«Αυτή είναι η Ελλάδα» τελικά;

του Νίκου Xρυσολωρά

Καθημερινή
11 Οκτωβρίου 2011

Η διαφαινόμενη αποτυχία της κυβέρνησης δεν θα έχει μόνο οικονομικές επιπτώσεις. Απειλεί και να εκτροχιάσει οριστικά την πορεία απεξάρτησης της κοινωνίας μας από τον κρατισμό, η οποία ξεκίνησε με δειλά βήματα πριν από 20 χρόνια και έκτοτε συνεχίζεται με ούτως ή άλλως εξαιρετικά αργούς ρυθμούς και πολλά πισωγυρίσματα.

Υπενθυμίζεται ότι μετά τη συντριβή που υπέστησαν τη δεκαετία του 1990, οι δυνάμεις του λαϊκισμού άρχισαν να ανακάμπτουν από τις αρχές του νέου αιώνα, πετυχαίνοντας αντιδραστικές νίκες. Εξοντωμένοι από τις συνεχείς συγκρούσεις, οι τότε εκπρόσωποι του εκσυγχρονισμού σήκωσαν τα χέρια ψηλά, ψελλίζοντας ότι «αυτή είναι η Ελλάδα». Ισως το έκαναν για να δικαιολογήσουν τις προσωπικές και πολιτικές τους αποτυχίες, ίσως να κουράστηκαν, ποιος ξέρει. Η ουσία είναι ότι η εκτίμησή τους ήταν εσφαλμένη: το αποτέλεσμα των εκλογών του 2004 προήλθε αφενός μεν από τη φυσιολογική εξέλιξη του εκλογικού κύκλου, αφετέρου δε επειδή το μεγάλο προοδευτικό κομμάτι της κοινωνίας που υποστήριξε το εκσυγχρονιστικό εγχείρημα της δεκαετίας του 1990, απογοητεύτηκε από τα πεπραγμένα της περιόδου 2000-2004.

Εξάλλου, είναι χαρακτηριστικό ότι ο Κ. Καραμανλής εξελέγη τοποθετώντας τον εαυτό του στον μεσαίο χώρο και με βασική δέσμευση να πετύχει εκεί όπου ο Κ. Σημίτης απέτυχε: στην αναδόμηση του κράτους και της Δημόσιας Διοίκησης και στην καταπολέμηση των σχέσεων διαπλοκής μεταξύ κράτους και ιδιωτικού τομέα. Με άλλα λόγια, υποσχέθηκε να εμβαθύνει το εκσυγχρονιστικό πρόταγμα, έστω και αν δεν χρησιμοποίησε ποτέ τη συγκεκριμένη λέξη. Γι’ αυτό και προσέλκυσε και τους ψηφοφόρους, που στα μέσα της δεκαετίας του 1990 είχαν στηρίξει τον κ. Σημίτη. Υπό αυτήν την έννοια, η νίκη του Κ. Καραμανλή πιστώνεται εν μέρει και σε όσους ήθελαν να ολοκληρωθεί επιτέλους η πορεία που είχε ξεκινήσει με τον απογαλακτισμό του ΠΑΣΟΚ από την κληρονομιά του ιδρυτή του. Παρ’ όλα αυτά, ερμηνεύθηκε ως ήττα του εκσυγχρονισμού. Ως ένα βαθμό ήταν αναμενόμενο. Οσοι ψωμίζονταν ως μεσάζοντες των πελατειακών συστημάτων συναλλαγής είχαν κάθε συμφέρον να απαξιώσουν το εκσυγχρονιστικό εγχείρημα, τόσο στο εσωτερικό των δύο μεγάλων πολιτικών κομμάτων όσο και στα μέσα ενημέρωσης, ταυτίζοντάς το αποκλειστικά με συγκεκριμένες αποτυχίες της περιόδου Σημίτη και αποσυνδέοντάς το από τη μακρά πολιτική παράδοση που ξεκινάει με τη δημιουργία του νέου ελληνικού κράτους. Και το πέτυχαν.

Περισσότερα