Συνωμοτούν εναντίον της Ελλάδας;

του Π.Κ. Ιωακειμίδη

Τα Νέα
7 Σεπτεμβρίου 2012

Υπάρχει κάποια κοινή συνισταμένη, ένας μίτος που να συνδέει όλα τα ευρισκόμενα στο Κοινοβούλιο κόμματα, πρωτίστως της αντιπολίτευσης, από το ένα άκρο ώς το άλλο (αν και με ευδιάκριτες παραλλαγές και διαφοροποιήσεις στα κόμματα της Αριστεράς), σε ό,τι αφορά κυρίως την οικονομική κατάσταση της χώρας;

Υπάρχει, και δεν νομίζω ότι είναι απλά και μόνο η αντιμνημονιακή τοποθέτηση, κάτι που θα μπορούσε να κατανοηθεί ως ακραία, πλην όμως θεμιτή, αντιπολίτευση, πολύ περισσότερο εάν συνοδευόταν (και) από ένα εναλλακτικό σχέδιο προτάσεων και πρωτοβουλιών για την αντιμετώπιση της κρίσης. Η κοινή συνισταμένη είναι, λίγο - πολύ, η αποδοχή, με παραλλαγές οπωσδήποτε, του «εσώκλειστου εθνολαϊκισμού» ως κυρίαρχης ιδεολογικής πλατφόρμας αλλά και της συνταγής που θα μπορούσε να θεραπεύσει τη νοσούσα χώρα από τα προβλήματα, την κρίση, το αδιέξοδο. Ο εσώκλειστος εθνολαϊκισμός δεν αντιστρατεύεται απλά τα μέτρα του Μνημονίου ως λάθος, αναποτελεσματικά, ενδεχομένως αδιέξοδα. Ο εσώκλειστος εθνολαϊκισμός θεωρεί ότι τα μέτρα αυτά σκοπίμως και ηθελημένα στοχεύουν στην εξαθλίωση ή και εξόντωση του ελληνικού λαού και στην υποδούλωση της χώρας προκειμένου οι εμπνευστές τους, δηλαδή η τρόικα (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα - ΕΚΤ, Διεθνές Νομισματικό Ταμείο - ΔΝΤ), να καταληστεύσουν τον πλούτο της χώρας. Σ' αυτή την εκδοχή πρόκειται δηλαδή για μια άθλια συνωμοσία των ξένων ενάντια στην Ελλάδα, απ' αυτές που διαχρονικά εξυφαίνονται ενάντια στη χώρα αυτή και στον λαό της και που την έχουν οδηγήσει στην κρίση και στο αδιέξοδο. Οτιδήποτε κακό έχει συμβεί στο παρελθόν στη χώρα αυτή υπήρξε το αποτέλεσμα μιας τέτοιας συνωμοσίας ή, στην καλύτερη εκδοχή, το προϊόν του «ξένου δακτύλου» και των επεμβάσεων των ξένων (που βεβαίως υπήρξαν, αλλά δεν ήσαν όλες κατ' ανάγκην ζημιογόνες). Οτιδήποτε καλό έγινε οφείλεται αποκλειστικά «στις άοκνες προσπάθειες και μόνο του ελληνικού λαού και κοινωνίας». Η ιδεολογική επένδυση της συνωμοτικής θεωρίας προσφέρεται σε διάφορες εκδοχές και εντάσεις από τον εθνολαϊκισμό. Από την απλουστευτική έως γελοιότητας άποψη ότι οι ξένοι μάς ζηλεύουν και θέλουν να μας εξοντώσουν γιατί είμαστε ο περιούσιος λαός του πλανήτη, το κέντρο του κόσμου, έως τις περισσότερο σύνθετες εκδοχές που παραπέμπουν σε κυνικές νεοφιλελεύθερες ή ιμπεριαλιστικές στρατηγικές για την επέκταση ή επιβίωση, ενδυνάμωση του κυρίαρχου καπιταλιστικού προτύπου οικονομικής οργάνωσης.

Περισσότερα

Λένε ψέματα τα μαθηματικά;

του Κίμωνος Χατζημπίρου

Τα Νέα
7 Σεπτεμβρίου 2012

Η παγκόσμια κατάταξη των χωρών ως προς το κατά κεφαλήν ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ) το 2011 θέτει την Ελλάδα στην 36η θέση, δίπλα σε χώρες όπως η Νέα Ζηλανδία, η Τσεχία, η Σαουδική Αραβία. Η αντίστοιχη κατάταξη ως προς την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας το 2011 της δίνει την 90ή θέση, κοντά σε χώρες όπως η Αλγερία, η Αρμενία, η Γεωργία, ο Λίβανος. Κατά κανόνα, το εγχώριο προϊόν μιας χώρας είναι υψηλό όταν η ανταγωνιστικότητά της δημιουργεί προϊόντα με επιτυχημένη παρουσία στη διεθνή αγορά. Κατά κανόνα, οι θέσεις των χωρών στις δύο παγκόσμιες κατατάξεις δεν απέχουν πολύ. Η Ελλάδα αποτελεί την εντυπωσιακή εξαίρεση από τους κανόνες.

Η οικονομική λογική ορίζει ότι μια έντονη στρέβλωση δεν μπορεί να διαρκέσει. Οταν υστερείς σε ανταγωνιστικότητα, θα πέσει το ΑΕΠ μέχρι να πλησιάσουν τα δύο μεγέθη. Η οικονομία μιας χώρας είναι μεν πολυπλοκότερο σύστημα, αλλά δεν παύει να μοιάζει με ένα μαγαζί όπου, μακροπρόθεσμα, τα έξοδα δεν γίνεται να υπερβαίνουν τα έσοδα. Ούτε ο νεοφιλελευθερισμός, ο σοσιαλισμός ή ο πατριωτισμός, ούτε κάποια νομική, συνδικαλιστική ή θρησκευτική προσέγγιση μπορούν να ανατρέψουν τα απλά μαθηματικά.

Για να συγκλίνουν τα δύο μεγέθη, υπάρχει ο δύσκολος και μακρύς δρόμος της αύξησης της ανταγωνιστικότητας. Χρειάζεται όμως η κοινωνία να ξεπεράσει τον εαυτό της, να αρθούν εμπόδια, όπως η διαφθορά, η γραφειοκρατία και το διογκωμένο Δημόσιο, να δημιουργηθούν έμπνευση και καινοτομία, να αξιοποιηθεί θαρραλέα η τεχνολογία. Η ανάπτυξη απαιτεί ξένες επενδύσεις που προϋποθέτουν, μεταξύ άλλων, μείωση του κόστους εργασίας. Για να αυξηθούν οι εξαγωγές, πρέπει να παραχθούν αγαθά και υπηρεσίες ελκυστικά για τον υπόλοιπο κόσμο, παράλληλα η πώληση ακινήτων σε ξένους μπορεί να αποτελέσει μια συμπληρωματική έμμεση εξαγωγική δραστηριότητα. Ο άλλος δρόμος είναι η μείωση του ΑΕΠ μέχρι το επίπεδο της χαμηλής ανταγωνιστικότητας. Πόσο δηλαδή; Η Ελλάδα ως προς το κατά κεφαλήν ΑΕΠ πέρασε τα τελευταία χρόνια από την 27η στην 36η θέση και, αν δεν βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα, η πορεία οδηγεί τουλάχιστον στην 90ή. Με μια πρόχειρη γραμμική εκτίμηση προκύπτει ότι στην περίπτωση αυτή μισθοί, συντάξεις, ενοίκια, τιμές ακινήτων κ.λπ. θα διαιρούνταν περίπου διά τρία. Ο πάτος λοιπόν βρίσκεται πολύ χαμηλά. Η ανεπάρκεια στις εξαγωγές ανταγωνιστικών αγαθών και υπηρεσιών κινδυνεύει να οδηγήσει σε πραγματική φτώχεια και δραματικές συνέπειες, όπως η μαζική εξαγωγή ικανών νέων ανθρώπων, που θα αξιοποιούνται σε άλλες χώρες, εξαιτίας της υψηλότατης ανεργίας στη δική τους. Πρόκειται για εφιαλτικό αλλά χρήσιμο σενάριο, διότι αποκαλύπτοντας τα πραγματικά όρια της στρέβλωσης βοηθά στην κατανόηση του μεγέθους και της φύσης της.

Περισσότερα

Ισχυρή ασπίδα για το ευρώ

του Γιώργου Προκοπάκη

Τα Νέα
7 Σεπτεμβρίου 2012

Το πρόγραμμα Outright Monetary Transactions (OMT - Αμεσες Νομισματικές Συναλλαγές) που παρουσίασε χθες ο Μάριο Ντράγκι φιλοδοξεί να είναι η οριστική απάντηση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στην αβεβαιότητα σχετικά με την μακροημέρευση του ευρώ ως ενιαίου νομίσματος της ευρωζώνης.

Τα βασικά χαρακτηριστικά του προγράμματος είναι:

- Η παρέμβαση θα είναι απεριόριστη και θα αφορά μόνον τη δευτερογενή αγορά ομολόγων. Δεν θα δημιουργεί πληθωριστικές πιέσεις (δεν θα τυπώνεται χρήμα, δηλαδή), γιατί προβλέπονται αντίστοιχες πωλήσεις άλλων στοιχείων ενεργητικού. Θα αφορά στήριξη βραχυπρόθεσμου χρέους, κυρίως ομόλογα λήξεως τριετίας.

- Η ΕΚΤ απεμπολεί το καθεστώς του «προνομιακού πιστωτή» (seniority).

- Για να προχωρήσει η ΕΚΤ στη στήριξη των ομολόγων μιας χώρας, πρέπει αυτή να ενταχθεί σε πρόγραμμα στήριξης του EFSF/ESM. Η χώρα πρέπει να παράσχει και εγγυήσεις. Θα επιδιώκεται η συμμετοχή του ΔΝΤ όχι ως συγχρηματοδότη, αλλά για την τεχνική υποστήριξη στον προσδιορισμό των όρων ένταξης μιας χώρας και στην εποπτεία της συμμόρφωσης με τους όρους.

Περισσότερα

Παραμένει σε βαθειά ύφεση η οικονομία - 6,4% το β’ 6μηνο

Καθημερινή
7 Σεπτεμβρίου 2012

Σε μεγάλη ύφεση, της τάξης του 6,3%, βρέθηκε και το β΄τρίμηνο εφέτος η ελληνική οικονομία, εξαιτίας της συρρίκνωσης επενδύσεων και κατανάλωσης. Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), μετέβαλε, έστω και οριακά, επί τα χείρω τις αρχικές εκτιμήσεις της για μείωση του ΑΕΠ το β΄ τρίμηνο κατά 6,2%.

Ως αποτέλεσμα, μετά και την πτώση του ΑΕΠ κατά 6,5% το α΄ τρίμηνο, η ύφεση στην Ελλάδα το α΄ εξάμηνο να είναι της τάξης του 6,4%.

Διεθνείς οργανισμοί εκτιμούν ότι για το σύνολο του 2012 η μείωση του ΑΕΠ στην ελληνική οικονομία θα αγγίξει το 7% και η χώρα θα βιώσει το 5ο έτος συνεχούς ύφεσης. Ενώ, θεωρείται δεδομένο ότι οι πρόσθετοι περιορισμοί στα εισοδήματα με το νέο πακέτο των μέτρων, θα επιδεινώσουν την κατάσταση.

Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, οι βασικές αιτίες για τη συνεχιζόμενη ύφεση είναι η συρρίκνωση των ακαθάριστων επενδύσεων παγίου κεφαλαίου κατά 19,4%, και η πτώση της καταναλωτικής δαπάνης των νοικοκυριών κατά 8% (η συνολική καταναλωτική δαπάνη μειώθηκε κατά 7,2%).

Στον αντίποδα, ο περιορισμός του ελλείμματος του εμπορικού ισοζυγίου κατά 39,9%, αντιστάθμισε μόνο εν μέρει τη μείωση του ΑΕΠ.

Περισσότερα

The ECB puts a sting in the tail

by Stephanie Flanders

BBC News
September 7, 2012

Former US Secretary of State Henry Kissinger famously asked: "If I want to talk to Europe, which number do I call?" For the past three years, global financial markets have been asking a similar question: "If I want to destroy the euro, who's going to stop me?"

Surveying the carnage in European financial markets, investors wanted to know who, or what, ultimately stood behind this currency. When push came to shove, who was ultimately going to be there, with deep pockets, to hold the whole thing together.

Governments have tried, and failed to take on this role, while the European Central Bank (ECB) has tried very hard to avoid it. But yesterday, to an important extent, it gave up trying.

Yes, the support the ECB president described will come with conditions. Yes, it has come pretty late in the day. And yes, the president of the German central bank has a point when he suggests that the central bank is putting its independence at risk with this "unlimited" pledge, and potentially building up trouble for the future propping up governments.

More

Output effects of fiscal consolidations

by Carlo Favero and Francesco Giavazzi

Vox
September 7, 2012

The austerity debate hangs on the question of how fiscal policy affects economic output – but answering that question is no easy task. This column presents a paper that, it argues, overcomes some of the problems with identifying cause and effect.

The austerity debate turns on a central economic logic – how does fiscal policy affect output? This is a tricky question since declining output can affect fiscal policy just as much as fiscal policy can affect growth. Governments, after all, don’t make policy in a vacuum.

The key to estimating the effects of fiscal policy on output is this identifying shifts in fiscal policy that are 'exogenous'. Policy changes that are not a response to the state of output – as would be the case, for instance, of a fiscal expansion induced by a fall in output.

Following the approach pioneered by Romer and Romer (2010), Devries at al. (2011) have collected and described – using the records available in official documents – the multi-year fiscal consolidation plans announced (and then implemented or revised) by 17 OECD countries over a quarter of a century (1980-2005). Among all these stabilisation plans the authors have selected those that were designed to reduce a budget deficit and to put the public debt on a sustainable path, which should guarantee their 'exogeneity'.

Using the Devries et al (2011) data, we find that it matters crucially how the consolidation occurs (Alesina et al. 2012).

• Fiscal adjustments based upon spending cuts are much less costly in terms of output losses than tax-based ones.

The difference is remarkable in its size and it cannot be explained by different monetary policies during the two types of adjustments. We find instead that:

• The heterogeneity in the effects of the two types of fiscal adjustments is mainly due to the response of private investment, rather than that to consumption growth.

Interestingly, the responses of business and consumers’ confidence to different types of fiscal adjustment show the same asymmetry as investment and consumption: business confidence (unlike consumer confidence) picks up immediately after expenditure-based adjustments.

More

Read the Paper

The ECB Wades In Deeper

Wall Street Journal
Editorial
September 6, 2012

Mario Draghi laid out the European Central Bank's latest bond-buying venture Thursday, and we suppose the good news is that it isn't as sweeping as it might have been.

In July the ECB President said the central bank would do "whatever it takes" to keep the euro zone together. Speculation has since been rife that Mr. Draghi was preparing a bond-buying bazooka to bring down the yields of Spanish and Italian government bonds.

The Outright Monetary Transactions program that Mr. Draghi announced Thursday amounts to a moderate-sized bazooka, despite Mr. Draghi's insistence that it is merely about making monetary policy work. In practical terms these transactions are another giant step into fiscal policy. This is far from the original vision of the euro, and the costs to the central bank's political independence will be steep.

More

European Central Bank trots out another fix for the euro crisis

Washington Post
Editorial
September 7, 2012

As its annual vacation season ends, Europe is sinking into an economic bog. Unemployment in Greece is 24.4 percent; capital flight from Spain is accelerating and barter is spreading; Italy’s growth rate has turned negative. Even in France, thought to be one of Europe’s economic pillars, unemployment tops 10 percent. Though Europe’s leaders have held summit after summit, and announced one plan after another, nothing they have done seems to have ended the continent’s frightening decline.

Now comes the latest proposed fix, from the European Central Bank. Bank President Mario Draghi announced Thursday that it will buy short- and medium-term government bonds of debt-swamped countries — most notably Spain and Italy — thus reducing their financing costs. The ECB will offset these purchases by selling other securities on its balance sheet, thus “sterilizing” its bond purchases and preventing inflation. The upshot is that the ECB has offered to replace the private credit markets as a source of cash for these troubled countries, thus relieving them of the threat of bond-market-imposed insolvency.

More

The Latest Attempt to Save the Euro

New York Times
Editorial
September 6, 2012

It took a while, but on Thursday Mario Draghi, the president of the European Central Bank, explained what he meant last July when he said he would do whatever it takes to save the euro.

Largely as expected, Mr. Draghi said that the E.C.B. plans to buy government bonds issued by troubled euro zone nations, a strategy to hold down borrowing costs in countries like Spain and Italy and, in the process, buy them time to rebuild their recession-racked economies.

What wasn’t fully anticipated was the bleak economic backdrop of the announcement. The E.C.B. revised its projections downward to show a contraction in the euro zone this year of 0.2 percent to 0.6 percent. The Organization for Economic Cooperation and Development also downgraded its assessment, saying that the euro zone recession would worsen in the second half of 2012 while growth in other developed nations, including the United States, would continue to be slow.

Financial markets mostly ignored the pessimistic forecasts, instead rallying on the E.C.B.’s pledge of a new rescue effort. But the broader economic picture underscores the urgency — and limitations — of the latest move.

More

The weakest will win in the euro battle

by John Plender

Financial Times
September 6, 2012

In the age-old battle between creditors and debtors, weak sovereign borrowers and overstretched banks more often than not triumph over financially strong creditors. Look no further than the unfolding eurozone saga for confirmation of this rule. Indeed the latest European Central Bank initiative to buy distressed eurozone sovereign debt through so-called outright monetary transactions perfectly illustrates how the illusion of creditor power is progressively being stripped away.

Of course, Germany is the dominant actor in this drama. Yes, it has been the chief architect of moralistic austerity programmes for “profligate” citizens of southern Europe and Ireland as a precondition of transfers that the German people would otherwise regard as anathema. True, the burden of adjustment is widely seen as falling exclusively on the debtors, who will be subject to supposedly strict conditionality under the ECB’s new buying plan.

