Λάθος πολλαπλασιαστές και βολικές πολιτικές

του Μπάμπη Παπαδημητρίου

Καθημερινή
10 Οκτωβρίου 2013

Αν το Ταμείο (και οι άλλες δύο συνιστώσες της τρόικας) επέλεξαν λανθασμένο «πολλαπλασιαστή», το έκαναν άραγε με σκοπό να βλάψουν όσους θα επηρέαζαν τα προγράμματα προσαρμογής; Μεγάλος αριθμός στελεχών της πολιτικής δείχνει να πιστεύει ότι οι ξένοι τεχνοκράτες επέλεξαν, μεταξύ διαφορετικών αριθμών, εν γνώσει των συνεπειών, ένα λανθασμένο πολλαπλασιαστή. Το λάθος στο... μέτρημα, είτε πρόκειται για τις προβλέψεις του Ταμείου είτε για τα στοιχεία του ελλείμματος 2009, βολεύει πολλούς, ανεξαρτήτως κομματικών διαφορών σε άλλα ζητήματα.

Δυστυχώς, το «λάθος» προέκυψε όταν οι ίδιοι οι οικονομολόγοι του Ταμείου αναζήτησαν εξηγήσεις για τις βαρύτερες από τις αναμενόμενες επιπτώσεις που είχε η λιτότητα, σε όλα τα κράτη της Ευρώπης, που ξεκίνησαν το 2010 την προσπάθεια μείωσης ελλειμμάτων και χρέους. Ξέρουμε, δηλαδή, ότι έγινε λάθος, επειδή μετρήσαμε τις επιπτώσεις, αλλά κανείς δεν το γνώριζε, πριν από τη λήψη των μέτρων. Με άλλα λόγια, δεν υπήρξε σκοπιμότητα.

Εξάλλου, οι τεχνοκράτες δεν είχαν στη διάθεσή τους διάφορους πολλαπλασιαστές. Τα μοντέλα που χρησιμοποιούν είχαν ενσωματωμένη την παραδοχή ενός δημοσιονομικού πολλαπλασιαστή 0,5. Οπως είχε προκύψει από τις συστηματικές μετρήσεις για τις αναπτυγμένες οικονομίες σε περίοδο τριάντα ετών, μέχρι τη Μεγάλη Κρίση του 2009.

Περισσότερα

Περιμένοντας την ανάπτυξη

του Γιώργου Προκοπάκη

Αγγελιοφόρος
10 Φεβρουαρίου 2013

Εχουμε εμπεδώσει πλέον όλοι πως για να βγούμε ως χώρα από την κρίση απαιτείται ανάπτυξη. Ακόμη περισσότερο, απαιτείται όχι μόνο η αύξηση των μακροοικονομικών δεικτών (το πετυχαίναμε και με δανεικά αυτό!), αλλά και η αλλαγή του περίφημου παραγωγικού μοντέλου. Το κακό με την ανάπτυξη είναι πως δεν είναι ασσανσέρ: δεν μπορείς να την καλείς όποτε θέλεις να πας κάπου με το πάτημα ενός κουμπιού και δεν είναι σίγουρο ότι θα κατεβείς στον όροφο που θέλεις.

Η κυβέρνηση και το πολιτικό προσωπικό ένα πράγμα δεν μπορούν να κάνουν πια: να μοιράζουν δανεικά για να φτιασιδώνονται οι μακροοικονομικοί δείκτες και να επωφελούνται διάφορα συμφέροντα. Πρέπει να κάνουν πολλά άλλα. Θα απαριθμήσουμε μερικά, τα άμεσης προτεραιότητας:

1. Να αποκαταστήσουν κλίμα στοιχειώδους σταθερότητας, ώστε να είναι δυνατή η λειτουργία της οικονομίας. Πέραν του πολιτικού κλίματος, απαιτείται η αποκατάσταση της λειτουργίας του τραπεζικού συστήματος. Χωρίς τράπεζες να παρέχουν τουλάχιστον κεφάλαιο κίνησης στις επιχειρήσεις δεν πρόκειται να κινηθεί τίποτε. Η αποτελεσματική ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών – που έχει καθυστερήσει ένα χρόνο – είναι ύψιστη προτεραιότητα.

Περισσότερα

Το μπλόκο, η παραγραφή και η ανάπτυξη

του Κώστα Γιαννακίδη

Protagon.gr
10 Φεβρουαρίου 2013

Το υπουργείο Ανάπτυξης κατέθεσε ένα νομοσχέδιο με τον βαρύγδουπο τίτλο «Κατεπείγουσες ρυθμίσεις για την οικονομική ανάπτυξη της χώρας». Για πράξεις νομοθετικού περιεχομένου πρόκειται, αλλά, τέλος πάντων, κρατάμε μόνο τον τίτλο και αλλάζουμε υπουργείο, πηγαίνουμε στο Δικαιοσύνης. Το υπουργείο Δικαιοσύνης έχει τόσο χιούμορ που του μένει και περίσσευμα πάνω από το γκρίζο των δικαστηρίων και το μαύρο των φυλακών. Μέσα, λοιπόν, στο νομοσχέδιο με τις ρυθμίσεις που περιμένει η ανάπτυξη για να έρθει, κατέθεσε μία τροπολογία. Αναπτυξιακή; Ναι, αρκεί να φυτέψεις τη φαιδρά πορτοκαλέα.

