Η οικονομική κρίση ως έλλειμμα πολιτισμού και το ομοιοπαθητικό του αντίδοτο

του Νικόλαου Γ. Ιντζεσίλογλου

Αγγελιοφόρος
22 Ιανουαρίου 2012

Οι σύγχρονές μας κοινωνίες των αρχών της δεύτερης δεκαετίας του 21ου αιώνα, χαρακτηρίζονται από μια βαθιά κρίση μετάβασης προς κάτι διαφορετικό από αυτό που μέχρι σήμερα υπήρχε. Σπάνια αυτή η αίσθηση του τέλους μιας εποχής και της αρχής μιας άλλης υπήρξε τόσο συνειδητή και έντονη όσο στις μέρες μας.

Στην πραγματικότητα, και κατά το παρελθόν, μέσα στην ανθρώπινη ιστορία, υπήρξαν ανάλογες περίοδοι, που θεωρήθηκαν και ως περίοδοι πνευματικής και πολιτισμικής κρίσης. Συνήθως αυτή η πολιτισμική κρίση συνοδεύεται κι από οικονομική κρίση. Κατά μία άποψη, η οικονομική κρίση προκαλεί και την πολιτισμική κρίση. Κατά μία άλλη άποψη, συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο. Η πολιτισμική κρίση προκαλεί την πιο μεγάλη και βαθιά οικονομική κρίση, έστω κι αν η πολιτισμική κρίση βιώνεται, στο επίπεδο της καθημερινής ζωής της μεγάλης πλειονότητας των ανθρώπων-μελών μιας κοινωνίας, κυρίως ως οικονομική κρίση.

Η οικονομική κρίση είναι πιο απτή, πιο υλική. Η πολιτισμική κρίση είναι πιο αδιόρατη, πιο απροσδιόριστη, λιγότερο συνειδητή, αλλ’ αυτό δε σημαίνει ότι είναι και λιγότερο καταστροφική για τον ατομικό και συλλογικό βίο των ανθρώπων. Η πολιτισμική κρίση είναι πρωτίστως κρίση ιδεών, αξιών, νοοτροπίας, στάσεων ζωής και πολύχρονα εγκαταστημένων συνηθειών και πρακτικών του ιδιωτικού και του δημόσιου βίου. Κάποιοι από τους πολιτισμικούς παράγοντες, όπως η ιδέα και αξία της ελευθερίας, η μεταξύ των ανθρώπων και η προς τους θεσμούς εμπιστοσύνη, καθώς επίσης και η ελπίδα για ένα καλύτερο μέλλον, έχουν ιδιαίτερα μεγάλη σημασία και η έλλειψή τους προκαλεί πολιτισμική κρίση, που εκδηλώνεται και ως πολιτική και οικονομική κρίση, αλλά και ως κρίση γενικά στις μεταξύ των ανθρώπων σχέσεις.

Για το λόγο τούτο, μια από τις χειρότερες μορφές υπαρξιακής ατομικής, συλλογικής κοινωνικής και πολιτικής κρίσης είναι η κρίση του πολιτισμικού θεμελίου των 3Ε, που είναι έλλειμμα πολιτισμού και αναλύεται σε έλλειμμα Ελευθερίας, Εμπιστοσύνης και Ελπίδας (3Ε).

Ως αντίδοτο στην πολιτισμική κρίση που προκαλείται από το έλλειμμα των 3Ε, προτείνεται το πολιτισμικό σύστημα των 3Α, ως ένα είδος ομοιοπαθητικού αντίδοτου στην κρίση πολιτισμού. Το όνομα 3Α για το προτεινόμενο αντίδοτο, προκύπτει από τα αρχικά τριών αρετών-αρχών: της Αυτοκυριαρχίας, της Αυτάρκειας και της Ανοικτότητας.

Περισσότερα