Yet the underlying reality is that the ECB’s new initiative, aimed at putting to rest investors’ fears about the reversibility of the euro, may prove to be just one in a succession of implicit transfers to the eurozone’s distressed debtors.

There is no escaping the fact that northern Europe has incurred substantial losses on its loans to southern Europe and Ireland, which have yet to be fully recognised. When formal default occurs this will simply confirm that an involuntary resource transfer has taken place, as Mark Cliffe, group chief economist at ING, points out.

More

Euro-Area Bond-Buying Plan Is Progress

Bloomberg
Editorial
September 6, 2012

European Central Bank President Mario Draghi has announced his much-anticipated bond-buying plan. The short version: The bank will purchase sovereign bonds on the open market in unlimited quantities, but only after troubled countries request the aid and agree to fiscal conditions that other euro-area governments would impose.

It’s not the shock and awe we called for, but it is an important move and could relieve the financial pressure on Spain, Italy and other distressed euro-area governments. However, we have a few reservations.

Before we get to them, give Draghi some credit for pressing on with his plan over the opposition of Germany’s Bundesbank. Give Draghi credit, too, for the fact that his diagnosis of the problem is mostly correct.

The price of Spanish and Italian debt had begun to reflect not just solvency concerns but also the fear that the euro system might unravel. Guaranteeing the integrity of the currency system -- which is how Draghi rationalizes his plan -- is a proper and reasonable role for the ECB.

Draghi was also right to say that the ECB’s interventions would be “unlimited.” An arbitrary ceiling would have given the markets a target to shoot down. A similar logic applies to his decision not to announce a formal cap on borrowing costs for countries whose bonds the ECB will buy. That would have failed the credibility test and been one more hostage to fortune.

More

Τα σχέδια του Ντράγκι

της Ελίζας Παπαδάκη

Τα Νέα
6 Σεπτεμβρίου 2012

Παρά τις επαναλαμβανόμενες διαβεβαιώσεις των ευρωπαίων ηγετών για την προσήλωσή τους στην Ευρώπη και το ευρώ, η απειλή να διαλυθεί η νομισματική ένωση είναι παρούσα. Διότι οι διαβεβαιώσεις παραμένουν γενικόλογες. Βήματα έχουν γίνει, σημαντικά μάλιστα, αλλά εξακολουθούν να απέχουν από το αναγκαίο ενιαίο, συγκεκριμένο σχέδιο για να ξεπεραστεί η κρίση και να προχωρήσουν από κοινού οι χώρες της ευρωζώνης. Ισχυρό εμπόδιο είναι οι εντεινόμενες τάσεις στις εθνικές κοινωνίες κατά της ευρωπαϊκής ενοποίησης και αλληλεγγύης, της δυσπιστίας μέχρι και εχθρικής προκατάληψης σε κάθε χώρα απέναντι στις υπόλοιπες, στις βόρειες ιδίως κατά των νοτίων που δοκιμάζονται από την κρίση του χρέους, αλλά και αντίστροφα∙ τις καλλιεργούν πολιτικοί και διαμορφωτές της κοινής γνώμης, υπηρετώντας ποικίλα επιμέρους βραχυχρόνια συμφέροντα. Ετσι, ενώ ορκίζονται στην Ευρώπη, οι σημερινοί πρωθυπουργοί ή πρόεδροι φαίνεται να βρίσκονται σε αδυναμία να τις αποκρούσουν άμεσα και αποφασιστικά, καθώς απέναντι στα εθνικά τους ακροατήρια αισθάνονται κατά πρώτο λόγο υπόλογοι, σε αυτά προσβλέπουν για να επανεκλεγούν.

Με τις ανησυχητικές τάσεις επανεθνικοποίησης πολιτικών και ιδεολογιών ίσως να επιβίωνε για κάποιο χρόνο η Ευρώπη, ώσπου να ωριμάσουν οι συνθήκες για την υπέρβασή τους, με την προϋπόθεση ότι θα καταβάλλονταν πολύ πιο έντονες προσπάθειες για να συγκρατηθούν λαϊκοί φόβοι και να μεταστραφεί μια διογκούμενη σήμερα αρνητική κοινή γνώμη, για να ανοίξει ξανά πειστικά μια προοπτική απασχόλησης και ευημερίας για όλες τις χώρες-μέλη. Τέτοιες διαδικασίες στις δημοκρατίες απαιτούν χρόνο. Αυτός ο χρόνος όμως πλέον δεν υπάρχει. Ο κατακερματισμός της κοινής χρηματοπιστωτικής αγοράς που στηρίζει το ευρώ είναι ήδη γεγονός. Το τεκμηριώνουν τα τελευταία στατιστικά στοιχεία που δημοσίευσε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα: για ένα δάνειο μέχρι πέντε ετών μια ισπανική μικρομεσαία επιχείρηση καταβάλλει επιτόκιο 6,5%, μια ιταλική 6,24%, ενώ μια γερμανική 4%, το χαμηλότερο από το 2003, μια γαλλική 4,1%. Στην Ελλάδα η αντίστοιχη επιχείρηση δανείζεται με 7,6%! Με τέτοια ακριβά επιτόκια που επιβαρύνουν το κόστος παραγωγής, πώς να ανακτήσουν ανταγωνιστικότητα και πώς να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας εκείνες ακριβώς οι χώρες που πλήττονται σήμερα; Και πόσο δυσκολότερο γίνεται, επομένως, να ανταποκριθούν στις δεσμεύσεις για τη δημοσιονομική εξυγίανση και για τις μεταρρυθμίσεις που έχουν αναλάβει, όταν η ύφεση βαθαίνει και η ανεργία αυξάνεται; Ο κατακερματισμός εκφράζεται άλλωστε και στη μείωση των διασυνοριακών πιστώσεων στην ευρωζώνη - από 60% στα μέσα του 2011 σε 40% τώρα - καθώς οι τράπεζες σπεύδουν να περιορίσουν την έκθεσή τους στις χώρες της λεγόμενης «περιφέρειας».

Περισσότερα

The ECB acts – but still needs help

by Mohamed El-Erian

Financial Times
September 6, 2012

This year, the critical question in Europe has changed from whether policymakers could find the required policy instincts – they have – to whether they are moving fast enough to get ahead of the deleveraging by the private sector.

By announcing a new conditional bond purchase program on Thursday, the European Central Bank took a major step to close what, at one time, seemed a near-insurmountable deficit in this race. It now needs the support of other policymaking bodies to fully eliminate the gap.

European policymakers and politicians were very slow in 2009-10. Insufficient understanding of regional debt dynamics, together with widespread denial that Europe could be on the receiving end of a typical “emerging market crisis,” made it even harder to coordinate policy in a monetary union with very different initial conditions among its 17 member countries. The longer this persisted, the more policies fell behind the exiting of private capital.

As the regional crisis deepened in 2011, governments and the ECB adopted a policy approach more commensurate with the complexity of the crisis. Namely, seeking to break the link between sovereign credit deterioration and banking sector weakness, trying to change the policy mix for struggling countries and, at the regional level, addressing design flaws in the original monetary union through banking and fiscal unions and closer political integration.

More

The Markets Will Not Do The ECB's Bidding

by George Kesarios

Seeking Alpha
September 6, 2012

The ECB is trying to make the markets do its bidding. In essence, it is trying to copy Federal Reserve tactics. That is, tell the markets what you want to do and how far you want to go and hope the market will front run you.

However, in order for this tactic to work, you need to have credibility. Credibility is something that the ECB does have.

Yes the leaks, rumors and expectations that the ECB will be forced to do something, has lowered yields a bit on Spanish and Italian debt over the past several weeks. However, a bit lower means that the market does not believe the ECB. If the markets believed full-heartedly that the ECB will bring Spanish and Italian yields low enough to really make a difference, then I think we would have seen massive buying in the debt markets.

And talking about credibility, how does the ECB expect to sterilize these operations? Also, why would the ECB want to sterilize these operations in the first place? I mean, isn't the whole QE thing about unsterilized operations? Also, I find it almost impossible to believe they will sterilize these operations offering the markets a 0.10% yield.

Before the Greek PSI, the ECB bought about 50 billion euros of Greek bonds. The only thing it accomplished was to temporarily stop the fall of Greek bonds and to give a break to desperate bond investors, who found a buyer and dumped Greek debt on the ECB.

More

Tick tock: Events as early as next week could challenge the assumption that time is on the euro zone’s side

Economist
September 8, 2012

At least August was quiet. Thanks to Mario Draghi, chief of the European Central Bank (ECB), euro-zone policymakers got some badly needed R&R. His promise in July to “do whatever it takes” to protect the euro from speculation was enough to persuade traders to pack their bags and head for the Riviera. Yet the euro zone now looks woefully behind in its mission to save the single currency. That is partly because a rescue is genuinely complicated. But it is also because too many people think that time is on their side.

Just now, sluggishness may seem like an odd accusation. The next month will contain a summer’s worth of news. As we went to press, Mr Draghi was to put flesh on his pledge to limit the cost of medium-term borrowing by governments (and hence companies). On September 12th Germany’s senior court will rule on whether a euro-zone rescue fund is constitutional. The same day the Dutch will vote and the European Commission will unveil its thoughts on a Europe-wide banking supervisor—a step towards a banking union. Within weeks the troika that has just arrived in Athens will report back on whether to give Greece its next slug of rescue money. And all the while, a restless succession of meetings will continue as leaders prepare for a big summit in October.

But, measured against what needs to be done, this is inadequate. Even if the ECB successfully intervenes, the euro zone’s politicians must ultimately determine the euro’s fate. Although work on a banking union has begun, they are many months away from actually setting one up. Leaders increasingly recognise the dangers of excessive austerity, but they still routinely demand harsh budgets as a token of merit. The debate about mutualising some government debt, which this newspaper thinks essential to restoring confidence, has barely begun. The vague German demand to shift political power to federal Brussels has hardly been broached in France.

More

Will Mario Draghi’s plan be enough?

by Stephanie Flanders

BBC News
September 6, 2012

If Jean-Claude Trichet had ever declared that the European Central Bank (ECB) was willing to provide a "fully effective backstop" against the break-up of the euro, it's quite possible that the crisis in the eurozone would be over by now.

Of course countries like Spain would still be having a tough time, but we might well not be talking about them as much - and we might not be paying so much attention to ECB press conferences.

Needless to say, Mario Draghi's predecessor at the top of the ECB never said anything nearly as supportive. And the bond purchases he reluctantly sanctioned in 2010 and 2011 were a lot more half-hearted than the programme of "outright monetary transactions" described, at some length, by Mr Draghi, today.

Is talk of an ECB "backstop" enough to resolve the crisis in the autumn of 2012, under President Draghi? Initially, some in the financial markets seemed to have their doubts. The immediate reaction to Mr Draghi was that people sold euros, and the value of the currency fell. But stock markets have leaped since the end of the press conference, suggesting that - for once -the ECB has not disappointed.

More

Άλλαξε το κοινωνικό πρόσωπο της χώρας

του Απόστολου Λακασά

Καθημερινή
6 Σεπτεμβρίου 2012

Εκθεση του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών αποτυπώνει τις δραματικές μεταβολές στην Ελλάδα του 2012, εξαιτίας της κρίσης

Τα τελευταία δυόμισι χρόνια, η ελληνική κοινωνία έζησε κοσμοϊστορικές αλλαγές. Βεβαιότητες για συνεχή βελτίωση της οικονομικής κατάστασης της χώρας, και κατ' επέκταση των ατομικών εισοδημάτων, ακυρώθηκαν, οι άνεργοι τριπλασιάστηκαν, τα έσοδα των εργαζομένων μειώθηκαν κατά 13,2 δισεκατομμύρια ευρώ. Αυτά προκύπτουν από την έρευνα «Το κοινωνικό πορτρέτο της Ελλάδας 2012» του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών (ΕΚΚΕ), την οποία παρουσιάζει σήμερα η Κ.

Το μείζον ζήτημα της ελληνικής κοινωνίας σήμερα είναι η ανεργία. Περίπου 900 θέσεις εργασίας χάνονται κάθε μέρα στην Ελλάδα, λέει το ΕΚΚΕ, οι άνεργοι έχουν ξεπεράσει το 1 εκατομμύριο, το ποσοστό της ανεργίας κινείται στο 23%. «Στην αρχή σκέφτεσαι ότι εντάξει, τώρα δεν έχεις δουλειά, αύριο θα βρούμε δουλειά. Περνάει λίγο ο καιρός, δεν βρίσκεις δουλειά, μπαίνεις στο χρέος, αναγκαστικά, και την οικονομική ανέχεια. Το συνειδητοποιείς πολύ σύντομα...», είπε ένας 55χρονος στους ερευνητές του ΕΚΚΕ. Η λιτότητα και η ύφεση ανέδειξαν νέα ή όξυναν προϋπάρχοντα προβλήματα και στρεβλώσεις της ελληνικής οικονομίας, που τοποθετούν τη χώρα πολύ χαμηλά στους δείκτες της ανταγωνιστικότητας, διεθνώς. Ολιγοπώλια και κλειστά επαγγέλματα, υπερτροφικό και μη παραγωγικό κράτος, αναποτελεσματική δημόσια διοίκηση, γραφειοκρατία και διαφθορά, στρεβλό παραγωγικό μοντέλο, υψηλές ασφαλιστικές εισφορές, χαμηλή παραγωγικότητα είναι ορισμένα από αυτά.

«Αναμφισβήτητα, η πιο εντυπωσιακή και δραματική συνέπεια της πολύπλευρης κρίσης, που αντιμετωπίζει η χώρα από το 2009, είναι η κατάρρευση του κοινωνικού συμβολαίου που είχε συνομολογηθεί την περίοδο της Μεταπολίτευσης ανάμεσα στα δύο κόμματα που εναλλάσσονταν στην εξουσία και τα μικρομεσαία στρώματα (δημόσιοι υπάλληλοι, επαγγελματίες, μικροϊδιοκτήτες)». Αυτό αναφέρουν οι ερευνητές (Α. Μουρίκη, Δ. Μπαλούρδος, Ο. Παπαλιού, Ν. Σπυροπούλου, Ε. Φαγαδάκη. Ε. Φρονίμου), οι οποίοι τονίζουν επίσης την ανάγκη να ενισχυθεί η κοινωνική έρευνα στη χώρα μας, που κινδυνεύει να συρρικνωθεί λόγω της ανάγκης για δραστικές περικοπές και των συγχωνεύσεων φορέων.

Περισσότερα

Διαβάστε τη μελέτη του ΕΚΚΕ

Ανεργία: Άλμα στο 24,4% με 1,22 εκατ. ανέργους

Καθημερινή
6 Σεπτεμβρίου 2012

Στο 24,4% εκτινάχθηκε η ανεργία στη χώρα τον Ιούνιο, από 23,5% τον Μάιο 2012 και 17,2% τον Ιούνιο πέρυσι. Άνεργοι είναι πλέον 1.216.410 άτομα, καθώς μέσα σε έναν χρόνο περίπου 1.000 πολίτες έχαναν κάθε ημέρα την εργασία τους. Ειδικά για τους νέους έως 24 ετών, η ανεργία αποτελεί «μάστιγα» και καταρρίπτει κάθε αρνητικό ρεκόρ, καθώς «εκτοξεύτηκε» στο 55%. Αλλά, και στην πλέον παραγωγική ηλικιακή ομάδα (25- 34 ετών), η ανεργία «σκαρφάλωσε» στο 32,1%.

Αναλυτικά, από την έρευνα εργατικού δυναμικού της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ), προκύπτουν τα εξής:

Οι άνεργοι ανήλθαν τον Ιούνιο εφέτος σε 1.216.410 άτομα και αυξήθηκαν κατά 358.334 άτομα σε σχέση με τον Ιούνιο πέρυσι (αύξηση 41,8%) και κατά 50.666 άτομα σε σχέση με τον Μάιο 2012 (αύξηση 4,3%).

Το σύνολο των απασχολουμένων εκτιμάται ότι ανήλθε σε 3.766.415 άτομα και μειώθηκαν κατά 358.340 άτομα σε σχέση με τον Ιούνιο 2011 (μείωση 8,7%) και κατά 34.337 άτομα σε σχέση με τον Μάιο 2012 (μείωση 0,9%).

Ο οικονομικά μη ενεργός πληθυσμός ανήλθε σε 3.372.097 άτομα. Οι οικονομικά μη ενεργοί (τα άτομα που δεν εργάζονται ούτε αναζητούν εργασία), αυξήθηκαν κατά 20.194 άτομα σε σχέση με τον Ιούνιο πέρυσι (αύξηση 0,6%) και κατά 5.251 άτομα σε σχέση με τον Μάιο 2012 (αύξηση 0,16%).

Περισσότερα

European Exceptionalism

by Jean-Claude Trichet

Project Syndicate
September 6, 2012

The creation of Europe’s economic and monetary union is unique in the history of sovereign states. The eurozone constitutes a “society of states” of a completely new type, one that transcends the traditional Westphalian concept of sovereignty.

Like individuals in a society, eurozone countries are both independent and interdependent. They can affect each other both positively and negatively. Good governance requires that individual member states and the European Union’s institutions fulfill their responsibilities. Above all, economic and monetary union means just that: two unions, monetary and economic.

Europe’s monetary union has worked remarkably well. Since the euro’s launch in 1999, price stability has been maintained for 17 countries and 332 million people, with average yearly inflation of just 2.03% – better than Germany’s record from 1955 to 1999. Moreover, the eurozone has created 14.5 million new jobs since 1999, compared to 8.5-9 million in the United States. This is not to say that Europe does not have a serious unemployment problem; but there is no obvious inferiority in Europe: all advanced economies must boost job creation.

More

Waiting for Draghi

by Stephanie Flanders

BBC News
September 6, 2012

Bad news: the next stage of the never-ending saga that is the eurozone crisis could depend on some arcane bits of monetary policy and some not very attractive words.

Mario Draghi will stand up this afternoon to explain how the European Central Bank's governing council has decided to back up his pledge to "do whatever it takes, within our mandate" to hold the single currency together.

Even more than usual, the markets will be focusing on the exact wording - and listening out for some key phrases, some of which are easier to understand than others.

