Athens Review of Books
Μάιος 2011
Ένα χρόνο μετά την υπογραφή του Μνημονίου η κυβέρνηση έχει δεσμευτεί να συνεχίσει τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, να θεσμοθετήσει ένα αυστηρό μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό πλαίσιο, και να εφαρμόσει ένα πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων και αξιοποίησης ακίνητης περιουσίας του Δημοσίου ύψους 50 δισ. ευρώ. Όμως τα πρόσφατα μέτρα που ανακοίνωσε για να μειώσει το έλλειμμα κάτω του 3% μέχρι το 2014 επιβεβαιώνουν ότι οι προσπάθειες της κυβέρνησης δεν έχουν στόχο την εκ βάθρων αναδιάρθρωση της ελληνικής οικονομίας, αλλά την εξασφάλιση δανεικών για να συνεχιστεί η κρατική ασυδοσία χωρίς να θιγεί καίρια το κομματικό-συνδικαλιστικό κατεστημένο. Αυτή η στάση υποδηλώνει την αδυναμία των κομμάτων εξουσίας να ασκήσουν πολιτική με γνώμονα το δημόσιο συμφέρον.
Το τριετές πρόγραμμα οικονομικής σταθεροποίησης που συμφωνήθηκε με την τρόικα (ΕΕ, ΔΝΤ, ΕΚΤ) στις αρχές Μαίου 2010 κλείνει τον πρώτο χρόνο υλοποίησης αυτόν τον μήνα. Η τρόικα συμφώνησε να μας δανείσει 110 δισ. ευρώ την τριετία 2010-13, με όρους που αποτυπώνονται στο Μνημόνιο, για να μην κηρύξουμε στάση πληρωμών. Έχοντας χάσει την πρόσβαση στις κεφαλαιαγορές τον Απρίλιο του 2010, η Ελλάδα δεν είχε άλλη επιλογή από το Μνημόνιο προκειμένου να αγοράσει χρόνο για να μειώσει το δημοσιονομικό έλλειμμα και να βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας. Είναι χρήσιμο να εξετάσουμε τι κατάφερε η κυβέρνηση στον πρώτο χρόνο εφαρμογής του Μνημονίου και ποιες είναι οι προοπτικές εξόδου από την κρίση.
Για να αξιολογήσουμε τα αποτελέσματα της εφαρμογής του Μνημονίου πρέπει να ανατρέξουμε στα αίτια της κρίσης. Αντίθετα με άλλες χώρες της ΕΕ, στην Ελλάδα η κρίση δεν προήλθε από τοξικά προϊόντα στο τραπεζικό σύστημα αλλά από τη χρεοκοπία του Ελληνικού Δημοσίου. Η γιγάντωση του κράτους και οι παρεμβάσεις του στην οικονομία είναι η γενεσιουργός αιτία τόσο της δημοσιονομικής κρίσης όσο και της χαμηλής ανταγωνιστικότητας της οικονομίας. Το πελατειακό κράτος είναι αυτό που μοίρασε προσλήψεις, συντάξεις, προμήθειες, και επιδοτήσεις με δανεικά, καθώς και άδειες, ελάχιστες αμοιβές και εγγυημένα περιθώρια κέρδους σε βάρος του κοινωνικού συνόλου. Όταν πριμοδοτείς τους πάντες τελικά δεν πριμοδοτείς κανένα, απλώς μειώνεις την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας.
Το Μνημόνιο θέτει επομένως δύο στόχους: τη δημοσιονομική εξυγίανση και τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας για να τεθούν οι βάσεις για υγιή ανάπτυξη, κατοχυρώνοντας έτσι και την εύλογη προσδοκία των δανειστών μας ότι θα πάρουν πίσω τα δανεικά. Η επάνοδος της χώρας στις διεθνείς κεφαλαιαγορές προϋποθέτει σημαντική μείωση των ελλειμμάτων, ώστε ο λόγος του χρέους προς το ΑΕΠ να σταθεροποιηθεί σε πρώτη φάση και κατόπιν να μπει σε σταθερά πτωτική τροχιά. Όσο πιο γρήγορα αναπτύσσεται η οικονομία, τόσο πιο εύκολα επιτυγχάνεται η σταθεροποίηση του χρέους. Γι’ αυτό το Μνημόνιο περιλαμβάνει διαρθρωτικές παρεμβάσεις που έχουν σαν στόχο την αύξηση της προσφοράς αγαθών και υπηρεσιών και τη μείωση της σπατάλης στο Δημόσιο. Τέλος, για να αποφευχθεί ένας φαύλος κύκλος αρνητικών αλληλεπιδράσεων μεταξύ τραπεζών και πραγματικής οικονομίας, το Μνημόνιο προέβλεπε τη δημιουργία Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, προικισμένο με 10 δισ. € από τα 110 δισ. € του δανείου, για να εξασφαλιστεί η κεφαλαιακή επάρκεια των τραπεζών.
Περισσότερα
No comments:
Post a Comment