Λάθος τρόπος λήψης πολιτικών αποφάσεων

του Π.Κ. Ιωακειμίδη

Τα Νέα
2 Νοεμβρίου 2011

Γενικά θεωρώ ότι το δημοψήφισμα είναι ένας εσφαλμένος τρόπος λήψης πολιτικών αποφάσεων, ιδιαίτερα, μάλιστα, για ένα πολιτικό σύστημα συγκρουσιακής δυναμικής όπως είναι το ελληνικό. Με δύο εξαιρέσεις: ότι το ερώτημα που τίθεται προς απάντηση στο δημοψήφισμα μπορεί πράγματι να απαντηθεί απλά και μονολεκτικά με «Ναι» ή «Οχι» (π.χ,. βασιλεία ή δημοκρατία) ή για τοπικά, περιφερειακά θέματα όπου οι πολίτες γνωρίζουν τα προβλήματα σε βάθος και μπορούν να εκφραστούν υπεύθυνα και ορθολογικά. Επιπλέον, μία ενδεχόμενη αρνητική έκβαση ενός δημοψηφίσματος πρέπει να είναι δυνητικά διορθώσιμη – χωρίς να έχουν προηγηθεί καταστροφικές συνέπειες αν η πολιτική τάξη επιλέξει «να διορθώσει» την αρνητική αυτή έκβαση. Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις, το δημοψήφισμα τείνει να συμβάλει στην υπονόμευση του κοινοβουλευτικού συστήματος και ιδιαίτερα του κορυφαίου θεσμού του Κοινοβουλίου. Δεν είναι τυχαίο ότι ιστορικά το δημοψήφισμα έχει χρησιμοποιηθεί από αυταρχικούς ηγέτες και δημαγωγούς για να παρακαμφθεί η Βουλή. Η σύγχρονη δημοκρατία είναι αντιπροσωπευτική και όχι άμεση. Και τούτο γιατί η περιπλοκότητα των προβλημάτων, η κυριαρχία της επικοινωνιακής κουλτούρας δεν επιτρέπουν, με τις εξαιρέσεις που αναφέραμε, την επίλυση των προβλημάτων στο επίπεδο του δήμου. Οι ορθολογικές αποφάσεις μπορούν να ληφθούν μέσα από ορθολογικό διάλογο στο πλαίσιο των αντιπροσωπευτικών, κοινοβουλευτικών θεσμών.

Πέρα από τα παραπάνω, το δημοψήφισμα που εξαγγέλθηκε για το νέο «πακέτο στήριξης» της Ελλάδας δημιουργεί αβεβαιότητα (εκφράστηκε ήδη στις αγορές) η οποία, δυνητικά, μπορεί να απειλήσει την ίδια τη συμφωνία και την ύπαρξη του πακέτου. Επιπλέον, και πολύ πιο σημαντικό ίσως, θέτει ζήτημα παραμονής ή όχι της χώρας στην ευρωζώνη και κατ’ επέκταση στην Ευρωπαϊκή Ενωση, ζήτημα που ποτέ δεν θα έπρεπε να θέσει η Ελλάδα, ιδιαίτερα σε αυτή τη συγκυρία. Επιπλέον, ένα δημοψήφισμα στην Ελλάδα στέλνει λάθος μήνυμα προς τις υπόλοιπες δεκαέξι χώρες-μέλη της ευρωζώνης. Τους λέει ειδικότερα ότι ο ενδεδειγμένος τρόπος για να εγκριθεί το νέο πακέτο διάσωσης είναι η διεξαγωγή δημοψηφίσματος. Εύκολα μπορεί να σκεφτεί κάποιος τι μπορεί να σημαίνει αυτό εάν χώρες όπως π.χ. Γερμανία, Ολλανδία, Φινλανδία, Σλοβακία, Σλοβενία, αποφασίσουν να ακολουθήσουν την ελληνική συνταγή του δημοψηφίσματος. Είναι προφανές ότι η έκβασή του θα είναι αρνητική και δεν πρόκειται να υπάρξει κανένα πακέτο. Και εδώ τελειώσαμε.

Περισσότερα