When it comes to the ECB buying the debt of sovereign governments such as Spain, there are three pieces of terminology that matter today.

More

Competitiveness Gap Widening in Europe, Study Finds

New York Times
September 5, 2012

European economies are diverging in competitiveness, according to a report published Wednesday that highlighted a growing north-south divide as one of the factors at the heart of the continuing euro zone crisis.

The annual rankings of 144 nations, published by the World Economic Forum, show a vast difference between the best- and worst-performing nations in the 17-nation single currency area, with Finland taking third place and Greece languishing in the 96th spot — the lowest in the European Union.

Switzerland, which is not a part of the European Union, takes top place in the global table, with Singapore second, the United States occupying 7th position — down two places from last year — and Canada at 14th. China, in 29th place, is rated the most competitive among large emerging markets.

The survey comes during a crucial period for the euro zone, with the European Central Bank’s governing council due to meet Thursday and intensive discussions under way among European leaders both about Greece and about broader efforts to stem the debilitating debt crisis.

More

Mario Draghi’s Big Moment, Continued

Bloomberg
Editorial
September 6, 2012

Europe emerges from its summer torpor with untapped disasters in waiting.

On Thursday, attention turns to Mario Draghi, the president of the European Central Bank, and the plans, if any, he will announce to help manage the European Union’s financial crisis. Next, on Sept. 12, Germany’s constitutional court will rule on the legality of the European Stability Mechanism, the euro area’s new permanent bailout fund, and the fiscal pact that curbs government deficits. If either event goes badly, watch out.

In July, Draghi aroused expectations that he has so far been unable to meet when he promised the ECB would do “whatever it takes” to defend the euro system. This was seen as a pledge of unlimited bond buying aimed at lowering the long-term interest rates that Spain, Italy and other distressed sovereign borrowers must pay.

We have been recommending such a course for months. But it turned out Draghi’s promise was less a binding commitment to the markets than an attempt to nudge dissenters on the ECB’s governing council -- notably, Bundesbank President Jens Weidmann, who opposes an unorthodox bond-buying program on principle -- to fall into line. They didn’t.

Thursday will show whether Draghi has finally reached agreement with the dissenters, so that some kind of compromise effort can proceed, or whether he has to play for time yet again.

More

ECB holds back from bond yield cap

Financial Times
September 5, 2012

The European Central Bank will refrain from publishing any formal cap on bond yields when it announces a new plan to buy distressed eurozone sovereign debt at its governing council meeting on Thursday, two people familiar with the matter said.

The programme, dubbed “monetary outright transactions” in internal ECB discussion papers, was first outlined last month by Mario Draghi, the bank’s president, and – after fierce debate over its merits – is set to be revealed in detail following the meeting of the bank’s executive board and the 17 heads of eurozone central banks.

It has met with open opposition from the German Bundesbank, the guardian of the doctrine that central banks should focus solely on price stability. The leaders of France, Spain and Italy have by contrast lobbied hard in favour and they were joined on Wednesday by leading business groups from those three countries and Germany, who called for “decisive actions” from European institutions including the ECB and governments.

More

What Remains: On the European Union

by Mark Mazower

The Nation
September 24, 2012

Spinelli’s Dream

Baked by the Mediterranean sun beating down on the Tyrrhenian Sea, the volcanic islets of Santo Stefano and Ventotene lie some sixty miles off the Italian coast. Each is a few square miles of parched, treeless and windswept rock, inhabited since Roman times chiefly by lizards, seagulls and political prisoners. Santo Stefano is the smaller of the two, dominated even now by the weed-infested ruins of the extraordinary Bourbon prison built on Benthamite principles at the end of the eighteenth century. The slightly larger island, Ventotene, was the administrative headquarters of the prison complex under fascism, and it was there, with nothing but the sinister rock of Santo Stefano to disrupt the monotony of the horizon, that a small group of Italian political prisoners came together in the early years of World War II to diagnose the source of Europe’s ills and propose a better future. What emerged in the summer of 1941 would become known as the Ventotene Manifesto. Its main author, a young activist named Altiero Spinelli, would become a legendary figure in the pantheon of postwar Europeanism, a leading federalist and advocate of integration who, until his death in 1986, played a prominent role in the drive toward European union.

The starting point for the manifesto was naturally the failure of the League of Nations and the rise of fascism and Nazism. The text denounced both the league’s naïve confidence in international law and fascism’s idolatry of the state, and went on to argue that the national state itself was now a threat to the peace: Europe required not another League of Nations but full-blown federation. The Communists were criticized for preaching the virtues of class conflict, yet although Spinelli had recently broken with the party, what he offered was in many ways a kindred vision: “progressive forces” who believed in federation would act in the name of the “masses,” but they would be that minority of “serious internationalists” capable of acting decisively in a Leninist fashion to provide guidance in the critical moments when fascism and Nazism crumbled, moments “during which the popular masses are anxiously awaiting a new message.” The struggle was not going to be against this or that ideological current; rather, it would be against those “reactionary forces” that aimed to restore the power of the national state. The task was to make federation work, and if individual states wanted to go their own way, they would have to be compelled to see the truth. Only a European federation had the answers to the problems of mixed ethnicity and geography that had brought war to the continent, and twice, through Europe, to the world. Instead of spreading conflict, Europe should unify itself, even as humankind awaited “the more distant future when the political unity of the entire globe becomes a possibility.”

More

This essay is adapted from Mark Mazower’s Governing the World: The History of an Idea, coming this month from the Penguin Press.

Τα μέτρα που (πάλι) διχάζουν

του Πάνου Καζάκου

Τα Νέα
5 Σεπτεμβρίου 2012

Τα νέα μέτρα που αποφάσισε η κυβέρνηση δίνουν συνέχεια στο δράμα μετάβασης που ζούμε. Από την έναρξη της κρίσης εξελίσσεται μια εν πολλοίς χαοτική αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας του κράτους και της οικονομίας και στις σχέσεις ανάμεσα σε κράτος και κοινωνία. Ζούμε δηλαδή το αργό τέλος του μεταδικτατορικού (ή μεταπολεμικού;) κρατιστικού μας μοντέλου. Αυτή η διαδικασία θρυμματίζει προσδοκίες και σχέδια ζωής που στηρίχτηκαν σε σαθρές βάσεις.

Η κυβέρνηση αποφάσισε τελικά να εφαρμόσει τις δεσμεύσεις με την τρόικα (Μνημόνιο ΙΙ). Κατά τη γνώμη μου, η γενική κατεύθυνση που καθορίζεται στο Μνημόνιο είναι ορθή όπως και πολλά από τα αντίστοιχα μέτρα δημοσιονομικής εξυγίανσης. Το ίδιο ισχύει και για τις περισσότερες προτεινόμενες (και πάντοτε αναβαλλόμενες ή νοθευόμενες στην πράξη) μεταρρυθμίσεις.

Βέβαια, μόνα τους τα τελευταία μέτρα οδηγούν την οικονομία σε βαθύτερη ύφεση, γιατί απλώς αφαιρούν από το εισοδηματικό κύκλωμα 11,88 δισ. ευρώ τα επόμενα χρόνια. Αλλά αποτελούν προϋπόθεση για την εκταμίευση της επόμενης «δόσης» που μπορεί να σταθεροποιήσει την οικονομία, γιατί θα επιτρέψει την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, την πληρωμή των προμηθευτών του Δημοσίου και την κάλυψη μέρους του τρέχοντος ελλείμματος. Μαζί με άλλες πρωτοβουλίες για τη χρηματοδότηση προγραμμάτων από την ΕΤΕ, η εισροή πόρων (περίπου 32 δισ. ευρώ) μπορεί να αντισταθμίσει εν πολλοίς την υφεσιακή επίπτωση στην οικονομία, δηλαδή να σταματήσει τον κατήφορο. Ας προσθέσουμε ότι αν τελικά αποφευχθεί ο κίνδυνος εξόδου της χώρας από την ευρωζώνη, θα μειωθεί σημαντικά η αβεβαιότητα για το μέλλον της οικονομίας που επιδρά αρνητικά σε επενδυτικές αποφάσεις.

Περισσότερα

Competitive advantages: A comparison of competitiveness and wealth

Economist
September 5, 2012

Switzerland tops the latest global competitiveness ranking of 144 countries by the World Economic Forum, best known for its annual shindig in Davos (a Swiss ski resort). It is closely followed by Singapore, while Finland has replaced Sweden in third place. That may be some comfort to the Finns, whose economy is lagging while Sweden’s is thriving. Of the big emerging economies, China remains on top, with Brazil moving up. The most striking fall is for the United States, which has dropped in the rankings for four years in a row. It is now seventh. The rankings, based on criteria such as availability of capital, flexibility of labour markets, economic stability, infrastructure and public services, also reveal the mountains that the troubled countries of southern Europe need to climb. Greece is in 96th place. Plotting the rankings against GDP per person reveals an unsurprising link: competitiveness brings wealth, but rich countries can most easily afford competitiveness. They can also squander it though. Outliers on the chart include countries that are more wealthy than their competitiveness suggests—or even vice-versa.

More

Full Report

Greece’s Underground Economy Grows

24/7 Wall St.
September 5, 2012

Greece does not have the means to police its underground economy, which is considered very large compared to the size of the country. Austerity measures that cut the size of government will make enforcement of tax laws even more difficult. That is too bad because there is a lot of money to be had if only Greece could get cash from parts of its economy that are largely hidden from sight.

A new study by accounting firm Global Financial Integrity (GFI) claims:

The Greek economy lost US$261 billion to crime, corruption, and tax evasion from 2003-2011.

That may not seem a large amount by U.S. standards, but Greece’s gross domestic product was only $310 billion (nominal) last year and is shrinking rapidly.

GFI says that something strange has happened recently. There were “massive illicit inflows of US$90 billion in 2010 and US$109 billion in 2011.”

Expert Dr. Kar, who worked as a former senior economist at the International Monetary Fund before joining GFI reports:

Given the massive illicit flows into and out of Greece, there is every reason to believe that Greece’s underground economy is likely to continue growing at an increasing rate.

Greece’s economy has become so corrupt that it is worth the investment of criminal elements to mine the riches of potential illegal activity there.

More

See also here and here

Οι Δύο Πληγές μας

του Παύλου Ελευθεριάδη

news247
5 Σεπτεμβρίου 2012

Η ελληνική χρεοκοπία του 2010-12 έχει προκαλέσει δύο πληγές. Η πρώτη είναι οικονομική και την νιώθουν πρώτα οι άνεργοι και οι νέοι αλλά και όλοι όσους τους έχει αγγίξει η αβεβαιότητα και φτώχεια. Η δεύτερη πληγή είναι ψυχική και την νιώθουμε όλοι το ίδιο, είναι η πληγή της αδικίας.

Ξέρουμε όλοι ότι στη ρίζα του το πρόβλημα της Ελλάδας είναι πρόβλημα δικαιοσύνης. Εδώ και πολλά χρόνια βλέπουμε ή υποψιαζόμαστε ότι η δημοκρατία μας κατήντησε έρμαιο αδίστακτων και αρπακτικών επιχειρηματιών και πολιτικών, αυτό που συχνά ονομάζουμε διαπλοκή αλλά συμπεριλαμβάνει και άλλους οργανωμένους επιτήδειους μικρότερου βεληνεκούς. Κάποιοι μας κλέβουν. Η επιρροή μεγάλων συνδικάτων του δημοσίου τομέα ήταν και παραμένει σκανδαλώδης. Οι ειδήσεις για τον Άκη Τσοχατζόπουλο, τον Τάσο Μαντέλη και τον Θεόδωρο Τσουκάτο επιβεβαίωσαν τους χειρότερους φόβους μας.

Για μεγάλο διάστημα πολλοί ανεχόντουσαν τις συμπεριφορές αυτές, ίσως γιατί τις θεωρούσαν αναγκαίο κακό σε οποιαδήποτε δημοκρατία, και μάλιστα μια με τα τραύματα τα δικά μας. Θεωρούσαμε ίσως ότι οι συνέπειες θα ήταν μικρές. Ίσως γι αυτό συμμετείχαν εν γνώσει τους στην αδικία και πάρα πολλοί ελεύθεροι επαγγελματίες, δικηγόροι, γιατροί, μηχανικοί και άλλοι, που δήλωναν σχεδόν μηδενικά εισοδήματα και απέφευγαν οποιαδήποτε άμεση φορολόγηση.

Περισσότερα

The limits of a purely intra-euro rebalancing strategy

by Zsolt Darvas

Vox
September 5, 2012

The need to rebalance the debts of several Eurozone members is a major root of the current crisis. This column argues that a purely intra-euro rebalancing strategy has its limits and that a weaker euro would help. It urges the European Central Bank to adopt looser monetary policy, which is anyway justified in a highly recessionary environment.

The perceived failure of Greece, Portugal, and Spain to achieve sustainable external positions and economic growth inside the Eurozone is a major factor behind the current crisis. Their trade deficits should be turned to sizeable surpluses in which real exchange rate developments should play a role. Some adjustments, both in trade balances and real exchange rates, have already taken place in the past few years. Is the remaining adjustment a purely intra-Eurozone issue or does the external value of the euro play a role?

More

Tax evasion in Greece: In flagrante

Economist
September 4, 2012

"If I could get everyone in this room to pay their taxes, I wouldn’t need to be here." So muttered a member of the troika last year, in a room filled with Greece’s great and good. The problem of tax evasion in Greece has been pointed out many times during the debt crisis: Christine Lagarde, the head of the IMF, got into hot water over the summer with her comments that she felt more sympathy with children in Africa than tax evaders in Greece. But eradicating a culture of tax evasion is no small task, as a new paper by Nikolaos Artavanis of Virginia Tech and Adair Morse and Margarita Tsoutsoura of the University of Chicago Booth School of Business underlines.

The trio use a novel technique to calculate levels of tax evasion in Greece. The authors look at a dataset from a large Greek bank, which contains information on individual borrowers’ credit applications between 2003 and 2010. Taken at face value, the data for self-employed borrowers make no sense. On average, self-employed Greeks spend 82% of their monthly reported income—ie, the amount they declare to the tax office—on servicing debt payments. Some professions, like lawyers and doctors, appear to spend more than 100% of their income on debt servicing.

That cannot be right: a rough rule of thumb is that a third of income should go on debt payments. Banks would not lend at these steepling debt-to-income ratios. Weirder still, the delinquency rates on loans do not seem to vary in line with these ratios: self-employed Greek doctors are both the most indebted profession and the one with the lowest delinquency probabilities.

More

Read the Paper

Greece's Golden Dawn isn't a political party – it's more like a criminal gang

by Yiannis Baboulias

Guardian
September 4, 2012

The Greek far-right party Golden Dawn has been flirting with an "outlaw" rhetoric lately. Appealing to a disgruntled electorate, its MPs constantly try to point out that the Golden Dawn is unlike any other political party in Greece. They are right in this respect. In fact, they are not a party at all: they are acting like a gang of criminal thugs, and it should not be beyond the pale to declare their organisation as such.

"We feel disgusted in the parliament," said their leader, Nikos Mihaloliakos, in a speech to his followers on 25 August. "If they want us to, we can abandon it at any given moment and take to the streets. There, they shall see what the Golden Dawn is really about, they will see what battle means, they will see what struggle means, they will see what bayonets sharpened every night mean". Holding torches, they shouted "blood, honour, Golden Dawn" – a direct translation from the German "Blut und Ehre", the motto once carried by the Nazi SA. "It's you who are our Storm Detachments (Sturmabteilung). Let them come after you!" he continued, in his usual Nazi-inspired terms. Singing their official hymn "Raise the flags high" – again, a direct translation of the Nazi stormtroopers hymn "Die fachne hoch" – young men and women call for open, violent conflict both with the state and with any opponents on the ground.

An organisation with explicit ties to neo-nazism, advocating violence and attacking immigrants and anti-racist marches in the street: does this sound like a legitimate democratic party?

More

Can Draghi Be Believed?

by Simon Tilford

Project Syndicate
September 3, 2012

Mario Draghi, the president of the European Central Bank, has repeatedly claimed that the ECB will do everything necessary to save the euro. Nothing has been formally agreed yet, but the ECB is expected to announce a new government bond-buying program following next week’s meeting of its Governing Council. Will it work?

To have a significant impact on Italian and Spanish borrowing costs, the latest effort must be big enough to dispel the convertibility risk that underlies the extreme polarization of government bond yields across the eurozone: investors are loathe to hold Spanish and Italian debt, because they fear that both countries might be forced to leave the currency union. Unfortunately, it is highly unlikely that the ECB will do enough to persuade investors that membership is unequivocally forever, not least because Germany’s Bundesbank opposes any open-ended commitment to capping borrowing costs.

Spain, Italy, and the eurozone periphery face unprecedentedly high real borrowing costs, which are preventing a recovery in investment and hence economic growth. Without a return to growth, they cannot quell investors’ doubts about their fiscal sustainability and their banks’ solvency.

More

Greece as a Precautionary Tale of the Welfare State

by Aristides N. Hatzis

Chapter from the collective volume
After the Welfare State
edited by Tom G. Palmer
Atlas Economic Research Foundation
Washington, DC, 2012

Few contemporary democracies off er tales of institutional failure as startling as that of Greece. Despite a turbulent political history in the twentieth century, the Greek economy gained ground during decades of actual wealth creation, until the country’s main parties started to compete on the basis of welfare statism, based on populism and patronage. Law and economics scholar Aristides Hatzis shows how short-term pursuit of political advantage through statist policies generated corruption, indebtedness, and political collapse. Hatzis is professor of the philosophy of law and theory of institutions at the University of Athens and writes about the Greek crisis at GreekCrisis.net.

Modern Greece has become a symbol of economic and political bankruptcy, a natural experiment in institutional failure. It’s not easy for a single country to serve as a textbook example of so many institutional defi ciencies, rigidities, and distortions, yet the Greek government has managed it. The case of Greece is a precautionary tale for all others.

Greece used to be considered something of a success story. One could even argue that Greece was a major success story for several decades. Greece’s average rate of growth for half a century (1929–1980) was 5.2 percent; during the same period Japan grew at only 4.9 percent.