Η τροπολογία προβλέπει ειδική παραγραφή των αξιόποινων πράξεων που τελέστηκαν από αγρότες, ιδιοκτήτες και οδηγούς φορτηγών και ταξί μέχρι και το τέλος του 2012, κατά τη διάρκεια των κινητοποιήσεών τους, με τη μορφή διακοπής συγκοινωνιών. Κοινώς έκλεισες τον δρόμο με το τρακτέρ και τη νταλίκα; Δεν υπάρχει πρόβλημα. Τόλμησε να σε βουτήξει η αστυνομία και να σε στείλει στη Δικαιοσύνη; Το αδίκημα παραγράφεται. Ακόμα και αν, κατά λάθος και αδίκως, καταδικάστηκες, το ποινικό σου μητρώο παραδίδεται εκ νέου λευκό, μαζί με την τιμή και την υπόληψη σου.

Περισσότερα

Is There Hope for a Recovery of the Greek Economy?

by Evangelos A. Calamitsis

Huffington Post
February 8, 2013

After five years of a deepening economic recession and growing unemployment in Greece, one may wonder whether there is now hope ("elpida") for an end to the Greek fiscal and debt crisis, the restoration of the country's competitiveness, and a sustainable recovery of growth and jobs. A number of prominent academics and media pundits have noted that Greece has recently gained some breathing space; but they still foresee only meager prospects for success of the Greek reform program, which was adopted with the support of the euro group and the IMF in May 2010 and revised in March 2012. On their part, Greek opposition parties have been waging a vigorous fight for the abandonment of this program and its replacement by a strategy that would put an end to austerity, increase social transfers, and demand a far-reaching restructuring of the public debt. Yet, while conscious of the pains imposed by the requisite austerity measures on much of the population, the Greek governing coalition which took office in June 2012 has been taking resolute actions to reinvigorate the reform program and promote an early economic and financial recovery in cooperation with the country's partners.

It should be recalled that the Greek reform program went significantly off track last spring, triggering great fears of an imminent Greek exit from the euro zone. To a large extent, this was due to substantial slippages in policy implementation, particularly in the area of structural reforms, and these slippages were exacerbated by the political uncertainties surrounding the national elections in May and again in June 2012. With the serious weakening of Greece's policy credibility, public fears spread, the outflow of bank deposits accelerated, and domestic liquidity virtually dried up. Although justifiably disappointed with this turn of events, the country's foreign lenders tended to place all program shortfalls on Greece's door-step, leaving aside (until recently) their own responsibility for a number of program design weaknesses (including an underestimation of the so-called "fiscal multipliers"). Furthermore, recurring pronouncements by some European officials questioning Greece's position in the euro area tended to undermine confidence in the economy. As a result, economic conditions continued to deteriorate, with the decline in real gross domestic product (GDP) now estimated to have amounted to 6.0 percent in 2012, compared with 4.8 percent envisaged in the program, while the rate of unemployment surged to almost 27 percent (in October), as against a programmed annual average of 19 percent. The larger-than-programmed contraction of national output and the delays in policy implementation thus worsened the already doubtful outlook for the sustainability of the public debt.

More

Ανεκόπη η ανοδική πορεία των καταθέσεων τον Ιανουάριο

του Γιάννη Παπαδόγιαννη

Καθημερινή
8 Φεβρουαρίου 2013

Μετά τη μεγάλη άνοδο κατά 5,5 δισ. ευρώ που σημειώθηκε στις καταθέσεις τον περασμένο Δεκέμβριο ανεκόπη η ανοδική τους πορεία τον Ιανουάριο. Σύμφωνα με στελέχη τραπεζών, τον Ιανουάριο οι καταθέσεις παρέμειναν σταθερές και διατηρήθηκαν στα επίπεδα του Δεκεμβρίου 2012, δηλαδή στα 161,45 δισ. ευρώ. Οπως σημειώνουν στην «Κ», τον περασμένο μήνα σημειώθηκαν εισροές κεφαλαίων, ωστόσο, το μεγαλύτερο μέρος τους διοχετεύθηκε για την αποπληρωμή φορολογικών υποχρεώσεων. Δεδομένων των νέων σημαντικών περικοπών που έχουν πραγματοποιηθεί σε μισθούς και συντάξεις και παράλληλα της αύξησης των φορολογικών υποχρεώσεων τα νοικοκυριά δεν έχουν πολλές επιλογές πέραν του να χρησιμοποιούν τις όποιες καταθέσεις και όποια χρήματα έχουν διατηρήσει για «ώρα ανάγκης».

Παρά την ανακοπή της ανοδικής πορείας των καταθέσεων τον Ιανουάριο, η συνολική εικόνα της αγοράς, αναφορικά με τις συνθήκες ρευστότητας, είναι σημαντικά βελτιωμένη την τελευταία περίοδο. Σημειώνεται ότι στο 7μηνο Ιουνίου - Δεκεμβρίου 2012 οι καταθέσεις των τραπεζών αυξήθηκαν κατά 11 δισ. ευρώ ύστερα από πολύμηνη έντονα πτωτική πορεία. Το ποσό αυτό μπορεί να διπλασιαστεί το 2013 καθώς σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ) στη χώρα μας παραμένουν αποθησαυρισμένα, δηλαδή διατηρούνται σε ρευστή μορφή σε θυρίδες και στρώματα, κεφάλαια ύψους 20 δισ. ευρώ. Οπως εκτιμούν τραπεζικά στελέχη, αν το θετικό κλίμα που έχει σχηματιστεί παγιωθεί, τότε τα χρήματα αυτά σχετικά γρήγορα μπορούν να επιστρέψουν στο τραπεζικό σύστημα.

Περισσότερα

Αlpha Bank: Εκρηξη της φοροδιαφυγής το 2013

Καθημερινή
8 Φβερουαρίου 2013

«Καταθλιπτικό» χαρακτηρίζει τον στόχο του προϋπολογισμού για τα έσοδα το 2013 η Αlpha Bank στο εβδομαδιαίο δελτίο οικονομικών εξελίξεων. Συγκεκριμένα τονίζεται ότι ο στόχος που έχει θέσει η τρόικα για τα έσοδα της γενικής κυβέρνησης στον προϋπολογισμό του 2013 προβλέπει νέα δραστική μείωσή τους στα 79,1 δισ. ευρώ (πτώση κατά -6,9%), μετά τον καταποντισμό τους στα 85 δισ. το 2012, από 88,2 δισ. ευρώ το 2011, αναφέρει η Alpha. Ακόμη και αν επιτευχθεί αυτός ο στόχος, αυτό θα σημαίνει νέα μεγάλη αύξηση της φοροδιαφυγής το 2013, μετά την προκλητική αύξησή της το 2011 και το 2012, αντί για την απολύτως αναγκαία μείωσή της.

Οι αναλυτές υπογραμμίζουν ότι η υιοθέτηση του ανωτέρω καταθλιπτικού στόχου για τα έσοδα το 2013 αποτελεί σημαντικό αντικίνητρο για την πραγματική ενεργοποίηση των φορολογικών αρχών για είσπραξη των εσόδων του κράτους από το σύνολο των φορολογουμένων και όχι μόνο από αυτούς που με συνέπεια πληρώνουν την υπέρμετρα αυξημένη (λόγω και της μεγάλης κρίσης στην οποία βρίσκεται η χώρα) φορολογική επιβάρυνση.

Περισσότερα

Εκτροχιασμός εσόδων από μείωση κατανάλωσης και αύξηση λαθρεμπορίου

του Προκοπη Χατζηνικολαου

Καθημερινή
8 Φεβρουαρίου 2013

Η βαθύτερη ύφεση της ελληνικής οικονομίας καταγράφεται στα στοιχεία του προϋπολογισμού από τον πρώτο μήνα του έτους. Τα έσοδα από τον ΦΠΑ παρουσίασαν μείωση 17,4% ενώ οι εισπράξεις από τους Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης ήταν μειωμένες κατά 38% σε σχέση με τον στόχο του προϋπολογισμού. Η εξέλιξη αυτή ανησυχεί ιδιαίτερα το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης που δεν αποκλείει τελικά η ύφεση να είναι ακόμα βαθύτερη από όσο είχε εκτιμηθεί για το 2013. Σύμφωνα με τα οριστικά στοιχεία του προϋπολογισμού για το 2012 τα έσοδα από τον ΦΠΑ ανήλθαν στα 14,95 δισ. ευρώ, ενώ για το τρέχον έτος έχουν προβλεφθεί έσοδα ύψους 13,7 δισ. ευρώ. Παρά το γεγονός ότι έχει υπολογιστεί η μείωση της κατανάλωσης ωστόσο τα πρώτα στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών δείχνουν μεγαλύτερη μείωση. Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών τα έσοδα από τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης καυσίμων έχουν αυξηθεί κατά 1,1% σε σχέση με τον στόχο του προϋπολογισμού, ενώ ο ΦΠΑ στα πετρελαιοειδή μειώθηκε κατά 12,7%. Οι ίδιοι παράγοντες αναφέρουν ότι η αναντιστοιχία στους φόρους στα πετρελαιοειδή οφείλεται στην καθυστέρηση απόδοσης του ΦΠΑ σε σχέση με τον ΕΦΚ που αποδίδεται άμεσα στο Ελληνικό Δημόσιο. Αναφέρουν επίσης ότι υπάρχει έξαρση της φοροδιαφυγής με αποτέλεσμα να μην αποδίδονται οι αναλογούντες φόροι στο Δημόσιο.

