές του ΠΑΜΕ στον Πειραιά, παρά τη δικαστική απαγόρευση της απεργίας, είναι η κοινοτοπία της - για την ακρίβεια, τόσο η κοινοτοπία της παραταξιακής αυθαιρεσίας όσο και η κοινοτοπία της κρατικής απάθειας. Ιδού το πιο χαρακτηριστικό μοτίβο της μεταπολιτευτικής Ελλάδας: συστηματική καταπάτηση της νομιμότητας (ή θεσμικής τάξης) από οργανωμένα σύνολα ή άτομα και ανοχή της αυθαιρεσίας από τη νόμιμη εκτελεστική εξουσία. Πώς αλλιώς φτάσαμε η χώρα να έχει πάνω από ένα εκατομμύριο αυθαίρετα κτίσματα, τεράστια φοροδιαφυγή και συστηματική παρακώλυση της λειτουργίας δημόσιων οργανισμών από μειοψηφίες; Η συστημικά παραγόμενη παρανομία χρειάζεται δύο: αυτόν που παρανομεί και αυτόν που ανέχεται την παρανομία. Η απαρχή κάθε φαύλου κύκλου εντοπίζεται σε συμπεριφορές αμοιβαιότητας.

Σταχυολογώ από μνήμης πρόσφατα περιστατικά. Πρώην εργαζόμενοι στην Ολυμπιακή καταλαμβάνουν ατιμώρητα για δέκα μέρες το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους (την καρδιά της κρατικής μηχανής) και το οδόστρωμα της Πανεπιστημίου (του κεντρικότερου δρόμου της Αθήνας). Ενώσεις αγροτών φράσσουν ακώλυτα τις εθνικές οδούς. Κρατικοί ραδιοτηλεοπτικοί σταθμοί καταλαμβάνονται ανεμπόδιστα από οργανωμένες ομάδες. Ομάδες τραμπούκων φοιτητών ατιμώρητα καταλαμβάνουν πανεπιστημιακά κτίρια, διακόπτουν τις συνεδρίες συλλογικών οργάνων διοίκησης, προπηλακίζουν καθηγητές. Ο κατάλογος είναι απελπιστικά μακρύς, το φαινόμενο ίδιο: η νομιμότητα καταπατείται, οι κανόνες του παιχνιδιού δεν γίνονται σεβαστοί, η αρμόδια εκτελεστική εξουσία αδρανεί, η αυθαιρεσία γίνεται ανεκτή. Προϊόντος του χρόνου, το δίπολο «αυθαιρεσία - ανοχή» εμπεδώνεται και αναπαράγεται. Η ρουτίνα στον ελλαδικό δημόσιο βίο είναι η απουσία θεσμικής ρουτίνας!

Περισσότερα

Deflation Nation

by Daniel Gross

Slate
July 3, 2010

The talk about the economy in recent weeks has been somewhat deflating. There's the ongoing crisis in Europe, disappointing jobs numbers, a falling stock market—and the prospect of deflation itself. Deflation—the evil twin of inflation—rears his ugly head with great infrequency. He hasn't been seen around these parts for nearly 80 years, and there's no committee that convenes to declare his return, as the National Bureau of Economic Research's Recession Dating Committee does for economic contractions.

Economists generally agree that deflation is a widespread fall in prices, as measured by the consumer price index (CPI). "I don't know if there is a textbook definition, but I would want to see a full year of falling consumer prices before I announced that deflation was in process," said Brad DeLong, professor of economics at the University of California at Berkeley. The CPI, up 2 percent in the past 12 months, fell in both April (-0.1 percent) and May (-0.2 percent) and has been basically flat for the first five months of 2010.

What's so bad about deflation? After all, it's a pleasant surprise when prices of many items fall. Generations of Econ 101 students and central banks have been schooled to think that inflation is the great boogeyman, since it erodes the value of savings. And for much of our lifetimes, moderate inflation has been the norm.