These numbers are more impressive if you take into consideration that the political situation in Greece during these years was anything but normal. From 1929 to 1936 the political situation was anomalous with coups, heated political strife, short-lived dictatorships, and a struggle to assimilate more than 1.5 million refugees from Asia Minor (about one-third of Greece’s population at the time). From 1936 to 1940 Greece had a rightist dictatorship with many similarities to the other European dictatorships of the time and during World War II (1940–1944) Greece was among the most devastated nations in terms of percentage of human casualties. Right aft er the end of the war a ferocious and devastating Civil War took place (in two stages: 1944 and 1946–1949) aft er an insurgency organized by the Communist Party. From 1949 to 1967 Greece off ered a typical example of a paternalistic illiberal democracy, deficient in rule of law, and on April 21, 1967, a military junta took power and ruled Greece until July 1974, when Greece became a constitutional liberal democracy. The economy of Greece managed to grow despite wars, insurgencies, dictatorships, and a turbulent political life.

Seven years aft er embracing constitutional democracy the nine (then) members of the European Community (EC) accepted Greece as its tenth member (even before Spain and Portugal). Why? It was mostly a political decision but it was also based on decades of economic growth, despite all the setbacks and obstacles. When Greece entered the EC, the country’s public debt stood at 28 percent of GDP; the budget defi cit was less than 3 percent of GDP; and the unemployment rate was 2–3 percent.

But that was not the end of the story.

You can read the rest of the chapter here

or you can download the entire volume (free):

More

Θα σε ξανάβρω στους μπαχτσέδες

του Γρηγόρη Φαρμάκη

Protagon.gr
3 Σεπτεμβρίου 2012

Όταν οι τεχνοκράτες της τρόικας, έμπειροι από αποστολές σε πρώην σοβιετικές δημοκρατίες του Καυκάσου και χώρες της υποσαχάριας Αφρικής, έμαθαν ότι έρχονται στην Ελλάδα, το θεώρησαν ευνοϊκή μετάθεση• στο κάτω-κάτω η Ελλάδα είναι μια χώρα δυτική. Όταν συνειδητοποίησαν την πραγματικότητα, είμαι σίγουρος ότι αναφώνησαν έκπληκτοι: «Μα, ανήκετε στη Δύση;» Δεν ήξεραν ότι είχαν έρθει σε μια χώρα που μιλάει ακόμα αυτάρεσκα για κουτόφραγκους κι αμερικανάκια. Ούτε εμείς βέβαια. Καθώς η κρίση ξεβράζει τα συντρίμια της παρακμής μας, αγανακτισμένους Υδραίους φοροφυγάδες εδώ, τυφλούς που είδαν το φως τους με τον πρώτο θαυματουργό έλεγχο εκεί, άξιες θυγατέρες που διορίζονται στη βουλή παραπέρα, και άλλα πατρογονικά ήθη κι έθιμα της φυλής, κι εμείς συχνά αναρρωτιόμαστε: «Ανήκομεν εις την Δύσιν;»

Η απάντηση βέβαια έχει δοθεί αρμοδίως και από τα πιο επίσημα χείλη. Την Τρίτη 29 Μαϊου του 2012, επέτειο ιστορική, αλλά και με ένα τρόπο συναφή με το θέμα μας - μερικοί υποστηρίζουν ότι την Τρίτη 29 Μαϊου του 1453 δόθηκε ιστορική απάντηση στο γεωγραφικό ερώτημα - ο Αλέξης ο Τσίπρας, μιλώντας σε ρωσικό τηλεοπτικό δίκτυο, δήλωνε: «Δεν μπορούμε να αποδεχθούμε το πεπαλαιωμένο δόγμα ότι η Ελλάδα ανήκει στη Δύση». Λίγους μήνες νωρίτερα, τον Οκτώβριο του 2011, την ίδια ακριβώς απάντηση, και στο ίδιο ακριβώς συγκείμενο, είχε δώσει και ο Γιώργος Καρατζαφέρης: «Αυτή η τυφλή προσήλωση στο δόγμα “ανήκομεν εις την δύσιν” μας έχει οδηγήσει εδώ που βρισκόμαστε σήμερα».

Μπορεί βέβαια και οι δύο να αντέκρουσαν την γνωστή ρήση του Κωνσταντίνου Καραμανλή δήθεν ως δόγμα εξωτερικής πολιτικής, όμως η πολιτική ρητορική είναι η πολύ υψηλή τέχνη των πολύ χαμηλών συμβολισμών για να περιοριζόμαστε στο αυτολεξεί νόημα. Πίσω από την πρόφαση της εξωτερικής πολιτικής κρύβονται θελελιώδεις πολιτικές επιλογές που άπτονται της ίδιας μας της Εθνικής Αλήθειας. Οι δυο λαοπρόβλητοι ηγέτες ποντάρουν με ασφάλεια στο ότι ίσως η «μη-Δύση» μάς ταιριάζει ιστορικά και πολιτισμικά περισσότερο.

Περισσότερα

Germans write off Greece, says poll

Financial Times
September 2, 2012

Only a quarter of Germans think Greece should stay in the eurozone or get more help from other countries in the currency union, a Financial Times/Harris poll has found.

The overwhelming verdict highlights Angela Merkel’s domestic dilemma as she comes under pressure in Europe to agree more time or money for Greece to get its €174bn second bailout back on track.

Negative German sentiment, detailed in the poll conducted in August, stands in marked contrast to that in Italy and Spain, where respondents were far more reluctant to cut Athens loose.

The diverging views pose a big challenge to EU leaders who this month must again grapple with how to deal with a new Greek government poised to ask for two more years to implement painful economic and government reforms demanded by international lenders as part of their three-year bailout programme.

Senior officials estimate that the Greek programme has already slipped by up to €20bn since it was agreed in February because of a worsening economic climate and official stasis in Athens through two rounds of divisive national elections. A decision on how to fill that gap must be made before an already-overdue €31bn aid payment is distributed next month.

More

U.S. Companies Brace for an Exit From the Euro by Greece

New York Times
September 2, 2012

Even as Greece desperately tries to avoid defaulting on its debt, American companies are preparing for what was once unthinkable: that Greece could soon be forced to leave the euro zone.

Bank of America Merrill Lynch has looked into filling trucks with cash and sending them over the Greek border so clients can continue to pay local employees and suppliers in the event money is unavailable. Ford has configured its computer systems so they will be able to immediately handle a new Greek currency.

No one knows just how broad the shock waves from a Greek exit would be, but big American banks and consulting firms have also been doing a brisk business advising their corporate clients on how to prepare for a splintering of the euro zone.

That is a striking contrast to the assurances from European politicians that the crisis is manageable and that the currency union can be held together. On Thursday, the European Central Bank will consider measures that would ease pressure on Europe’s cash-starved countries.

JPMorgan Chase, though, is taking no chances. It has already created new accounts for a handful of American giants that are reserved for a new drachma in Greece or whatever currency might succeed the euro in other countries.

More

In Pivotal Week for Euro Zone, a Test for the Central Bank’s Leader

New York Times
September 2, 2012

The last time Mario Draghi addressed the news media after a meeting of the European Central Bank, on Aug. 2, he disappointed investors who wanted him to crack his whip and immediately bring bond markets to heel. The markets dropped even before Mr. Draghi was done speaking.

Only in subsequent days and weeks did the bond markets calm down, as investors evidently absorbed his underlying message: that the central bank intended to take meaningful action against the euro debt crisis even if quick remedies were not possible.

But this Thursday, when the central bank meets again, Mr. Draghi, the bank’s president, could have a far harder time reconciling the expectations of twitchy financial markets with the limitations of his power. Although investors are counting on bold action, analysts say the bank probably needs more time to resolve internal differences and deliver on a promise to use its financial clout to tame runaway borrowing costs for the most troubled euro zone countries.

“Market expectation of Draghi’s ability to maneuver may be exaggerated,” said Marie Diron, a former economist at the central bank who advises the consulting firm Ernst & Young. “That could lead to a sell-off.”

More

My one piece of advice for Mr Draghi

by Wolfgang Münchau

Financial Times
September 2, 2012

It has been the eurozone’s misfortune that governments become complacent the very minute the European Central Bank starts to act. We saw it last year when the ECB injected €1tn into the banking system, and when the crisis resolution process immediately stalled. You see it now in Spain, where Mariano Rajoy is refusing to make a formal application for a full rescue programme. The fall in bond spreads has taken the pressure away.

But nowhere is the onset of complacency more evident than in the ongoing discussion about a banking union. I always suspected that Germany would turn out to be the stumbling block. And I was not surprised to read Wolfgang Schäuble in the Financial Times on Friday arguing that the ECB cannot conceivably supervise 6,000 banks – which the European Commission will propose next week. Michel Barnier, finance commissioner, says it makes no sense to limit a system of bank supervision to the largest banks. Northern Rock, Dexia and Bankia would all have fallen outside the remit of a central European regulator. The largest eurozone banks are much less of a problem than the countless undercapitalised regional banks run by people with no understanding of the risks they are taking.

Germany’s public banks, savings banks and mutual banks are lobbying hard not to fall under a European system. Their business models rely on a friendly neighbourhood regulator looking the other way. If you imposed stringent controls on the German banking systems, the cosy relationship between industry and banks would be disturbed. The Germans see Mr Barnier’s proposal as an attack on their economic model.