Πάντως, η «ζημιά» στον προϋπολογισμό έρχεται και από τη σημαντική μείωση των φόρων στα καπνικά. Συγκεκριμένα, τον Ιανουάριο οι εισπράξεις ήταν μειωμένες κατά 40,8% σε σχέση με τον στόχο που έχει τεθεί στον προϋπολογισμό. Η πτωτική τάση στα καπνικά ξεκίνησε με την αύξηση της φορολογίας στα τσιγάρα και στον καπνό. Στελέχη του υπουργείου Οικονομικών αναφέρουν ότι παρατηρείται έξαρση του λαθρεμπορίου στα τσιγάρα, ενώ έχει γίνει «μόδα» και συμφέρει η αγορά καπνού κατευθείαν από τους παραγωγούς. Σημειώνουν μάλιστα ότι το προσεχές διάστημα θα ξεκινήσουν έλεγχοι προκειμένου να εντοπιστούν αγρότες που πωλούν παρανόμως καπνό. Σύμφωνα με πληροφορίες στη «μαύρη αγορά» ο ακατέργαστος καπνός πωλείται προς 10-15 ευρώ το κιλό.

Περισσότερα

4 στα 10 νοικοκυριά έχουν τουλάχιστον ένα άνεργο μέλος

της Δήμητρας Μανιφάβα

Καθημερινή
8 Φεβρουαρίου 2013

«Παύση πληρωμών» κηρύσσουν αναγκαστικά ολοένα και περισσότερα νοικοκυριά αδυνατώντας να καλύψουν πάγιες ανάγκες τους σε διατροφή, λογαριασμούς ΔΕΚΟ, θέρμανση, αλλά και να ανταποκριθούν και στις φορολογικές τους υποχρεώσεις, σύμφωνα με έρευνα της Γενικής Συνομοσπονδίας Επαγγελματιών Βιοτεχνών Εμπόρων Ελλάδος (ΓΣΕΒΕΕ). Με το 40% των νοικοκυριών να έχουν τουλάχιστον έναν άνεργο και το 11% δύο ανέργους, δεν είναι απορίας άξιον που σύμφωνα με την ίδια έρευνα η σύνταξη που λαμβάνει κάποιο ηλικιωμένο μέλος αποτελεί την κύρια πηγή εισοδήματος για την πλειονότητα των ελληνικών οικογενειών (42,3% των νοικοκυριών). Αλλωστε δύο στα τρία νοικοκυριά δηλώνουν ότι το οικογενειακό εισόδημα δεν υπερβαίνει τα 18.000 ευρώ.

Η κατάσταση αυτή, πέρα από το ότι δείχνει τη διαρκή υποβάθμιση του βιοτικού επιπέδου των πολιτών ως αποτέλεσμα της οικονομικής κρίσης, αποκαλύπτει και τη δυσκολία που θα συνεχίσει να έχει ο κρατικός μηχανισμός στη συγκέντρωση φορολογικών εσόδων. Η ούτως ή άλλως χαμηλή φορολογική συνείδηση φαίνεται να αμβλύνεται περισσότερο υπό το βάρος της κρίσης, καθώς σχεδόν ένας στους δύο πολίτες επιλέγει να μη ζητήσει απόδειξη για τη λήψη αγαθών ή υπηρεσιών με σκοπό να επιτύχει πιο συμφέρουσα τιμή. Σύμφωνα, λοιπόν, με έρευνα που πραγματοποίησε το Ινστιτούτο Μικρών Επιχειρήσεων της ΓΣΕΒΕΕ (ΙΜΕ-ΓΣΕΒΕΕ) σε συνεργασία με την εταιρεία Marc σε δείγμα 1.207 νοικοκυριών σε όλη την Ελλάδα, τέσσερα στα δέκα νοικοκυριά δηλώνουν ότι καθυστερούν να πληρώσουν τις οφειλές τους. Από αυτούς το 69,7% καθυστερεί να αποπληρώσει οφειλές για πάγιες ανάγκες του νοικοκυριού (όπως για παράδειγμα λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος, θέρμανσης), το 60,8% αδυνατεί να πληρώσει εγκαίρως οφειλές στην εφορία, ενώ το 43,7% χρωστάει στις τράπεζες δόσεις δανείων και πιστωτικών καρτών. Οι προβλέψεις για το υπόλοιπο του έτους είναι δυσμενέστερες καθώς το 54,3% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι δεν θα μπορέσει να καλύψει εν γένει τις υποχρεώσεις του το 2013 με το αντίστοιχο ποσοστό ειδικά για τις φορολογικές υποχρεώσεις να διαμορφώνεται στο 49%.

Περισσότερα

Τρεις ενδιαφέροντες πίνακες για τα ελληνικά νοικοκυριά και την οικονομική κρίση

Παραπολιτική
8 Φεβρουαρίου 2013

Μια ενδιαφέρουσα έρευνα του Ινστιτούτου Μελετών της ΓΣΕΒΕΕ σε συνεργασία με την εταιρία MARC AE είδε χθες το φως της δημοσιότητας.

Έγινε σε δείγμα 1207 αντιπροσωπευτικών νοικοκυριών στο σύνολο της ελληνικής επικράτειας την περίοδο Δεκεμβρίου.

