Thursday, April 14, 2011

Αναδιάρθρωση χρέους: Γιατί όχι τώρα

της Μιράντας Ξαφά

Επαγωγή

14 Απριλίου 2011

Στην χθεσινή της συνέντευξη στο ΒΗΜΑ, η κ. Βάσω Παπανδρέου ορθώς επισημαίνει ότι η αναδιάρθρωση του Ελληνικού δημοσίου χρέους είναι «περίπου προαπαιτούμενο» για την πρόσβαση της Ελλάδας στον μόνιμο μηχανισμό στήριξης, το Ευρωπαϊκό Ταμείο Σταθερότητας, που θα τεθεί σε λειτουργία το 2013. Πράγματι, τα συμπεράσματα της Συνόδου Κορυφής της 25ης Μαρτίου προβλέπουν ότι η πρόσβαση στα κεφάλαια του ΕΤΣ προϋποθέτουν την βιωσιμότητα του χρέους, κατά την κρίση της ΕΕ και του ΔΝΤ. Σε περίπτωση που το χρέος δεν κριθεί βιώσιμο, η χώρα θα πρέπει να προχωρήσει σε διαπραγματεύσεις με τους πιστωτές της για «κούρεμα» της αξίας των ομολόγων. Η κ. Παπανδρέου –όπως και πολλοί άλλοι– αναρωτιέται επομένως γιατί να μην γίνει τώρα η αναδιάρθρωση του χρέους αντί να περιμένει μέχρι το 2013, δεδομένου ότι οι αγορές δυσπιστούν για την δυνατότητα της Ελλάδας να εξυπηρετήσει πλήρως το χρέος της.

Η απάντηση είναι απλή: Διότι σήμερα δεν έχουμε τίποτα να προσφέρουμε στους πιστωτές μας. Πέρσι το έλλειμμα της Γενικής Κυβέρνησης ήταν 25δις (10.6% του ΑΕΠ), εκ των οποίων τα 15δις ήταν τόκοι και τα 10δις πρωτογενές έλλειμμα –κυρίως μισθοί και συντάξεις. Δηλαδή το σύνολο των τόκων πάνω στο δημόσιο χρέος πληρώθηκε με δανεικά, γι΄ αυτό και το χρέος αυξήθηκε. Το ίδιο θα συμβεί και φέτος, ακόμη και αν το Μνημόνιο τηρηθεί πλήρως. Θα έχουμε δηλαδή συνολικό έλλειμμα 17δις (7.5% του ΑΕΠ), εκ των οποίων τα 15δις θα είναι τόκοι. Το πρωτογενές έλλειμμα θα έχει μειωθεί από 10 σε 2δις, αλλά θα παραμένει έλλειμμα. Μόνο το 2013 θα έχουμε εξασφαλίσει ένα σημαντικό πρωτογενές πλεόνασμα –πάντα υπό την προϋπόθεση ότι το Μνημόνιο τηρείται– ικανό να καλύψει μεγάλο μέρος των τόκων. Τότε μόνο θα μπορούμε να προσφέρουμε στους πιστωτές μας την βεβαιότητα ότι είμαστε σε θέση να εξυπηρετήσουμε το χρέος που απομένει μετά το «κούρεμα» χωρίς να το αυξάνουμε. Τότε μόνο το χρέος θα είναι βιώσιμο.

Η συζήτηση για αναδιάρθρωση χρέους είναι επομένως πρώιμη για την Ελλάδα σήμερα που το σύνολο των τόκων πληρώνεται με δανεικά. Οι δανειστές δεν πρόκειται να καθίσουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων αν δεν πεισθούν ότι μετά το «κούρεμα» η Ελλάδα θα είναι σε θέση να εξυπηρετεί το χρέος της. Το χρέος δεν μπορεί να αναδιαρθρώνεται κάθε τρεις και λίγο. Η προϋπόθεση για να επιστρέψουμε στις αγορές δεν είναι η αναδιάρθρωση, αλλά η δημιουργία ενός σημαντικού πρωτογενούς πλεονάσματος που θα μας επιτρέψει να πληρώνουμε τους τόκους με δικούς μας πόρους και όχι με δανεικά. Η αναδιάρθρωση σήμερα δεν πρόκειται να εκληφθεί ως οριστική από τις αγορές, όπως θα επιθυμούσε η κ. Παπανδρέου, διότι η επιτυχία του προγράμματος σταθεροποίησης είναι κάθε άλλο παρά δεδομένη με τους σημερινούς ρυθμούς υλοποίησης. Και σε καμία περίπτωση τα Ελληνικά ομόλογα δεν «θα ανακτούσαν ολόκληρη την αξία τους, ή πάντως ένα σημαντικό μέρος της» μετά από την αναδιάρθρωση, όπως ελπίζει η κ. Παπανδρέου, όποτε και αν γίνει. Οι Ελληνικές τράπεζες και τα ασφαλιστικά ταμεία θα υποστούν επομένως σημαντικές ζημιές από ένα «κούρεμα» των ομολόγων που κατέχουν. Ας μην ξεχνάμε ότι το αναξιόχρεο Ελληνικό Δημόσιο δημιούργησε προβλήματα στις τράπεζες, όχι οι τράπεζες στο Δημόσιο και στην οικονομία.

Περισσότερα

No comments: