Ο κ. Τρισέ και εμείς

του Γιάννη Καρτάλη

Το Βήμα
5 Ιουνίου 2011

Η πρόταση του απερχόμενου προέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Ζαν-Κλοντ Τρισέ για την ίδρυση ενός ευρωπαϊκού υπουργείου Οικονομικών ήλθε να ταράξει τα νερά, σε μια στιγμή που η οικονομική κρίση στην Ελλάδα έχει οδηγήσει τους ευρωπαίους ηγέτες σε έναν ευρύτερο προβληματισμό για την τύχη της οικονομικής πολιτικής των κρατών-μελών της ευρωζώνης. Δεν είναι λοιπόν τυχαίο που ο τελευταίος ίσως εκπρόσωπος μιας μεταπολεμικής γενιάς που πίστεψε στο όραμα και στην ανάγκη της ενωμένης Ευρώπης αφήνει τώρα ως παρακαταθήκη την ιδέα δημιουργίας μιας «νέου τύπου συνομοσπονδίας κυρίαρχων κρατών», όπως την απεκάλεσε. Μια ιδέα στην οποία αντιστέκονται οι πλούσιες χώρες της Ενωσης με επικεφαλής τη Γερμανία. Και είναι χαρακτηριστικό ότι ο γερμανός υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε έσπευσε να χαρακτηρίσει την πρόταση αυτή ως «μακροπρόθεσμο όραμα», το οποίο όμως «δεν μπορεί να εφαρμοσθεί διότι απαιτείται αλλαγή των συνθηκών της ΕΕ». Έφερε μάλιστα ως παράδειγμα τις δυσκολίες που υπήρξαν για τη δημιουργία του μόνιμου μηχανισμού στήριξης του ευρώ.

Γνωστό είναι ότι η βαθιά οικονομική κρίση (με αποκορύφωμα την κατάρρευση της Ελλάδας) που γνώρισε για πρώτη φορά από την υιοθέτηση του ευρώ η ευρωζώνη προκάλεσε τα εθνικά αντανακλαστικά των μεγάλων κυρίως χωρών, οι οποίες, αντί να αντιμετωπίσουν την κρίση με ένα ευρύ φιλοευρωπαϊκό πνεύμα, προτίμησαν να προστατέψουν απλώς τις ισχυρές οικονομίες τους. Πέρα από την έλλειψη επίδειξης αλληλεγγύης, που απετέλεσε το κύριο βάθρο για την οικοδόμηση της ενωμένης Ευρώπης, αποδείχθηκε ότι χωρίς μια στενότερη οικονομική και δημοσιονομική ενοποίηση το ευρώ ήταν αδύνατον να αντιμετωπίσει τις κρίσεις που εκδηλώθηκαν στις ασθενέστερες οικονομικά χώρες. Η διαπίστωση αυτή δεν αναιρεί φυσικά τις τεράστιες ευθύνες που έχει η Ελλάδα για την τραγική κατάσταση στην οποία περιήλθε. Διαπιστώθηκε έτσι ότι αντί να υπάρχει ένα ενιαίο κέντρο αποφάσεων, εφόσον υπάρχει ένα ενιαίο νόμισμα, συνυπάρχουν σήμερα δεκαεπτά (!) διαφορετικά κέντρα αποφάσεων, όσες δηλαδή είναι και οι χώρες της ευρωζώνης. Δεν χρειάζεται να είναι κανείς οικονομολόγος για να αντιληφθεί ότι με τον τρόπο αυτόν δεν είναι δυνατή η άσκηση αποτελεσματικής κοινής ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής.

Περισσότερα

Δες επίσης