Προσωπικά, ξεχώρισα τρεις πίνακες που νομίζω ότι είναι κρίσιμοι αλλά και χρήσιμοι στην κατανόηση του ελληνικού προβλήματος.

Ο πρώτος αφορά την κύρια πηγή των εισοδημάτων των ερωτηθέντων όπου οι συνταξιούχοι είναι περισσότεροι από τους μισθωτούς, στοιχείο επιβαρυντικό για τη συνολική παραγωγικότητα της χώρας.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η επίδοση της χώρας στο ποσοστό ιδιοκατοίκησης καθώς μόνο το 10,8% των ερωτηθέντων κατοικεί σε μισθωμένη κατοικία. Αυτή η παράμετρος λειτούργησε μάλλον ευεργετικά στα χρόνια της κρίσης καθώς οι περισσότεροι Έλληνες διέθεταν τουλάχιστον ένα δικό τους σπίτι, κάτι όχι και τόσο δεδομένο σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες.

Τέλος, ενδιαφέρον παρουσιάζει και ο πίνακας των δαπανών που επέλεξαν να περικόψουν οι πολίτες λόγω της οικονομικής κρίσης. Προσωπικά, αν και φανατικός αντικαπνιστής και κατά συνέπεια ακατάλληλος να κρίνω, εκπλήσσομαι με το ότι μόνο το 51,2% μείωσε σημαντικά τις δαπάνες για τσιγάρα και καπνό.

Περισσότερα

Cui bono?

του Τάσου Τέλλογλου

Protagon.gr
8 Φεβρουαρίου 2013

Αντί να ασχολείται ο ΣΥΡΙΖΑ “κυνηγώντας” από πίσω τη ΝΔ για το τι είπε ή δεν είπε ο κ Νάσος Θεοδωρίδης για τα Ιμια, κάτι που έτσι και αλλιώς μικρό ρόλο παίζει στην καθημερινή μας ζωή –ειρήσθω εν παρόδω ο Θεοδωρίδης είναι στέλεχος του κινήματος των αντιρρησιών συνείδησης και ως τέτοιον τον ενέταξε στην ομάδα του το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης- ίσως θα είχε μεγαλύτερο νόημα να ασχοληθεί με το τι λένε οι βουλευτές του για ένα μείζον ζήτημα όπως είναι αυτό της δυνατότητας να γίνονται εισαγωγές έτοιμων προϊόντων πετρελαιοειδών για να δούμε λίγο μεγαλύτερο ανταγωνισμό στις τιμές διυλιστηρίων.

Η Ελλάδα είναι μία από τις λίγες χώρες της ΕΕ που η αποθήκευση έτοιμων προϊόντων δεν μπορεί να γίνει ανεξάρτητα σε σχετικό φορέα, όπως γίνεται σε 20 άλλες χώρες της ΕΕ. Ετσι αν κάποιος έμπορος βρεί φθηνότερο έτοιμο προϊόν κάπου αλλού, δεν είναι δυνατόν να το εισαγάγει στη χώρα αν δεν εξασφαλίσει πρώτα την αποθήκευσή του για 90 ημέρες. Με την μετατροπή σε εσωτερικό δίκαιο της σχετικής ευρωπαϊκής οδηγίας, δίνεται η δυνατότητα όχι μόνο να δημιουργηθεί τέτοιος φορέας αλλά και να διατηρείται, εφ' όσον δεν υπάρχουν αποθηκευτικοί χώροι στην Ελλάδα, στο εξωτερικό. Οπως για παραδειγμα κάνει η κυβερνώμενη από τους συντρόφους του ΑΚΕΛ, Κυπριακή Δημοκρατία, που διατηρεί τα αποθέματά της στην Ελλάδα. Εξ άλλου η επιτροπή ανταγωνισμού συνιστούσε αυτό το βήμα –για τρίτη φορά– σε μία απόφαση που ελήφθη πρίν από ένα τρίμηνο. Αν την είχε διαβάσει και κυρίως αν είχε επεξεργασθεί το τι σημαίνει για τον ανταγωνισμό η κυρία Ευγενία Ουζουνίδου, εισηγήτρια του ΣΥΡΙΖΑ, ίσως να είχε στραφεί σε μία πιο αποτελεσματική κριτική. Τι έλεγε λοιπόν το φθινόπωρο η επιτροπή ανταγωνισμού;

Περισσότερα

Is a Grexit off the table?

Economist
February 9, 2013

The mood in Greek business circles is brightening. Greece is still grappling with a record recession that has shrunk output by more than a fifth and pushed unemployment close to 27%, the highest rate in the European Union. But a monthly index of business sentiment produced by IOBE, a think-tank, jumped in December to its highest level in two years (see chart).

Yannis Stournaras, the finance minister, predicts the economy will start to recover by October, boosted by a long-awaited rebound in tourism. A rush of early bookings has cheered hoteliers on Aegean Islands. Optimism in foreign markets and assurances from Berlin that Greece will be able to stay in the euro zone are helping, too. Billions of euros stashed under mattresses last summer, when a “Grexit” seemed imminent, have returned to their owners’ bank accounts. The Athens stockmarket has perked up and private-equity firms are scouting for bargains among crisis-battered Greek companies.

Opinion polls suggest the coalition government led by New Democracy, a centre-right party, is becoming more stable. Several recent polls showed the conservatives edging ahead of Syriza, the left-wing opposition, despite new pension and public-sector wage cuts imposed this month and a looming property tax that enrages middle-class voters. Antonis Samaras, the prime minister, has an unprecedented approval rating of 46%, compared with 28% for Alexis Tsipras, the Syriza leader. Mr Tsipras’s trips last month to Berlin and Washington, DC, intended to polish his image as a future premier, annoyed his party’s far left and failed to impress its moderates.

More

The Flight of the European Bumblebee

by Indermit Gill and Lúcio V. de Souza

Project Syndicate
February 7, 2013

In July 2012, while addressing bankers in London, European Central Bank President Mario Draghi likened the euro to the bumblebee. “This is a mystery of nature, because it shouldn’t fly but instead it does. So the euro was a bumblebee that flew very well for several years.” But “something must have changed.” So the “bumblebee would have to graduate to a real bee. And that’s what it’s doing.”

Actually, for scientists, there has never been any mystery about how bumblebees can fly: they beat their wings about 200 times per second. They cannot possibly do this by flexing their muscles, but only by vibrating them. Think of the forces generated by a waving wand, and contrast them with those generated by a vibrating fork. The subtler force is much stronger.

So, is the eurozone ready to vibrate, rather than flex? Three steady shifts have occurred in Europe over the last three years. Flexible fiscal rules and rigid monetary policies have given way to the opposite. The same has happened in the case of tight labor laws and looser financial regulations, while European surveillance and global emergency mechanisms have undergone a similar change.

These shifts are sensible, and they should be sustained. The first shift is overdue, and the reasons are not subtle. One of the euro’s main problems since its introduction in 1999 has been that almost every national treasury flouted the monetary union’s fiscal rules. By contrast, the ECB was a model of rectitude, and its discipline helped everyone. Inflation dropped sharply, especially in the poorest countries. In 1995, inflation rates in Portugal and Greece were about three times those of northern Europe’s economies; by 2008, they were the same.

More

Greece’s Pre-Summit Homework

by Matina Stevis

Wall Street Journal
February 6, 2013

We’re a day away from the kick-off of the European Union leaders’ meeting to decide (or fail to decide) the gross sum and distribution of the bloc’s budget for 2014-2021. All eyes will be on the big players — the U.K., Germany and France – but one little EU member state is coming well-prepared to fight its corner: Greece.

Prime Minister Antonis Samaras will carry with him a report prepared by consultancy Roland Berger and seen by Real Time Brussels, which works out how much slashing EU funding to Greece for the next seven-year period could cost in terms of economic output and jobs.

Mr. Samaras has warned that, because of the way EU funding allocation is calculated, Greece is set to lose about 30% of its financing compared to the previous seven-year period. Greece got €20.4 billion for 2007-2013 period, but as the budget discussions stand now, is likely to receive only around €14 billion in the new round.

According to Roland Berger, every euro invested in Greece through the EU’s cohesion or other development programs will generate €1.45 to €2 in economic output, depending on whether Greece’s economy starts growing again as expected.

More

Το ξοφλημένο σύστημα εξουσίας κάνει και πάλι λάθος

του Φώτη Γεωργελέ

Athens Voice
6 Φεβρουαρίου 2013

Στη χώρα της Ακινησίας η επικαιρότητα είναι πάντα καυτή. Κάθε βδομάδα με αφορμή ένα νέο γεγονός ακολουθούν σφοδρές συγκρούσεις στη Βουλή και στα Μέσα Ενημέρωσης. Το σαββατοκύριακο έχει ξεχαστεί, σειρά έχει το επόμενο εξίσου δραματικό. Οι ρόλοι επαναεπιβεβαιώνονται, η ακινησία διατηρείται, τίποτα απ’ όσα έπρεπε πραγματικά να μας απασχολούν δεν συζητιέται. Κατά έναν περίεργο τρόπο βδομάδα με τη βδομάδα ξανασυζητάμε το παρελθόν. Το 2010, τα μνημόνια και το έλλειμμα του 2009. Και κατά έναν ακόμα πιο παράδοξο τρόπο τα θέματα δεν τα ανοίγει ο Α. Τσίπρας, ο οποίος συναντάει στην Ουάσιγκτον το ΔΝΤ, αλλά πολιτικοί, δικαστικοί και εκδοτικοί κύκλοι της άλλης πλευράς.

