Sunday, June 5, 2011

Λαϊκισμός και ρηχή πολιτική

του Kevin Featherstone

Καθημερινή

5 Ιουνίου 2011

O αξιοσέβαστος Αμερικανός οικονομολόγος, Τζον Κένεθ Γκαλμπρέιθ, έγραψε κάποτε ότι είχε άδικο ο Μπίσμαρκ· η πολιτική δεν είναι η τέχνη του εφικτού. Είναι η επιλογή μεταξύ του δυσάρεστου και του καταστροφικού. Οι υπουργοί της ελληνικής κυβέρνησης είναι βέβαιο ότι καταλαβαίνουν πλέον τι εννοούσε ο Γκαλμπρέιθ. Πώς μπορεί, όμως, το δυσάρεστο να γίνει ευχάριστο;

Υπό μία σημαντική έννοια, οι κυβερνήσεις έχουν τους λαούς που τους αξίζουν. Δηλαδή, η τέχνη της δημιουργίας περισσότερων πολιτικών επιλογών εξαρτάται από το πόσο ενημερώνονται οι πολίτες για τα οφέλη της κάθε επιλογής. Στη σύγχρονη εποχή, δεν μπορούμε βέβαια να περιμένουμε από τους ηγέτες μας να φτάσουν στο επίπεδο του Αριστοτέλη. Αλλά θα πρέπει να μπορούμε να συζητάμε πιο σοβαρά για τις διαθέσιμες πολιτικές επιλογές που υπάρχουν.

Εντούτοις, η ευθύνη για τη διεξαγωγή σοβαρού διαλόγου δεν πρέπει να επαφίεται μόνο στους πολιτικούς, αλλά και στην ευρύτερη κοινωνία των πολιτών και εξαρτάται από το κατά πόσον η τελευταία συμμετέχει στις δημοκρατικές διαδικασίες. Αν το κάνει επαρκώς, τότε μπορεί να αναπληρώσει το κενό των πολιτικών: τα φθηνά λαϊκιστικά επιχειρήματα δεν συναντούν ευήκοα ώτα όταν αντιμετωπίζονται με ακαδημαϊκό σκεπτικισμό και εξετάζονται οι συνέπειές τους.

Οι αποτυχίες των μεταρρυθμιστικών προσπαθειών από διαδοχικές κυβερνήσεις στην Ελλάδα, οφείλονται, εν μέρει, στον τρόπο με τον οποίο το σύστημα αντιλαμβάνεται και αποπειράται να υλοποιήσει συγκεκριμένες ενέργειες. Εξ ου και οι μεταρρυθμίσεις είναι συχνά ρηχές και στερούνται εύρους. Η επικρατούσα άποψη υπήρξε ότι μία μεταρρύθμιση αρχίζει και τελειώνει με ένα νόμο. Το σύστημα υποφέρει έτσι από πολυνομία και μάχεται να βγάλει άκρη για να καταλάβει πώς ο ένας νόμος σχετίζεται με τον άλλον. Επιπλέον, η κύρια ενασχόληση των κυβερνήσεων δεν είναι η σωστή εφαρμογή πολιτικών και η αξιολόγησή τους, αλλά η εμμονή με τον καθορισμό της κάθε λεπτομέρειας, σε αυστηρά ιεραρχική σειρά. Για τα πάντα σχεδόν, απαιτείται υπουργική υπογραφή. Η αδράνεια των ελληνικών κυβερνήσεων χρονολογείται από την εποχή της Ανεξαρτησίας.

Περισσότερα

No comments: