Eνα βήμα προόδου στις μεταρρυθμίσεις

του Στέφανου Κασιμάτη

Καθημερινή
11 Σεπτεμβρίου 2012

Hταν ένα αποφασιστικό βήμα για τις αποκρατικοποιήσεις, που καθυστέρησε εννέα ολόκληρα χρόνια και όταν, επιτέλους, έγινε την περασμένη εβδομάδα πέρασε σχετικά απαρατήρητο. Εννοώ την Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου, που υπεγράφη με απόφαση του υπουργικού συμβουλίου την περασμένη Πέμπτη, βάσει της οποίας όχι μόνο καταργείται το ελάχιστο ποσοστό συμμετοχής του Δημοσίου σε μια σειρά κρατικών επιχειρήσεων (ΔΕΗ, ΕΛΠΕ, ΕΥΔΑΠ, ΕΥΑΘ, ΟΠΑΠ, Οργανισμός Λιμένος Πειραιώς, Θεσσαλονίκης κ. ά.), μα προπαντός καθιερώνεται ο ρυθμιστικός ρόλος των Ανεξαρτήτων Αρχών στη λειτουργία των αγορών από τις οποίες αποσύρεται το Δημόσιο.

Με την ανάθεση ρυθμιστικού ρόλου στις Ανεξάρτητες Αρχές λύνεται κυρίως το πρόβλημα της εκχώρησης σε ιδιώτες των υποδομών και του δικτύου διανομής σε αγορές όπως λ. χ. της ενέργειας. Εφόσον οι Ανεξάρτητες Αρχές θα ορίζουν, πρώτον, το ποσοστό κερδοφορίας από τη χρήση του δικτύου (και όχι την τελική τιμή των υπηρεσιών), δεύτερον, την αναγκαιότητα των επενδύσεων στο δίκτυο και, τρίτον, την ομαλή χρήση του, το δημόσιο συμφέρον από την εκχώρηση σε ιδιώτες υποδομών που δημιουργήθηκαν με δημόσιες επενδύσεις δεκαετιών διασφαλίζεται.

Η σχετική τεχνογνωσία δεν είναι ελληνική επινόηση. Δοκιμάστηκε και τελειοποιήθηκε στη Βρετανία επί κυβερνήσεων Θάτσερ και εφαρμόσθηκε αργότερα με επιτυχία και στις Ηνωμένες Πολιτείες. Στην Ελλάδα, έγινε σοβαρή προσπάθεια για την εισαγωγή της στην τελευταία κυβέρνηση του Κώστα Σημίτη επί υπουργίας Νίκου Χριστοδουλάκη, με αφορμή το σχέδιο ιδιωτικοποίησης της ΔΕΠΑ. Κατά ιστορικώς παράδοξο τρόπο, ωστόσο, η προσπάθεια ματαιώθηκε, όταν την εξουσία ανέλαβε το 2004 η κεντροδεξιά κυβέρνηση του Κώστα Καραμανλή, το πρόγραμμα της οποίας -εμπνεύσεως Γεωργίου Σουφλιά- όριζε την κυριότητα του κράτους στα λεγόμενα «φυσικά μονοπώλια». Eτσι η ευκαιρία χάθηκε και ο κρατικός -στην πραγματικότητα, κομματικός- έλεγχος σε βασικές αγορές διατηρήθηκε.

Ο ρυθμιστικός ρόλος των Ανεξαρτήτων Αρχών σημαίνει ουσιαστικά τη διαπραγμάτευση και, εντέλει, την εξισορρόπηση μεταξύ δημοσίου και ιδιωτικού συμφέροντος, χωρίς την παρεμβολή κομματικών και πελατειακών σκοπιμοτήτων. Eχω την εντύπωση ότι στον τομέα των μεταρρυθμίσεων, μέχρι τώρα τουλάχιστον, η συγκεκριμένη απόφαση του υπουργικού συμβουλίου είναι το σημαντικότερο έργο τούτης της κυβέρνησης και οφείλεται, προφανώς, στην παραγωγική συνεργασία του Αντώνη Σαμαρά με τον Γιάννη Στουρνάρα.

Περισσότερα

Democracy loses in struggle to save euro

by Gideon Rachman

Financial Times
September 10, 2012

The European Central Bank has fired its magic bullet. By promising “unlimited” purchases of sovereign bonds, Mario Draghi, the ECB’s president, may have kept his pledge to do “whatever it takes” to save the euro. But in rescuing the currency, Mr Draghi’s magic bullet has badly wounded something even more important – democracy in Europe.

As a result of the ECB’s actions, voters from Germany to Spain will increasingly find that crucial decisions about national economic policy can no longer be changed at the ballot box. In Germany, in particular, there is a growing realisation that the ECB, an unelected body that prides itself on its independence from government, has just taken a decision that has profound implications for German taxpayers – but one that they cannot challenge or change.

Previous European bailouts had to be approved by the German parliament and were subject to review by the German courts. Indeed the German supreme court will rule on the constitutionality of the most recent bailout, tomorrow. But the ECB’s decision to accept unlimited bond purchases is immune to such democratic controls. The bank cannot be overruled by the German parliament. And because it is an EU institution, the ECB cannot be checked by the German courts – only by the European Court of Justice.

At the ECB, the president of the German central bank has just one vote – the same as the presidents of the central banks of Malta or Slovenia. Jens Weidmann, the head of the Bundesbank, cast the sole vote against the bond-buying plans.

More

Eurostat: Αύξηση 50% της ανεργίας στους νέους την τελευταία πενταετία

Το Βήμα
10 Σεπτεμβρίου 2012

Κατά 50% αυξήθηκε η ανεργία των νέων ηλικίας 15- 24 ετών στην Ευρωπαϊκή Ένωση από την έναρξη της οικονομικής κρίσης, σύμφωνα με έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Όπως επισημαίνεται στην έκθεση, η ανεργία των νέων στην Ευρώπη αυξήθηκε από έναν μέσο όρο 15% τον Φεβρουάριο του 2008, σε 22,5% τον Ιούλιο του 2012.

Τα τελευταία στοιχεία που δημοσίευσε η Eurostat δείχνουν ότι τα υψηλότερα ποσοστά ανεργίας των νέων αφορούν την Ελλάδα (53,8%) και την Ισπανία (52,9%).

Σε όλη την ΕΕ, πάνω από το 30% των άνεργων νέων ήταν άνεργοι για περισσότερο από ένα χρόνο.

Στην έκθεση της Επιτροπής ζητείται να καταστούν η απασχόληση των νέων, η κοινωνική ένταξη, η υγεία και η ευημερία των νέων, βασικές προτεραιότητες της ευρωπαϊκής πολιτικής για τη νεολαία.

Υπογραμμίζεται ακόμη ότι η ΕΕ και τα κράτη- μέλη πρέπει να καταβάλουν μεγαλύτερες προσπάθειες για την υποστήριξη των νέων, οι οποίοι υφίστανται σε μεγαλύτερο βαθμό τις συνέπειες της οικονομικής κρίσης.

Περισσότερα

Lazaridis: Investors Have More Faith in Greece

Bloomberg
September 10, 2012

Socrates Lazaridis, chief executive officer of Hellenic Exchanges, discusses foreign investment in Greece. He appeared on Bloomberg Television's "Countdown" on September 7.



More

Super Mario to the Rescue

by Roger Cohen

New York Times
September 6, 2012

Germany’s Mannschaft has always been a formidable soccer team. Its chief quality has been a tenacity and tempo capable of overcoming all odds. This is not to say that Germany has failed to produce great footballers — Gerd Müller, Karl-Heinz Rummenigge and Franz Beckenbauer come to mind. It is merely to say collective power has trumped individual prowess.

But against one team Germany always breaks down as if caught in a web. It pushes, it presses, it pounds — and it flounders. That team is Italy, whose 2-1 victory over the favored German side in this year’s European Championship extended a long run of major-tournament domination over Germany. Italian malleability and artistry are too much for German diktat.

All of this comes to mind as I watch Super Mario undo Germany with a series of feints that have left hardline Bundesbank bruisers looking as nimble and effective as beached whales. (With a battle cry of “You will not short me!” Super Mario has also gone mano-a-mano with the hedgies betting against the euro, but that is another story.)

Little by little, Mario Draghi, the Italian president of the European Central Bank, has taken an institution whose overriding mission was to keep inflation in check — the obsession that built the Deutsche Mark — and turned it into a lender of last resort prepared to throw everything into buying the distressed euro-zone sovereign debt of countries like Spain and Italy and so preserve the euro. “Whatever it takes,” Draghi says. He means it.

More

Why ECB Bond-Buying Plans Undermine Democracy

by Armin Mahler

Spiegel
September 10, 2012

The ECB's plan to restart its bond-buying program is possibly the most important decision of the euro crisis. But the bank is not subject to control by national parliaments. Europe's leaders seem to consider saving the euro to be more important than preserving democracy.

Anyone who breaks a law can hardly excuse his actions by claiming that he is acting within the scope of the law. In any case, it won't help him much -- unless his name is Mario Draghi and he is the president of the European Central Bank (ECB).

The ECB is politically independent, but it is not above the law. It is only independent within its mandate, which is clearly defined by the European treaties: The central bank is tasked with safeguarding price stability in the euro zone -- no more and no less.

Draghi wants more, though; he wants to save the European common currency at all costs. The euro, he says, is "irreversible."

Many similar statements have already been made over the course of the euro rescue. There is no alternative to the measures that have been agreed, said German Chancellor Angela Merkel. But aside from the fact that there are always alternatives, the chancellor has been democratically legitimized; anyone who disagrees with her actions can punish her at the polls in the next election.

More

Greece's Governing Coalition Seeks New Cuts

Wall Street Journal
September 10, 2012

International inspectors from the IMF, the European Central Bank and the European Commission, rejected parts of Greece's proposed austerity plan, forcing the country's coalition government to seek fresh spending cuts. Alkman Granitsas and Costas Paris discuss.

More

Why Merkel Wants To Keep Greece in Euro Zone

Spiegel
September 10, 2012

Angela Merkel has made a surprising U-turn in her policy on Greece. The German chancellor now wants to stop Athens from leaving the euro zone at all costs -- even if it means massaging the figures in the upcoming troika report. For the German leader, it is essential to avoid the consequences of a Grexit before national elections next year.

Mantras are short, formulaic phrases that are repeated over and over for meditative purposes. They can be spoken, sung, whispered, recited mentally or even written down and eaten.

The German chancellor has recently opted for the spoken variety, which is the conventional form. Angela Merkel's mantra consists of a short German sentence. It translates as: "We are waiting for the troika report." She repeats it whenever the opportunity arises -- such as two weeks ago, when Greek Prime Minister Antonis Samaras visited Berlin.

One doesn't need to be a rocket scientist to see through Merkel's maneuver: The chancellor wants to buy time. She hopes to calm the general public and the notoriously nervous financial markets through meditative repetition -- and ultimately create the impression that it actually matters what the troika finds out during its mission to Greece.

But it doesn't. In reality, Merkel has already made up her mind. After long hesitation, she has sided with French President François Hollande and the European Commission. The report from the troika -- which consists of the European Commission, the International Monetary Fund (IMF) and the European Central Bank (ECB) and which departed on its fact-finding tour last week -- will undoubtedly conclude that Greece can remain in the euro zone.

More

German Court Holds Bailout Fund's Fate

Wall Street Journal
September 9, 2012

Eight judges in a sleepy German town on Wednesday will decide whether to torpedo European leaders' strategy for taming the euro-zone debt crisis.

The German government and most legal analysts predict the country's constitutional court won't block the currency bloc's planned permanent bailout fund, the European Stability Mechanism. If they are wrong, however, the euro zone could find itself short of authorized funds to prop up struggling members such as Spain, forcing Europe to redesign its safety net for crisis-hit countries.

The Karlsruhe-based court is deciding only whether to grant a preliminary injunction that would suspend Germany's ratification of the ESM, pending a full ruling on whether the ESM is compatible with Germany's constitution, expected in December. But analysts say Wednesday's verdict will send a clear signal about the court's final decision.

More

Jobless Greeks Resolved to Work Clean Toilets in Sweden

by Oliver Staley

Bloomberg
September 10, 2012

As a pharmaceutical salesman in Greece for 17 years, Tilemachos Karachalios wore a suit, drove a company car and had an expense account. He now mops schools in Sweden, forced from his home by Greece’s economic crisis.

“It was a very good job,” said Karachalios, 40, of his former life. “Now I clean Swedish s---.”

Karachalios, who left behind his 6-year-old daughter to be raised by his parents, is one of thousands fleeing Greece’s record 24 percent unemployment and austerity measures that threaten to undermine growth. The number of Greeks seeking permission to settle in Sweden, where there are more jobs and a stable economy, almost doubled to 1,093 last year from 2010, and is on pace to increase again this year.

“I’m trying to survive,” Karachalios said in an interview in Stockholm. “It’s difficult here, very difficult. I would prefer to stay in Greece. But we don’t have jobs.”

Greece is in its fifth year of recession, with the economy expected to contract 6.9 percent this year, the same as in 2011, according to the Athens-based Foundation for Economic and Industrial Research. Since 2008, the number of jobless has more than tripled to a record 1.22 million as of June, out of a total population of 10.8 million.

“In Greece, there was no future,” said Ourania Michtopoulou, who moved with her husband to Sweden in 2010 after both lost textile industry jobs in Thessaloniki, where they had a comfortable life with a house and car. “Here, I can hope for something good to happen. Maybe not for me -- I’m 48 -- but maybe for my children.”

More

Primary Greek tax evaders are the professional classes

by Phillip Inman

Guardian
September 9, 2012

There is one good reason for Greece to stay in the euro: to combat corruption. It is a sad fact that the country is riddled with it and needs outside pressure and support to sort things out. Athens is not the only place in Europe wrestling with corruption, but we'll come to that later.

Even if Greece and its prime minister, Antonis Samaras, could overcome the huge loss of pride and reap some of the economic benefits of quitting the single currency, they would still be left with a corrupt economy, much of which strengthens the power of unions and trade associations.

City economists tend to ignore the problem when they assess the pros and cons of euro membership. They have arrived at the collective opinion that leaving the eurozone is the best, if not the only, option for Athens. Central to the argument is that an independent drachma would immediately be devalued, making Greek exports more competitive and at a stroke wiping out many, if not all, of the country's debts.

More

Εισόδημα €7.500 δήλωσαν 457.377 επαγγελματίες!..

Το Βήμα
9 Σεπτεμβρίου 2012

Σοκ προκαλούν τα στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών, καθώς 6 στους 10 επαγγελματίες, εμπόρους, βιοτέχνες δήλωσαν το 2011 εισοδήματα κάτω από το αφορολόγητο όριο των 12.000 ευρώ. Το μέσο ατομικό εισόδημα 457.377 επιτηδευματιών (σε σύνολο 779.319) δεν ξεπέρασε τα 7.500 ευρώ, δείχνοντας πόσο βαθύ είναι το πρόβλημα της φοροδιαφυγής στην Ελλάδα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει στα χέρια του ο υπουργός Οικονομικών Γιάννης Στουρνάρας μόλις 36.443 επιτηδευματίες δήλωσαν το 2011 μέσο ατομικό εισόδημα πάνω από 30.000 ευρώ, ενώ, αντίθετα, πολύ χαμηλά εισοδήματα δήλωσαν κατηγορίες επαγγελματιών που βρίσκονται κάθε τόσο στις πρώτες θέσεις της φοροδιαφυγής.

Γνωστές επαγγελματικές ομάδες δηλώνουν κατά μέσο όρο εισοδήματα κάτω και από το όριο της φτώχειας, δηλαδή κάτω από 7.400 ευρώ ετησίως.

Την ίδια στιγμή το ΣΔΟΕ σε ελέγχους που πραγματοποιεί ανά την επικράτεια διαπιστώνει ότι σταθερά ένας στους δύο επιτηδευματίες φοροδιαφεύγει, ενώ κάποιοι έχουν βγάλει εκατομμύρια ευρώ στο εξωτερικό με τραπεζικά εμβάσματα, ποσά τα οποία δεν δικαιολογούνται από τα δηλωθέντα εισοδήματά τους.

Η Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων επεξεργάστηκε τα στοιχεία του συνόλου των επαγγελματιών, των εμπόρων και των βιοτεχνών ανά Κωδικό Αριθμό Δραστηριότητας (ΚΑΔ) και τα συμπεράσματα είναι πράγματι εξοργιστικά, ειδικά για ορισμένες κατηγορίες επαγγελματιών που όταν τους ζητούν οι πελάτες τους απόδειξη δυσανασχετούν.

Περισσότερα

Ηττήθηκαν οι δογματισμοί

του Πάνου Καζάκου

Τα Νέα
8 Σεπτεμβρίου 2012

Οι ανακοινώσεις Ντράγκι έδειξαν για άλλη μια φορά ότι το θεσμικό σύστημα και η πολιτική στην ΕΕ εξελίσσονται κάθε φορά που αντιμετωπίζουν κρίσεις. Οι ανακοινώσεις του επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) συμπληρώνουν σειρά άλλων πρόσφατων πρωτοβουλιών όπως π.χ. της αναπτυξιακής δέσμης του Ιουλίου 2012 και των μέτρων που συνοψίζουμε κάτω από τον όρο «τραπεζική ένωση - κοινή εγγύηση» καταθέσεων ώστε να ανακοπεί η φυγή τους από τις τράπεζες του Νότου, συγκεντρωτική εποπτεία των τραπεζών κ.ά. Υπηρετούν αλληλένδετους στόχους.

Συνοπτικά, και παραβλέποντας τις τεχνικές λεπτομέρειες, κεντρικό στοιχείο των ανακοινώσεων Μ. Ντράγκι είναι ότι η ΕΚΤ θα αγοράζει ομόλογα μέχρι τριετούς διάρκειας (δηλαδή βραχυπρόθεσμους τίτλους) από τη λεγόμενη δευτερογενή αγορά. Αλλά η παρέμβαση θα συνοδεύεται από αυστηρούς όρους οικονομικής πολιτικής και θα διακόπτεται αν δεν εφαρμόζονται τα σχετικά προγράμματα μακροοικονομικής προσαρμογής. Ουσιαστικά, καθιερώνεται μια συντονισμένη παρέμβαση της ΕΚΤ και του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (EMΣ), με άλλα λόγια γίνεται σύζευξη της νομισματικής πολιτικής με τη δημοσιονομική πειθαρχία σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Ενδιαφέρον έχει η αιτιολόγηση των αποφάσεων της ΕΚΤ: θεωρήθηκαν αναγκαίες για να σταματήσει ο φαύλος κύκλος που προκαλούσαν οι ίδιες οι χρηματοπιστωτικές αγορές. Αυτές, αδικαιολόγητα κατά τον Ντράγκι, αμφισβητούσαν τη βιωσιμότητα του ευρώ, με βάση αυτήν την αμφισβήτηση απαιτούσαν υψηλά επιτόκια που με τη σειρά τους υπονόμευαν το ευρώ! Ουσιαστικά οι δηλώσεις αυτές αποτελούσαν ευθεία κριτική στον ανορθολογισμό των εν λόγω αγορών. Σημειώστε ότι η ΕΚΤ δεν θα εξαρτά τις αποφάσεις της από τις αξιολογήσεις των διαφόρων οίκων αξιολόγησης χωρών.

Περισσότερα

Greece: The pain behind the beauty

by Mark Lowen

BBC News
September 8, 2012

Holidaymakers in Greece this summer said the beaches were as lovely as ever and the ancient sites as fascinating as they have always been. But the effects of five years of recession in the country are becoming more and more evident.

I get a little tired after a while of the endless sheet-washing, itinerary-planning and bread-buying but then, living abroad, you come to expect it.

For every summer, my humble apartment in whichever country I am posted, turns into a convenient hotel for friends, family and anybody I may have met at a party years ago, who decides they fancy a free stay.

It can get a little trying but, on the whole, I enjoy showing my guests a new city through my eyes, taking them to my favourite spots. Seeing their reaction is the interesting bit.

And nowhere more so than in Athens.

For months they have watched footage of angry street protests in the capital and heard stories of the impact of austerity. They come expecting the place to look and feel almost like a war zone.

When a visitor of mine this summer told his colleagues he was going to Athens for a few days, one seriously asked whether he would still find food in the shops.

"Where is the crisis?" said a university friend as I took him around the city. "You can't see it."

More

Why Germany Should Lead or Leave

by George Soros

Project Syndicate
September 8, 2012

Europe has been in a financial crisis since 2007. When the bankruptcy of Lehman Brothers endangered the credit of financial institutions, private credit was replaced by the credit of the state, revealing an unrecognized flaw in the euro. By transferring their right to print money to the European Central Bank (ECB), member countries exposed themselves to the risk of default, like Third World countries heavily indebted in a foreign currency. Commercial banks loaded with weaker countries’ government bonds became potentially insolvent.

There is a parallel between the ongoing euro crisis and the international banking crisis of 1982. Back then, the International Monetary Fund saved the global banking system by lending just enough money to heavily indebted countries; default was avoided, but at the cost of a lasting depression. Latin America suffered a lost decade.

Germany is playing the same role today as the IMF did then. The setting differs, but the effect is the same. Creditors are shifting the entire burden of adjustment on to the debtor countries and avoiding their own responsibility.

The euro crisis is a complex mixture of banking and sovereign-debt problems, as well as divergences in economic performance that have given rise to balance-of-payments imbalances within the eurozone. The authorities did not understand the complexity of the crisis, let alone see a solution. So they tried to buy time.

More

Why early sovereign default could save the euro

by Harald Hau and Ulrich Hege

Vox
September 8, 2012

The recent announcement by the ECB that it will start to buy Spanish and Italian sovereign debt has been warmly welcomed throughout Europe. But this column argues that by doing so the ECB is digging the euro’s grave. It says the solution is default, either through inflation or debt restructuring – and that debt restructuring has many advantages if it is done early enough.

The crisis in the Eurozone is primarily a debt crisis. Debt overhang, whether public or private (as it originally was in Ireland and Spain), impedes investment and growth (Reinhart and Rogoff 2010). And it diminishes incentives for fiscal rigor if the benefits accrue mainly to creditors, and aggravates the macroeconomic effects of austerity if much of the additional saving that deleveraging requires is transferred to creditors abroad. Low growth and capital flight reinforce the debt problem and create a downward spiral, from which belated budgetary austerity provides no exit.

Any strategy of dealing with the Eurozone crisis therefore must be evaluated in light of its effectiveness in dealing with the debt overhang problem. Two solutions are possible.

• Inflation reduces the real value of nominal debt, lowering the debt burden both on the sovereign and all other debtors.

An unanticipated inflation increase of three percentage points amounts to a 34% (compounded) debt relief on a ten-year bond; little of the government debt in question is inflation-indexed (less than 8% in Italy and none in Spain). But such relief hits all investors alike, independent of the solvency of their respective debtors.

• Or sovereign default writedowns of the face value and interest payments or reprofiling of such payments. These can take various forms.

For example, exchanges of short-run debt for long-run debt and adjustments of the interest payments can help restore sustainability to debt dynamics.

More

Μεταχρονολογημένης επιταγής εγκώμιον

του Γιώργου Προκοπάκη

Protagon.gr
8 Σεπτεμβρίου 2012

Στην ελληνική οικονομία συνέβαινε μια παγκόσμια πρωτοτυπία (τουλάχιστον ως προς την έκτασή της). Επί χρόνια η αγορά ζούσε με ένα σημαντικό μέρος του τζίρου της σε μεταχρονολογημένες επιταγές. Η χρηματοδότηση της ρευστότητας γινόταν:

1. Από τις τράπεζες με το πιστωτικό όριο που έδινε κάθε τράπεζα στον επιχειρηματία πελάτη της – ουσιαστικά κυλιόμενα και ανακυκλούμενα δάνεια.

2. Από την ίδια την αγορά, η οποία αποδεχόμενη τις μεταχρονολογημένες επιταγές των δραστηριοποιούμενων στο πλαίσιό της, παρείχε ουσιαστικά το ισοδύναμο των κεφαλαίων κίνησης.

Η αγορά η ίδια λοιπόν παρείχε το «φθηνό χρήμα» στους επιχειρηματίες που ξεπερνούσε τις δυνατότητες των τραπεζών ή αρνιόταν να παράσχει το τραπεζικό σύστημα. Εκτιμήσεις ανεβάζουν τις δύο γραμμές χρηματοδότησης σε περίπου €30 δισ την κάθε μία, μέχρι τις αρχές της κρίσης. Δηλαδή, η αγορά, με τα επίπεδα φερεγγυότητας στα οποία είχε ισορροπήσει, είχε φτιάξει εκ των ενόντων ένα δεύτερο σύστημα βραχυχρόνιων χορηγήσεων. Ας θυμηθούμε πως κάθε τόσο έβγαινε στις εφημερίδες η είδηση ότι «οι ακάλυπτες επιταγές έφτασαν το τάδε ποσόν». Το ποσό αυτό μέχρι το 2009 ήταν της τάξεως των €100 με €150 εκατ. Τα «κόκκινα δάνεια» μέσα στην ίδια την αγορά ήταν μόλις μισό τοις εκατό! Ο μόνος λόγος που οι τράπεζες δεν ζήλευαν τις επιδόσεις της ίδιας της αγοράς, ήταν οι εγγυήσεις που έπαιρναν από τους πελάτες τους και οι οποίες κάτι άξιζαν. Το ενδιαφέρον βέβαια είναι πως, οι μεν χορηγήσεις των τραπεζών καταγράφονταν, έστω διαχεόμενες, στα βιβλία των τραπεζών. Το σύστημα χορηγήσεων με τις μεταχρονολογημένες επιταγές, υπήρχε, κινούσε (σε κάποιο βαθμό) την οικονομία, αλλά δεν καταγραφόταν πουθενά. Κι όμως ήταν καθημερινή πρακτική. Είναι χαρακτηριστικό πως η ελληνική νομοθεσία δεν αναγνωρίζει την έννοια «μεταχρονολόγηση» στις επιταγές. Αν πήγαινε όμως κάποιος να εισπράξει μια μεταχρονολογημένη επιταγή πριν την ώρα της, η ίδια η τράπεζα, παρανομούσα, τον έδιωχνε! Κυρίως, γιατί μετείχε σ’ αυτό το σύστημα παρα-χορηγήσεων «σπάζοντας» στο 80% τις επιταγές πελατών της. Ισορροπία του συστήματος!

Περισσότερα

Συνωμοτούν εναντίον της Ελλάδας;

του Π.Κ. Ιωακειμίδη

Τα Νέα
7 Σεπτεμβρίου 2012

Υπάρχει κάποια κοινή συνισταμένη, ένας μίτος που να συνδέει όλα τα ευρισκόμενα στο Κοινοβούλιο κόμματα, πρωτίστως της αντιπολίτευσης, από το ένα άκρο ώς το άλλο (αν και με ευδιάκριτες παραλλαγές και διαφοροποιήσεις στα κόμματα της Αριστεράς), σε ό,τι αφορά κυρίως την οικονομική κατάσταση της χώρας;

Υπάρχει, και δεν νομίζω ότι είναι απλά και μόνο η αντιμνημονιακή τοποθέτηση, κάτι που θα μπορούσε να κατανοηθεί ως ακραία, πλην όμως θεμιτή, αντιπολίτευση, πολύ περισσότερο εάν συνοδευόταν (και) από ένα εναλλακτικό σχέδιο προτάσεων και πρωτοβουλιών για την αντιμετώπιση της κρίσης. Η κοινή συνισταμένη είναι, λίγο - πολύ, η αποδοχή, με παραλλαγές οπωσδήποτε, του «εσώκλειστου εθνολαϊκισμού» ως κυρίαρχης ιδεολογικής πλατφόρμας αλλά και της συνταγής που θα μπορούσε να θεραπεύσει τη νοσούσα χώρα από τα προβλήματα, την κρίση, το αδιέξοδο. Ο εσώκλειστος εθνολαϊκισμός δεν αντιστρατεύεται απλά τα μέτρα του Μνημονίου ως λάθος, αναποτελεσματικά, ενδεχομένως αδιέξοδα. Ο εσώκλειστος εθνολαϊκισμός θεωρεί ότι τα μέτρα αυτά σκοπίμως και ηθελημένα στοχεύουν στην εξαθλίωση ή και εξόντωση του ελληνικού λαού και στην υποδούλωση της χώρας προκειμένου οι εμπνευστές τους, δηλαδή η τρόικα (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα - ΕΚΤ, Διεθνές Νομισματικό Ταμείο - ΔΝΤ), να καταληστεύσουν τον πλούτο της χώρας. Σ' αυτή την εκδοχή πρόκειται δηλαδή για μια άθλια συνωμοσία των ξένων ενάντια στην Ελλάδα, απ' αυτές που διαχρονικά εξυφαίνονται ενάντια στη χώρα αυτή και στον λαό της και που την έχουν οδηγήσει στην κρίση και στο αδιέξοδο. Οτιδήποτε κακό έχει συμβεί στο παρελθόν στη χώρα αυτή υπήρξε το αποτέλεσμα μιας τέτοιας συνωμοσίας ή, στην καλύτερη εκδοχή, το προϊόν του «ξένου δακτύλου» και των επεμβάσεων των ξένων (που βεβαίως υπήρξαν, αλλά δεν ήσαν όλες κατ' ανάγκην ζημιογόνες). Οτιδήποτε καλό έγινε οφείλεται αποκλειστικά «στις άοκνες προσπάθειες και μόνο του ελληνικού λαού και κοινωνίας». Η ιδεολογική επένδυση της συνωμοτικής θεωρίας προσφέρεται σε διάφορες εκδοχές και εντάσεις από τον εθνολαϊκισμό. Από την απλουστευτική έως γελοιότητας άποψη ότι οι ξένοι μάς ζηλεύουν και θέλουν να μας εξοντώσουν γιατί είμαστε ο περιούσιος λαός του πλανήτη, το κέντρο του κόσμου, έως τις περισσότερο σύνθετες εκδοχές που παραπέμπουν σε κυνικές νεοφιλελεύθερες ή ιμπεριαλιστικές στρατηγικές για την επέκταση ή επιβίωση, ενδυνάμωση του κυρίαρχου καπιταλιστικού προτύπου οικονομικής οργάνωσης.

Περισσότερα

Λένε ψέματα τα μαθηματικά;

του Κίμωνος Χατζημπίρου

Τα Νέα
7 Σεπτεμβρίου 2012

Η παγκόσμια κατάταξη των χωρών ως προς το κατά κεφαλήν ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ) το 2011 θέτει την Ελλάδα στην 36η θέση, δίπλα σε χώρες όπως η Νέα Ζηλανδία, η Τσεχία, η Σαουδική Αραβία. Η αντίστοιχη κατάταξη ως προς την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας το 2011 της δίνει την 90ή θέση, κοντά σε χώρες όπως η Αλγερία, η Αρμενία, η Γεωργία, ο Λίβανος. Κατά κανόνα, το εγχώριο προϊόν μιας χώρας είναι υψηλό όταν η ανταγωνιστικότητά της δημιουργεί προϊόντα με επιτυχημένη παρουσία στη διεθνή αγορά. Κατά κανόνα, οι θέσεις των χωρών στις δύο παγκόσμιες κατατάξεις δεν απέχουν πολύ. Η Ελλάδα αποτελεί την εντυπωσιακή εξαίρεση από τους κανόνες.

Η οικονομική λογική ορίζει ότι μια έντονη στρέβλωση δεν μπορεί να διαρκέσει. Οταν υστερείς σε ανταγωνιστικότητα, θα πέσει το ΑΕΠ μέχρι να πλησιάσουν τα δύο μεγέθη. Η οικονομία μιας χώρας είναι μεν πολυπλοκότερο σύστημα, αλλά δεν παύει να μοιάζει με ένα μαγαζί όπου, μακροπρόθεσμα, τα έξοδα δεν γίνεται να υπερβαίνουν τα έσοδα. Ούτε ο νεοφιλελευθερισμός, ο σοσιαλισμός ή ο πατριωτισμός, ούτε κάποια νομική, συνδικαλιστική ή θρησκευτική προσέγγιση μπορούν να ανατρέψουν τα απλά μαθηματικά.