Έχουν καμιά σχέση με τη σοβαρότητα αυτές οι συζητήσεις; Μας ενδιαφέρει πραγματικά σήμερα αν ήθελε να μας βάλει ο Γιώργος Παπανδρέου στο Νομισματικό Ταμείο και ποιος διαφωνούσε μ’ αυτό; Μετά από 3 χρόνια τα γεγονότα τα ξέρουμε. Η Ελλάδα προσέφυγε στην Ευρωπαϊκή Ένωση ικέτης γιατί δεν μας δάνειζε πια κανένας. Η ΕΕ δεν είχε καν πρόβλεψη για τη διάσωση μιας χώρας, δεν ήταν επιτρεπτό. Ζήτησε τη συμμετοχή του ΔΝΤ, δηλαδή όλης της παγκόσμιας κοινότητας. Κι αυτό έγινε παντού, όλες οι χώρες που είχαν πρόβλημα δημοσιονομικό στην Ευρώπη συζητάνε με μια τρόικα. Ο Γιώργος τους ανάγκασε όλους αυτούς; Δηλαδή ήταν και όργανο των δυνάμεων κατοχής και σατανική μορφή που ανάγκασε 27 χώρες να κάνουν ό,τι ήθελε αυτός; Η συζήτηση είναι αστεία, κανείς δεν ήθελε να προσφύγουμε στο ΔΝΤ αλλά και κανέναν δεν ρώτησαν.

Η επόμενη καυτή επικαιρότητα είναι ακόμα πιο αστεία. Ο νέος ένοχος είναι ο πρόεδρος της Στατιστικής Υπηρεσίας. Γιατί, αφού είχαμε μπει στα μνημόνια, ένα εξάμηνο μετά, στο τέλος του 2010, κατέληξε ότι το έλλειμμα ήταν μεγαλύτερο. Όχι 13,8, αλλά 15,4%. Κι ας λέει η Eurostat ότι πρώτη φορά έγινε πραγματική καταμέτρηση υπό την επίβλεψή τους. Κι ας λένε όλοι ότι το πρόβλημά μας δεν είναι αν ήταν μιάμιση μονάδα παραπάνω, αλλά ότι και το 13,5% ήταν ήδη μη βιώσιμο. Μήπως δεν ξέρουμε ότι ακόμα και σήμερα κρυμμένα ελλείμματα εμφανίζονται κάθε μέρα, χρωστάνε εκατοντάδες εκατομμύρια στην ΕΥΔΑΠ δήμοι και Δημόσιο, οργανισμοί δεν πληρώνουν τη ΔΕΗ, χρωστάνε στα ασφαλιστικά ταμεία γιατί τα έχουν φάει σε σκάνδαλα όπως στη Θεσσαλονίκη;

Κι όμως, διεξάγονται ανακρίσεις, ασκείται δίωξη, θα γίνουν δίκες. Δηλαδή, τρία χρόνια όλος ο πλανήτης έχει αναστατωθεί, η Ελλάδα είναι πρώτη είδηση, συνεδριάζουν κάθε μήνα στα eurogroup μέχρι το πρωί, προσπαθούν να βρουν λεφτά, να διαγράψουν χρέη, ασχολούνται όλοι μαζί μας, γιατί κάποιος Γεωργίου ανέβασε τα νούμερα. Και ένα τριμελές πλημμελειοδικείο κάπου στην Αθήνα θα πει στον πλανήτη Γη, κάνατε λάθος, δεν θέλαμε 24 δις δανεικά το χρόνο, θέλαμε 22. Κι όμως, όλα αυτά τα αστεία και ανισόρροπα συζητιούνται σοβαρά, προαναγγέλλονται προανακριτικές επιτροπές, ειδικά δικαστήρια, διώξεις. Για να ξεχαστούν σε λίγες μέρες, αφού παιχτεί άλλο ένα επεισόδιο παραπλάνησης.

Περισσότερα

Resolve the Real Greek Crisis

by Edward P. Joseph and Anna Triandafyllidou

International Herald Tribune
February 6, 2013

For Greeks suffering from the wrenching pain of a long economic crisis, a youthful savior has emerged. Alexis Tsipras, the leader of the second-strongest party in Parliament, the Coalition of the Radical Left, or Syriza, is not yet 40, but his relentless attack on austerity has made him a favorite to head the next government.

Tsipras has been visiting power centers in Europe and the United States to bolster his credentials and to press his case for debt relief. He argues that Europe is bluffing with its threat to expel Greece from the euro zone if it doesn’t implement severe cuts.

But even if Tsipras wins the next election, he is likely to fail in his bid for an international conference that would provide dramatic debt relief. The reason is that Greece’s main creditors, Germany in particular, suspect that Tsipras is bluffing as well. They know that the Greek economy hangs like a thread, and that failure to sustain debt relief would plunge Greece into economic free fall.

Thus the impasse over Greece that serves as a brake on Europe’s recovery and has left a quarter of Greeks unemployed is likely to continue — unless Tsipras widens his message. He could wring substantial concessions out of Germany and other creditors if he does what no Greek leader has managed to do: get Greeks to accept the need for national reform, not just austerity and not just debt relief.