If the German position prevails – and it may well do – the project of a banking union will have irrevocably failed. There will be something called a banking union, announced and celebrated. The EU will congratulate itself, but it will be largely irrelevant to the workings of the financial sector. The eurozone will remain a monetary union with nationally supervised and crisis-prone banks for the foreseeable future.

More

Οι δύο δρόμοι

του Στάθη Ν. Καλύβα

Καθημερινή
2 Σεπτεμβρίου 2012

Κεντρική θέση στην ιστορία της μεταπολίτευσης κατέχει ο τρόπος με τον οποίο αναπτύχθηκε η σχέση κράτους και κοινωνίας. Πρόκειται για μια σχέση που βασίστηκε στο συνδυασμό τριών στοιχείων: στην ενθάρρυνση της λεηλασίας του δημόσιου πλούτου, στην απρόσκοπτη παρεμπόδιση της εφαρμογής των νόμων και στην προσδοκία της απλόχερης παροχής δημοσίων υπηρεσιών και αγαθών. Για να περιγράψουν τη σχέση αυτή εύληπτα και συνοπτικά, οι ιστορικοί του μέλλοντος ίσως χρησιμοποιήσουν τον όρο «κράτος α λα καρτ».

Η λειτουργία της κρατικής εξουσίας υπήρξε «α λα καρτ» γιατί καθόριζε τις υποχρεώσεις και τα δικαιώματα των πολιτών όχι με γενικούς κανόνες, αλλά με κριτήριο τις ιδιαίτερες απαιτήσεις και διαθέσεις τους. Οι πολίτες με τη σειρά τους απαιτούσαν συνεχώς παρεμβάσεις από το κράτος, μολονότι υπονόμευαν με τις πράξεις τους τη δυνατότητά του να παρεμβαίνει αποτελεσματικά. Η απαίτηση αυτή είχε, μάλιστα, τον χαρακτήρα του αυτονόητου και η τεράστια αντίφαση που εμπεριείχε δεν γινόταν καν αντιληπτή. Σύνθημα της φιλοσοφίας αυτής, μια κραυγή: «Πού είναι το κράτος;»

Τα τρία αυτά στοιχεία είναι αναπόσπαστα συνδεδεμένα μεταξύ τους. Η λεηλασία του κρατικού πλούτου δομήθηκε πάνω σε μια σιωπηρή τριμερή συμφωνία: ανθρώπων απ’ όλα ανεξαιρέτως τα κοινωνικά στρώματα, πολιτικών κομμάτων και ΜΜΕ. Μόνο έτσι μπορεί να ερμηνευθεί ο απίστευτος αριθμός των πλαστών συντάξεων και η ευκολία με την οποία οργανώθηκε η απάτη. Βέβαια, η δυναμική διεκδίκηση γενικών δικαιωμάτων και ειδικών προνομίων αποτελεί εγγενές στοιχείο της πολιτικής και όχι ελληνική ιδιαιτερότητα. Σύμφωνα με τον γνωστό αφορισμό του Harold Lasswell, «πολιτική είναι το ποιος παίρνει τι, πότε και πώς». Ομως, στις οργανωμένες κοινωνίες, η διεκδίκηση αυτή γίνεται μέσα στο πλαίσιο θεσμοθετημένων κανόνων, με αυστηρές κυρώσεις για όσους επιχειρούν την παράκαμψή τους. Στην Ελλάδα, αντίθετα, η παρεμπόδιση της εφαρμογής των νόμων έλαβε μορφή κυρίαρχης ιδεολογίας, βρίσκοντας στήριξη σε μια αριστερόστροφη αντίληψη που ερμήνευε την οποιαδήποτε διεκδίκηση ως επαναστατική πράξη. Πρόκειται για μιαν αντίληψη που καλλιεργήθηκε αρχικά στα φοιτητικά αμφιθέατρα, για να γίνει σιγά σιγά κομμάτι της εθνικής συνείδησης χάρη στην ακάματη δραστηριότητα κρατικοδίαιτων διανοουμένων, καλλιτεχνών και δημοσιογράφων.

Περισσότερα

Back to basics

του Μάνου Ματσαγγάνη

Protagon.gr
2 Σεπτεμβρίου 2012

Το πρώτο δεδομένο αφορά τον αριθμό όσων απασχολούνται στο Δημόσιο και στις ΔΕΚΟ. Είναι γνωστό (τεκμηριώνεται μεταξύ άλλων στις σχετικές μελέτες του Χρυσάφη Ιορδάνογλου) ότι το μέγεθος της δημόσιας απασχόλησης αυξήθηκε θεαματικά τη δεκαετία του 1980, λιγότερο θεαματικά στη συνέχεια, ενώ ανέβηκε ξανά απότομα την πενταετία 2004-2009. Επειδή κατά την πενταετία Καραμανλή δεν έγινε αισθητή κάποια ποσοτική επέκταση ή ποιοτική βελτίωση των δημοσίων υπηρεσιών, δικαιούται κανείς να θεωρεί ότι οι σχετικοί διορισμοί ήταν κατά κανόνα εντελώς περιττοί.

Επί πλέον, το 2010 - εν μέσω Μνημονίου! - ο αριθμός των δημοσίων υπαλλήλων έμεινε στάσιμος, παρότι συνταξιοδοτήθηκαν 53.400 δημόσιοι υπάλληλοι (άρα η κυβέρνηση Παπανδρέου διόρισε άλλους τόσους). Το 2011 αποχώρησαν 42.000 δημόσιοι υπάλληλοι ενώ προσελήφθησαν 12.600 (δηλ. κάπως καλύτερα αναλογία – αλλά και αυτή η αναλογία απέχει αρκετά από το 5:1 που ψήφισε η Βουλή).

Το δεύτερο δεδομένο αφορά τους μισθούς στο δημόσιο τομέα. Είναι επίσης γνωστό ότι την περίοδο πριν από την κρίση οι μισθοί των δημοσίων υπαλλήλων αυξήθηκαν σταθερά, ενώ εκείνοι των υπαλλήλων ΔΕΚΟ θεαματικά. Συγκεκριμένα, με βάση τα στοιχεία της ΤτΕ, τα ποσοστά αύξησης των μισθών (σε πραγματικούς όρους, δηλ. πάνω από τον πληθωρισμό) τη δεκαετία 2000-2009 ήταν +22,7% για το Δημόσιο και +56,8% για τις ΔΕΚΟ (έναντι +24,4% για τον μη τραπεζικό ιδιωτικό τομέα). Εντός του Δημοσίου, η αύξηση δεν ήταν ομοιόμορφη. Τα σχετικά στοιχεία είναι δυσεύρετα (γεγονός όχι άσχετο με το πρόβλημα). Πάντως, είναι γνωστό ότι π.χ. για τους πανεπιστημιακούς υπήρξε ασήμαντη, ενώ π.χ. για τους δικαστικούς σημαντική. Σύμφωνα με ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες που έχουν διαρρεύσει από το Υπουργείο Οικονομικών, η μέση δαπάνη μισθοδοσίας των δικαστικών είναι σήμερα περίπου 6.500 ευρώ το μήνα.

Το τρίτο δεδομένο αφορά τη μεταχείριση των ανέργων. Από τα τελευταία στοιχεία της ΕλΣτατ γνωρίζουμε ότι ο αριθμός των ανέργων το Μάιο ήταν περίπου 1.150.000. Από τα τελευταία στοιχεία του ΟΑΕΔ γνωρίζουμε ότι ο αριθμός των εγγεγραμμένων ανέργων τον Ιούλιο ήταν 795.000, ενώ από αυτούς μόνο 187.000 ελάμβαναν επίδομα ανεργίας. (Το χειμώνα ο αριθμός των επιδοτουμένων αυξάνεται, αφού οι κύριοι ωφελημένοι του επιδόματος ανεργίας όπως λειτουργεί σήμερα είναι οι εργοδότες σε κλάδους με εποχική απασχόληση - κυρίως ιδιοκτήτες ξενοδοχείων και φροντιστηρίων).

Περισσότερα

Can Europe Survive the Rise of the Rest?

by Timothy Garton Ash

New York Times
September 1, 2012

Who won the most medals at the Olympics? Europe. Who has the largest economy in the world? Europe again. And where do most people want to go on holiday? Europe, of course. On many measures of power, the European Union belongs with the United States and China in a global Big Three. Yet say that to officials in Beijing, Washington or any other world capital today and they would probably laugh out loud. As European leaders stagger into yet another round of crisis summitry, this potential superpower is widely viewed as the sick man of the developed world.

Why? The flawed design of the euro zone has made Europe’s recession more acute than America’s, and a collapse of the euro zone would drag the rest of the world economy down with it. But why haven’t Europeans shown the political will to save the euro zone by moving toward closer fiscal and political union? What happened to the forces that drove the project of European unification forward over the last 60 years? And, if those have faded, where might Europeans find new inspiration?

As I recently argued in Foreign Affairs, the five great drivers of European unification since the 1950s have now either disappeared or lost much of their energy.

More

See also

Justin Gabbard