More

Ανδρέας Πετρουλάκης (Καθημερινή, 3/7/2010)

Τρεις απειλές πριν από τον Δεκέμβριο

του Μπαμπη Παπαδημητριου

Καθημερινή
3 Ιουλίου 2010

Η αρχική ιδέα, τον Μάρτιο, ήταν να τεθεί υπό έλεγχο ο «ελληνικός κίνδυνος». Δηλαδή, η κρίση του τεράστιου ελληνικού δημόσιου χρέους, που έγινε ανεξέλεγκτη επειδή η νεότευκτη κυβέρνηση Παπανδρέου αρνούνταν να πάρει τα πρακτικά μέτρα αποτροπής της. Κάπως έτσι στρώθηκε το χαλί στους περίφημους «κερδοσκόπους». Οτι τα κράτη είχαν καταστεί εξαιρετικά ευάλωτα, όταν, ως αγέλη, υπό τους Χανκ Πόλσον και Γκόρντον Μπράουν, έσπευδαν να δανειστούν –από τις αγορές βεβαίως– για να σώσουν τις οικονομίες τους από την κατάρρευση, το γνωρίζαμε. Οτι οι αγορές θα έσπευδαν, στην πρώτη ευκαιρία, να επωφεληθούν από τον πόνο της αποπληρωμής του τεράστιου δανεισμού, το γνωρίζαμε επίσης. «Πλην Λακεδαιμονίων», δηλαδή ημών των Ελλήνων, που λατρεύουμε τα αριστεροτράγουδα περί διεθνών συνωμοσιών και αιμοσταγούς κεφαλαίου!

Ο κίνδυνος με τα ελληνικά ομόλογα έχει τεθεί υπό μερικό έλεγχο. Κανονικά, τα 110 δισ. ευρώ, το μεγαλύτερο δάνειο διάσωσης από τότε που ιδρύθηκε το ΔΝΤ, θα έπρεπε να αρκεί και να περισσεύει.

Περισσότερα

Keynes vs. Alesina. Alesina Who?

by Peter Coy

Bloomberg Businessweek
June 30, 2010

Alberto Alesina is a new favorite of fiscal hawks like former President George W. Bush's chief economic adviser, N. Gregory Mankiw. A professor of economics at Harvard University, the 53-year-old Italian disputes the need for more government spending to prop up growth and advocates spending cuts instead.

This is Alesina's hour. In April in Madrid, he told the European Union's economic and finance ministers that "large, credible, and decisive" spending cuts to reduce budget deficits have frequently been followed by economic growth. He backed his proposal with historical research on rich countries' experiences since 1980. Later, at the Group of 20 summit in Toronto on June 26-27, the presidents and prime ministers of the advanced economies agreed to shrink their budget gaps by half or more by 2013. That put pressure on President Barack Obama to follow the lead of cost-cutters such as Britain's Chancellor of the Exchequer, George Osborne, and German Chancellor Angela Merkel. Says Alesina: "I think the Germans are right."

Alesina argues that austerity can stimulate economic growth by calming bond markets, which lowers interest rates and promotes investment. In addition, he says, deficit-cutting reassures taxpayers that more wrenching fiscal adjustments won't be needed later. That revives their animal spirits and their spending. Alesina says that as a way to shrink deficits, spending cuts are better for growth than raising taxes. The Madrid paper, a summary of his views, was influential enough to be cited in the official communiqué of the EU finance ministers' meeting.

More

Myths of Austerity

by Paul Krugman

New York Times
July 1, 2010

When I was young and naïve, I believed that important people took positions based on careful consideration of the options. Now I know better. Much of what Serious People believe rests on prejudices, not analysis. And these prejudices are subject to fads and fashions.

Which brings me to the subject of today’s column. For the last few months, I and others have watched, with amazement and horror, the emergence of a consensus in policy circles in favor of immediate fiscal austerity. That is, somehow it has become conventional wisdom that now is the time to slash spending, despite the fact that the world’s major economies remain deeply depressed.

More

Ελληνική μετάφραση στην Καθημερινή

European nations show way toward fiscal responsibility

USA Today
July 1, 2010

During the Bush administration, European leaders felt a fair amount of lecturing and condescension coming their way from Washington, particularly over their qualms about invading Iraq.

Now, it seems, the Obama administration is doing the lecturing, this time over economic policy. President Obama and other top officials have admonished heavily indebted European nations not to move too quickly in cutting deficits, for fear of killing a fragile global recovery.

To be sure, no one knows precisely the right time to pivot toward austerity from the extreme stimulus that was needed to counter the Great Recession. Fears of a double-dip recession sent the stock market tumbling Tuesday. But if Europeans are suddenly willing to address their staggering liabilities, the U.S. should not try to stop them. In fact, U.S. leaders should thank them for leading the way.

More

Δικαιώματα, Μνημόνιο και λίγη αλληλεγγύη

του Ξενοφώντα Παπαρρηγόπουλου

Καθημερινή
1 Ιουλίου 2010

Με εξέπληξε το άρθρο του αξιότιμου προέδρου του ΔΣΑ στην «Καθημερινή» της Κυριακής 27/6. Και τούτο διότι αφενός στο κείμενο αυτό συγχέονται ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα, ενώ αφετέρου ο συγγραφέας φαίνεται να εξανίσταται για το αυτονόητο, ότι δηλαδή η απόλαυση κάποιων (αν όχι όλων) δικαιωμάτων εξαρτάται (εν μέρει τουλάχιστον) από την οικονομική (και όχι μόνον) ευρωστία της κοινωνίας που τα εγγυάται.

Ο κ. πρόεδρος του ΔΣΑ φαίνεται να λησμονεί ότι κατά την κλασική διδασκαλία του Συνταγματικού Δικαίου, τα κοινωνικά δικαιώματα (σε αντίθεση με τα ατομικά και πολιτικά) δεν παράγουν αξιώσεις. Και τούτο ακριβώς γιατί η ικανοποίησή τους εξαρτάται από την οικονομική κατάσταση της κοινωνίας και τη δυνατότητά της ή μη να τα ικανοποιήσει. Εκτός και αν θεωρήσουμε ότι ολόκληρη η ελληνική κοινωνία δικαιούται «σίτισιν εν τω Πρυτανείω» από το διεθνές κεφάλαιο και τα άλλα κράτη του κόσμου, ελέω, ίσως, του ενδόξου αυτής παρελθόντος.

Περισσότερα

Το πανεπιστήμιο ως μέρος της κρίσης

της Μαρίας Α. Μιμικου

Καθημερινή
2 Ιουλίου 2010

Η παρακμιακή πορεία των ελληνικών ΑΕΙ είναι πλέον ορατή διά «γυμνού οφθαλμού». Δεν χρειάζονται βαθυστόχαστες αναλύσεις για να τη διαπιστώσεις. Τη βλέπεις παντού (αναφέρω ενδεικτικά και όχι αξιολογικά): Στους μουντζουρωμένους τοίχους. Στις σχεδόν άδειες αίθουσες διδασκαλίας. Στις αλλεπάλληλες εξεταστικές με την ατιμώρητη αντιγραφή να χειροτερεύει (ενίοτε και έξωθεν οργανωμένη). Στις απώλειες ωρών διδασκαλίας από «καταλήψεις» και άλλες αναίτιες αφορμές. Στο ακαδημαϊκό ημερολόγιο που αλλάζει συνεχώς κατά τη βούληση των μειοψηφιών που προκαλούν τις απώλειες των διδακτικών ωρών. Στην παρεμπόδιση της λειτουργίας και στην «ομηρία» των οργάνων (Γ.Σ. Σχολών, Σύγκλητος), όπου υπάρχουν «απαγορευμένα» (από τις μειοψηφίες) θέματα που δεν μπορούν να συζητηθούν ελεύθερα και κάθε τέτοια προσπάθεια διακόπτεται βίαια. Στις πελατειακές σχέσεις που εξαργυρώνονται κυρίως στις εκλογές των διοικητικών οργάνων, θέμα που αν δεν το προκαλεί τουλάχιστον το χειροτερεύει το παρόν νομικό καθεστώς. Στην αγανάκτηση της πλειοψηφίας των φοιτητών που θέλουν να σπουδάσουν και να πάρουν πτυχία με αντίκρισμα. Στο αίσθημα εγκατάλειψης πολλών μελών ΔΕΠ που πνίγονται στην ευνοιοκρατία, στην ισοπέδωση και στη γραφειοκρατία ενός δαιδαλώδους και μη αποδοτικού διοικητικού συστήματος. Στις «αναρχοαυτόνομες» και αμφισβητούμενες εκλογές διοικητικών οργάνων, όπου συστηματικά παραβιάζεται η εφαρμογή του νόμου. Στην αδυναμία (και άρα απουσία!) μιας ακαδημαϊκής αρχής που να μπορεί να επιβάλει την ακαδημαϊκή τάξη και ευνομία. Στα πανεπιστήμιά μας δηλαδή δεν εφαρμόζονται τα αυτονόητα που εφαρμόζονται σε όλα τα άλλα πανεπιστήμια εκτός Ελλάδος.

Ολα αυτά, πολλοί από εμάς τα συζητούμε εντός των τειχών. Σπανιότατα ακούγονται οι φωνές μας προς τα έξω. Φόβος; Εγκατάλειψη; Αίσθηση ματαιότητας; Ανοχή; Συνήθεια; Ομερτά; Ισως όλα μαζί. Καταλαβαίνω ότι η κοινωνία που στέλνει με τόσο κόπο και χρήμα τα παιδιά της σ’ εμάς αξιώνει να βγάλουμε όλη αυτή την παθογένεια προς τα έξω, αλλά και να προτείνουμε λύσεις που εμείς οι ίδιοι πρέπει να είμαστε αποφασισμένοι να εφαρμόσουμε.

Περισσότερα

Europe’s New Austerity: Will It Work? (room for debate)

New York Times
July 1, 2010

As Europeans start to feel the effects of cuts in social welfare benefits, popular anger is spreading. In Spain, where new austerity measures coincide with a 20 percent unemployment rate, protesters disrupted transit in Madrid this week. In Greece, strikers shut down public services. Ireland, which the government has slashed pay for nurses, professors and other public workers by up to 20 percent, is faced with more belt-tightening.

Defenders of the cuts say that the pain is necessary, and that even the stable German and Nordic economies have to follow suit, if the global markets are to be reassured. But advocates of the social-democratic model ask: Why should the Germans or Scandinavians have to ditch their pensions, health care and vacations, if — unlike the Irish, the Spanish and the Greeks — they’ve managed to pay for them all these years?

* Tom Geoghegan, labor lawyer and author
* John Cotter, University College Dublin
* Veronique de Rugy, George Mason University
* Gayle Allard, economist, IE Business School in Madrid

More

Austerity alarm

Economist
July 1 2010

Both sides in the row over stimulus v austerity exaggerate, but the austerity lobby is the more dangerous

Economic policymaking, like hemlines, has fads. Last year the leaders of the G20 group of big economies led a global Keynesian boost, pledging fiscal stimulus worth a combined 2% of world GDP to prop up demand. At their most recent gathering, in Toronto on June 26th-27th, the club’s rich-world members pledged “at least” to halve their deficits by 2013. Though they left themselves wiggle room, the change of tone was clear. Thanks to Greece’s sovereign-debt crisis, which has terrified politicians, stimulus is out and deficit reduction is in.

The trend has been most noticeable in Europe, where every big economy has spelled out spending cuts or tax increases in recent weeks. But it is evident everywhere. Japan’s new prime minister, Naoto Kan, has pushed a debate about raising the consumption tax to the top of the campaign for the upper house of parliament. In America, Congress’s fears about the deficit have thwarted the Obama administration’s efforts to pass a new mini-stimulus.

More

Γιατί η φυγή από τη στασιμότητα ΔΕΝ είναι εφιάλτης

του Φώτη Γεωργελέ

Athens Voice
30 Ιουνίου 2010

Μια πρόσφατη ρύθμιση που προσπαθεί να αντιμετωπίσει το φαινόμενο των «αποσπάσεων» από τα σχολεία, το οποίο έχει οδηγήσει να έχουμε περισσότερους εκπαιδευτικούς από τα άλλα κράτη αλλά σχολεία με κενές θέσεις εκπαιδευτικών, ορίζει ότι οι διοριζόμενοι σ’ ένα σχολείο πρέπει να μένουν 3 χρόνια στη θέση τους. Η ρύθμιση δεν άρεσε σε κάποιους, γιατί «μετατρέπει την εργασία σε στρατιωτική θητεία». Επίσης και η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων είναι κακή, γιατί οδηγεί «σε σχολεία της Αγοράς». Αλλά και η καταγραφή των δημοσίων υπαλλήλων που γίνεται αυτό τον καιρό, μπας και μάθουμε ποτέ πόσοι είναι και από πόσες πηγές πληρώνονται, είναι κακή, γιατί «αποκαλύπτει προσωπικά δεδομένα που δεν ξέρουμε πώς θα χρησιμοποιηθούν».

Η μεγαλύτερη επιτυχία όσων θέλουν καθηλωμένη τη χώρα στη στασιμότητα είναι πως έχουν κατορθώσει να παρουσιάζουν τη διαφυγή απ’ αυτή την οδυνηρή πραγματικότητα ως εφιάλτη. Αν μπορέσεις να πάρεις μια ανάσα, να αποστασιοποιηθείς από τις οιμωγές, θα μείνεις έκπληκτος από τον παραλογισμό που κυριαρχεί. Ζούμε μια καθημερινότητα που όλοι λέμε ότι δεν αντέχουμε, που μας προσβάλλει ως πολίτες, ζούμε σε μια πολιτεία όπου τίποτα δεν λειτουργεί κανονικά, τίποτα δεν λειτουργεί δίκαια. Νιώθουμε απέναντι στους συμπολίτες μας της Ευρωπαϊκής Ένωσης μειονεκτικά, την ώρα που αυτοί προχωράνε εμείς κάνουμε βήματα πίσω, ακόμα και οι ανατολικές χώρες που μπήκαν πρόσφατα στην Κοινότητα μας έχουν ξεπεράσει. Κι όμως, κάθε προσπάθεια, κάθε υπόνοια μεταρρύθμισης, κάθε εξαγγελία αλλαγής, είναι «σκληρά μέτρα», «νεοφιλελεύθερη συνταγή», «απειλή στα δικαιώματα του λαού», «επίθεση στο βιοτικό επίπεδό του», «εξόντωση της κοινωνίας».

Περισσότερα

Εφιάλτης η αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους

Το Βήμα
1 Ιουλίου 2010

Η δημοσιονομική προσαρμογή στην Ελλάδα προχωρεί ταχύτατα. Το διαπίστωσαν οι ελεγκτές της τρόικας, το διαπιστώνουν οι αναλυτές της Παγκόσμιας Ενωσης Τραπεζών. Ομως ορισμένοι εμμένουν στην πρόταση για αναδιάρθρωση του χρέους, δηλαδή μονομερώς να αποφασίσουμε να πληρώσουμε π.χ. το 70% των 310 δισ. των ομολόγων που οφείλουμε ή να παρατείνουμε την αποπληρωμή κατά 7-10 χρόνια. Το προτείνουν ξένοι οίκοι, αυτοί που με την επίθεσή τους μέσω των CDS κατέστησαν τον δανεισμό μας αδύνατο και περιμένουν να κερδίσουν έως και 120 φορές τα κεφάλαια που έχουν στοιχηματίσει στην αναδιάρθρωση του χρέους (credit default). Το προτείνουν δυστυχώς πολιτικοί φορείς της Αριστεράς και ορισμένοι πολιτικοί και συνδικαλιστές άλλων χώρων. Δυστυχώς κάποιες αδυναμίες υπουργών και δηλώσεις όπως «δεν υπάρχει σάλιο» δημιουργούν πρόσφορο έδαφος στη φυσιολογική ανασφάλεια που νιώθουν οι απλοί πολίτες.

Γιατί όμως η αναδιάρθρωση ισοδυναμεί με εφιάλτη; Το 25% των ομολόγων του χρέους κατέχουν οι ελληνικές τράπεζες (περίπου 15%) και τα ασφαλιστικά ταμεία (10%). Το υπόλοιπο 75%, ξένοι. Με την αναδιάρθρωση τα ασφαλιστικά ταμεία χάνουν τα αποθεματικά τους, το Ασφαλιστικό γίνεται χειρότερο, μέχρι και μη πληρωμής συντάξεων. Οι τράπεζες αγγίζουν τα όρια χρεοκοπίας (μείωση ρευστότητας, κεφαλαιακής επάρκειας). Οι ξένες τράπεζες μας θέτουν σε εμπάργκο. Γυρίζουμε στη δραχμή με υποτίμηση τουλάχιστον 30%, που σημαίνει ότι οι καταθέσεις μας χάνουν το 30%, τα δάνειά μας αυξάνουν κατά 30% και με επιτόκια πλέον δραχμής. Το εξωτερικό δημόσιο χρέος μετατρέπεται σε συνάλλαγμα, δηλαδή αυξάνει κατά τουλάχιστον 30%. Ο,τι εισάγουμε αυξάνει κατά 30% συμπαρασύροντας και τα εγχωρίως παραγόμενα λόγω καυσίμων, ανταλλακτικών, επιτοκίων.

Περισσότερα

How durable is the hard peg of the euro? Lessons from the classical gold standard

by Kris James Mitchener & Marc Weidenmier

VOX
June 30, 2010

The Eurozone crisis has led some to seriously consider the prospect of a breakup of the euro. This column presents evidence from the classical gold standard era (1870-1913) suggesting that even then investors doubted the credibility of emerging market countries sticking to a hard currency peg – with higher premiums on sovereign debt as a result.

At the time of adoption of a single currency for much of Europe, many policymakers believed that exit from the euro would not only be politically difficult, but also undesirable in the sense that the new hard peg would confer greater benefits than costs. But the recent rise in sovereign spreads and the prospect of default among some Eurozone members has given credence to the view that highly-indebted countries such as Greece might leave the euro. This is despite economists having long warned that the economic consequences would be catastrophic.

Among researchers, the turmoil in European sovereign debt markets has rekindled interest in understanding how market participants perceive the durability of hard pegs and the extent to which the adoption of hard pegs enhances credibility. For example, countries may be able to borrow at lower rates if the adoption of fixed exchange rates confers credibility. Establishing regime credibility may be particularly important for emerging-market countries since their rates for borrowing tend to be higher than those for high-income countries. Lower interest-rate spreads for emerging-market countries can in turn stimulate investment and economic growth.

More