The truth is that Greece is not only broke, it is broken. “Uncompetitive” does not describe the pathology of the Greek economy. It is a myriad of small businesses, unproductive subsidies, inflated state contracts and Byzantine regulations seemingly designed to inhibit productivity. In the past, it was sustained by tourism, olives and other small-scale produce, and, of course, loans — which have evaporated. Real relief for Greeks can only come from foreign investment, not loans and not debt relief. And few will invest in Greece without real reform. Indeed, some of Greece’s most successful companies are fleeing the country.

More

More evidence that financial markets imposed excessive austerity in the eurozone

by Paul De Grauwe and Yuemei Ji

Centre for European Policy Studies
February 5, 2013

In this Commentary, Paul De Grauwe and Yuemei Ji provide evidence to suggest that movements in the spreads in the eurozone – i.e. the difference between national government bond rates and the German rate – between 2010 and the middle of 2012, when the ECB announced its OMT (outright monetary transactions) programme, were driven by market sentiment. Later as the fear and panic subsided, thanks largely to the announcement of the ECB, these spreads declined spectacularly. On this basis, the authors argue that the timing and the intensity of the austerity programmes in the periphery eurozone member states have been dictated too much by market sentiment instead of being the outcome of rational decision-making processes.

Read the Commentary (PDF)

Austerity in Small Places

by Daniel Gros

Project Syndicate
February 5, 2013

Interest in small countries’ economic policies is usually confined to a small number of specialists. But there are times when small countries’ experiences are interpreted around the world as proof that a certain policy approach works best.

Nowadays, Greece, the Baltic states, and Iceland are often invoked to argue for or against austerity. For example, the Nobel laureate economist Paul Krugman argues that the fact that Latvian GDP is still more than 10% below its pre-crisis peak shows that the “austerity-cum-wage depression” approach does not work, and that Iceland, which was not subject to externally imposed austerity and devalued its currency, seems to be much better off. Others, however, have noted that Estonia pursued strict austerity in the wake of the crisis, avoided a financial crisis, and is now growing again vigorously, whereas Greece, which delayed its fiscal adjustment for too long, experienced a deep crisis and remains mired in recession.

Both sides in these disputes usually omit to mention the key idiosyncratic characteristics and specific starting conditions that can make direct comparisons meaningless.

More

ECB told to double its manpower

Financial Times
February 4, 2013

The European Central Bank will need to more than double its manpower and hire around 2,000 bank supervision staff to put the eurozone’s banking union into practice, according to a confidential study for the ECB.

The consultancy report, commissioned by Mario Draghi and the ECB executive board and submitted last month, recommends a rapid build-up so Frankfurt has the resources and clout to fulfil properly its supervision role and protect its reputation.

EU leaders have set their sights on banking union as a way of tackling one of the structural flaws that helped to spark the eurozone crisis. The need to restore market confidence in the single currency gained renewed urgency on Monday when a months-long rally came to an abrupt halt. Investors pulled back amid a political storm in Madrid and as Silvio Berlusconi staged an electoral fightback.

More

The eurozone crisis is not finished

by Wolfgang Münchau

Financial Times
February 3, 2013

What does it tell us about a eurozone banking union if the member states are rushing to pass unilateral legislation on financial regulation? France and Germany have, in short succession, proposed measures to ringfence banks’ proprietary trading activities. The two countries have co-ordinated their moves with each other, but with nobody else. Would not a ringfence be a power any self-respecting banking union would want to usurp?

The answer is that banking will remain a national activity in the eurozone for all economically relevant purposes. The European Central Bank will become the common bank supervisor. This has indeed been agreed. But there will be no common deposit insurance. The resolution system likely to emerge later this year is also flawed. It will end up protecting only the taxpayer of the creditor countries from bank failures in the debtor countries. But it will not accelerate the resolution of the eurozone’s undercapitalised banks. My suspicion is that the ultimate intent of the Franco-German legislation is to secure the position of their national champion banks.

The proposed legislation aims to force banks to put their proprietary trading (that is, trades made on their own accounts rather than on behalf of a customer) into separate legal entities. But this does not affect market making, for example. Erkki Liikanen, the governor of the Finnish central bank, proposed a full separation in his European Commission report, published in October. The commission has been planning an EU-wide directive, but the Franco-German action has now pre-empted the outcome.

More

Real Austerity

by Mark Thornton

The Free Market
February 2013

Austerity has been hotly debated as either an elixir or a poison for tough economic times. But what is austerity? Real austerity means that the government and its employees have less money at their disposal.

For the economists at the International Monetary Fund, “austerity” may mean spending cuts, but it also means increasing taxes on the beleaguered public in order to, at all costs, repay the government’s corrupt creditors. Keynesian economists reject all forms of austerity. They promote the “borrow and spend” approach that is supposedly scientific and is gentle on the people: paycheck insurance for the unemployed, bailouts for failing businesses, and stimulus packages for everyone else.

Austrian School economists reject both the Keynesian stimulus approach and the IMF-style high-tax, pro-bankster “Austerian” approach. Although “Austrians” are often lumped in with “Austerians,” Austrian School economists support real austerity. This involves cutting government budgets, salaries, employee benefits, retirement benefits, and taxes. It also involves selling government assets and even repudiating government debt.

Read the article (PDF)