Για να συγκλίνουν τα δύο μεγέθη, υπάρχει ο δύσκολος και μακρύς δρόμος της αύξησης της ανταγωνιστικότητας. Χρειάζεται όμως η κοινωνία να ξεπεράσει τον εαυτό της, να αρθούν εμπόδια, όπως η διαφθορά, η γραφειοκρατία και το διογκωμένο Δημόσιο, να δημιουργηθούν έμπνευση και καινοτομία, να αξιοποιηθεί θαρραλέα η τεχνολογία. Η ανάπτυξη απαιτεί ξένες επενδύσεις που προϋποθέτουν, μεταξύ άλλων, μείωση του κόστους εργασίας. Για να αυξηθούν οι εξαγωγές, πρέπει να παραχθούν αγαθά και υπηρεσίες ελκυστικά για τον υπόλοιπο κόσμο, παράλληλα η πώληση ακινήτων σε ξένους μπορεί να αποτελέσει μια συμπληρωματική έμμεση εξαγωγική δραστηριότητα. Ο άλλος δρόμος είναι η μείωση του ΑΕΠ μέχρι το επίπεδο της χαμηλής ανταγωνιστικότητας. Πόσο δηλαδή; Η Ελλάδα ως προς το κατά κεφαλήν ΑΕΠ πέρασε τα τελευταία χρόνια από την 27η στην 36η θέση και, αν δεν βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα, η πορεία οδηγεί τουλάχιστον στην 90ή. Με μια πρόχειρη γραμμική εκτίμηση προκύπτει ότι στην περίπτωση αυτή μισθοί, συντάξεις, ενοίκια, τιμές ακινήτων κ.λπ. θα διαιρούνταν περίπου διά τρία. Ο πάτος λοιπόν βρίσκεται πολύ χαμηλά. Η ανεπάρκεια στις εξαγωγές ανταγωνιστικών αγαθών και υπηρεσιών κινδυνεύει να οδηγήσει σε πραγματική φτώχεια και δραματικές συνέπειες, όπως η μαζική εξαγωγή ικανών νέων ανθρώπων, που θα αξιοποιούνται σε άλλες χώρες, εξαιτίας της υψηλότατης ανεργίας στη δική τους. Πρόκειται για εφιαλτικό αλλά χρήσιμο σενάριο, διότι αποκαλύπτοντας τα πραγματικά όρια της στρέβλωσης βοηθά στην κατανόηση του μεγέθους και της φύσης της.

Περισσότερα

Ισχυρή ασπίδα για το ευρώ

του Γιώργου Προκοπάκη

Τα Νέα
7 Σεπτεμβρίου 2012

Το πρόγραμμα Outright Monetary Transactions (OMT - Αμεσες Νομισματικές Συναλλαγές) που παρουσίασε χθες ο Μάριο Ντράγκι φιλοδοξεί να είναι η οριστική απάντηση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στην αβεβαιότητα σχετικά με την μακροημέρευση του ευρώ ως ενιαίου νομίσματος της ευρωζώνης.

Τα βασικά χαρακτηριστικά του προγράμματος είναι:

- Η παρέμβαση θα είναι απεριόριστη και θα αφορά μόνον τη δευτερογενή αγορά ομολόγων. Δεν θα δημιουργεί πληθωριστικές πιέσεις (δεν θα τυπώνεται χρήμα, δηλαδή), γιατί προβλέπονται αντίστοιχες πωλήσεις άλλων στοιχείων ενεργητικού. Θα αφορά στήριξη βραχυπρόθεσμου χρέους, κυρίως ομόλογα λήξεως τριετίας.

- Η ΕΚΤ απεμπολεί το καθεστώς του «προνομιακού πιστωτή» (seniority).

- Για να προχωρήσει η ΕΚΤ στη στήριξη των ομολόγων μιας χώρας, πρέπει αυτή να ενταχθεί σε πρόγραμμα στήριξης του EFSF/ESM. Η χώρα πρέπει να παράσχει και εγγυήσεις. Θα επιδιώκεται η συμμετοχή του ΔΝΤ όχι ως συγχρηματοδότη, αλλά για την τεχνική υποστήριξη στον προσδιορισμό των όρων ένταξης μιας χώρας και στην εποπτεία της συμμόρφωσης με τους όρους.

Περισσότερα